DIE BYBEL (9)

Dr JP Botha

Lees reeks by DIE BYBEL

DIE APOKRIEWE BOEKE

Ons gaan eers ‘n bietjie kyk na die Apokriewe van die Ou Testament. Die Griekse vertaling van die Ou Testament asook die Rooms-Katolieke Bybel bevat twaalf boeke of byvoegings by Hebreeuse boeke, wat deur die Protestante die apokriewe boeke genoem word.  Hierdie boeke is in die Griekse vertaling opgeneem, maar deur die Jode uitgelaat tussen die boeke wat hulle besluit het deel van hulle kánon (gesaghebbende geskrifte) moet wees.

Hierdie besluit is moontlik aan die einde van die eerste eeu nC geneem, alhoewel die Jode vir ‘n lang periode oor die onderwerp gedebatteer het. Omdat dit in die Griekse kánon opgeneem is, het die vroeë Christelike kerk dikwels van hierdie boeke en byvoegings gebruik gemaak.  Hul posisie in die Christelike Bybel is nooit volledig uitgeklaar nie tot die Rooms-Katolieke Kerk in die 16e eeu in reaksie op die Protestante se besluit om dit nie in die kánon op te neem nie, besluit het dat dit wel deel van die Roomse kánon is.  Die Hervormers het toegegee dat die boeke gelees kan word, maar het bepaal dat leerstelling nie daaruit geformuleer mag word nie.  Gelowiges mag dit lees tot eie bemoediging.

Die boek Esdras
Dit bestaan uit sewe visioene.  Die eerste visioen verduidelik hoekom Sion (Jerusalem) so ly, terwyl haar sonde nie so groot is soos dié van haar verdrukker nie.  Die tweede visioen stel die vraag hoekom God se uitverkore volk Israel, oorgegee is aan ander nasies.  Die derde visioen  vra hoekom die Jode nie die aarde beërwe nie.  Die vierde visioen sien ‘n vrou wat treur (Jerusalem).  Die vyfde visioen wys ‘n arend met twaalf vlerke en drie koppe.  Die sesde visioen is van ‘n man wat uit die see kom en ‘n klomp mense vernietig.  Die laaste visioen is van Esra wat die heilige boeke van die Hebreërs red.

Tobit
Is ‘n kortverhaal oor ‘n regverdige Hebreër, wat as deel van die Noordryk in ballingskap weggevoer is saam met sy seun Tobias.  Terselfdertyd bid Sara, ‘n jong Hebreeuse vrou van Ekbatana in Egipte, vir redding van die demoon Asmodeus wat reeds sewe keer haar eggenote op haar huweliksnag vermoor het.

Judit
Is die verhaal van ‘n moedige jong Joodse weduwee.  Haar tuisdorp word beleer deur Holofernes, koning Nebukadnesar se leerhoof.  Judit gaan na die kamp van die vyand met die doel om geheime aan die hoof mee te deel.  Sy kuier tot laat in die nag by hom, waarna sy sy kop afkap en na haar mense terugneem, ensovoorts.

Byvoeging tot Daniël kom in die Griekse vertaling, die Septuagint voor.  Die gebed van Asarja, wat die jongman se gebed in die vuuroond is, is aan Daniël 3 geheg, naas die Lied van die Drie Heilige kinders wat hulle sing as hulle in die vuur rondstap.  Dit bevat ook die verhaal van Susanna, die pragtige en deugdelike vrou van ‘n ryk Jood in Babel.  Die stories van Bel en die Draak toon die dwaasheid aan om afgode te aanbid.

Byvoegings tot Ester behels ses gedeeltes wat by die Hebreeuse teks ingevoeg is., soos Mordegai se droom, Ahasveros se bevel om die Jode dood te maak, Ester en Mordegai se gebede, ensovoorts.

Dan is daar ook die gebed van Manasse, en die Brief van Jeremia aan die ballinge in Babel.

Die boek van Barug is in vier dele geskryf en  is veronderstel om die werk van Jeremia se sekretaris te wees.  Hy spreek die Babiloniese ballinge toe, hy besing die wysheid en laat Jerusalem ‘n klaaglied oor die ballinge sing.

‘n Baie belangrike geskrif is Die Wysheid van Salomo. Dis ‘n oproep om wysheid as hoogste ideaal na te jaag.  Die eerste vyf hoofstukke beskryf die seëninge wat op Jode wag wat wysheid met hul hele lewe nastreef. Daar is vier hoofstukke wat die lof van goddelike wysheid as ‘n vroulike hemelse wese voorstel en tien hoofstukke verder beskryf Israel se geskiedenis in breë trekke.

Die Apokriewe van die Nuwe Testament
Dit verwys breedweg na die boeke wat lyk of dit oorspronklike getuienis oor Jesus en die apostels bevat, maar wat nie in die Bybel opgeneem is nie.  Dit word in die vorm van evangelies, handelinge en briewe aangebied en die meeste is tussen die tweede en negende eeu geskryf.  Dis in baie verskillende tale geskryf, soos Latyn, Grieks, Kopties, Siries, Arabies en Slavonies.

Daar word in die laaste tyd gesê dat die apokriewe Evangelie van Tomas ouer is en waarskynlik meer betroubare inligting oor Jesus bevat as van die ander evangelies in die Nuwe Testament.

Die name van die boeke:
Evangelies:
Die proto-evangelie van Jacobus, Evangelie van Tomas, Evangelies van Petrus, Nicodemus, Maria, Filippus, die Ebioniete, die Hebreërs, die Egiptenare.

Handelinge: Handelinge van Johannes, Petrus, Paulus, Andreas en Tomas, Andreas, Petrus en Paulus, Petrus en Andreas, Andreas en Mattias, Filippus , Taddaeus, Petrus en die Twaalf Apostels, die Martelaarskap van Matthèüs en die Slavoniese handelinge van Petrus.

Hierdie boeke het veral die dade van die apostels in die oog.  Hulle is geïnteresseerd in hoe die apostels dood is en ‘n mens kan selfs lees van luise wat vir Johannes gehoorsaam en van ‘n leeu wat gedoop is.

Briewe: 3 Korintiërs, Brief aan die Laodisense, Briewe van Paulus en Seneka, Jesus en Abgar, Preud-Titus.

Apokalipse (Openbaring):  Apokalipse van Paulus, Maria, Sofonias, Tomas, Elia, twee van Jacobus, drie van Petrus, die Wysheid van Jesus Christus, die Brief van Petrus aan Filippus.

Die Apokalipse is almal pseudoniem (onder skuilnaam geskryf) en beskryf die goddelike openbarings wat deur een of ander Bybelse figuur ontvang is.  Hulle konsentreer veral op beskrywings van die hemel en die hel of hoe ‘n mens gered kan word.