1853: EERSTE ALGEMENE KERK- VERGADERING OP RUSTENBURG

KULTUURDAGBOEK 3 AUGUSTUS

Lees volledig by Kultuurdagboek

Op hierdie dag is die eerste Algemene Kerkvergadering van die onafhanklike Voortrekkerkerk op Rustenburg geopen. Hierdie vergadering met ouderling FG Wolmarans as voorsitter en ds Dirk van der Hoff as skriba, is gevorm deur al die kerkraadslede van die gemeentes Potchefstroom, Rustenburg en Soutpansberg. Lydenburg was nie teenwoordig nie. Byeengeroep deur die gesamentlike Krygsraad, moes die vergadering sy verhouding tot die NG Kerk van die Kaapkolonie bepaal. Met die koms van ds Van der Hoff na Transvaal, was dit 'n saak van dringende belang.

In Oktober 1852 het die Kaapse Sinode 'n voorstel om die Transvaalse gemeentes in sy kerklike organisasie op te neem, goedgekeur.

Na uitvoerige bespreking en op aandrang van die kerkraadslede, is besluit om die 'inlywing' by die Kaapse NG Kerk nie te aanvaar nie. Die hoofargument was: "burgerlijk vrij en onafhankelijk, wenschen wij dit ook in het kerkelijke." Die kultureel-politieke argument wat verwys het na die mate van seggenskap van die Engelse goewerneur in Kaapse kerklike aangeleenthede, het by die republikeinse Afrikaner die deurslag gegee.

Op die volgende Algemene Kerkvergadering van November 1853, waar die Lydenburgsegemeente ook teenwoordig was, in samesitting met die Volksraad, is die besluit eenparig bekragtig. So is die organisatories onafhanklike voortbestaan van die Voortrekkerkerk bestendig. Terselfdertyd is beklemtoon dat die band van die geloof wat die kerke aan mekaar verbind, onverminderd gehandhaaf moet bly.

As selfstandige kerk het die Ned. Hervormde Kerk onder die leiding van ds D van der Hoff, 'n belangrike rol gespeel in die handhawing en uitbouing van die Voortrekkers se vryheidsideaal. Op hierdie vergadering is ook die eerte tekens waargeneem van die afwykende houding oor die Evangeliese Gesange en hulle plek in die kerk.

Dit lei uiteindelik in Februarie 1859 tot die stigting van die Gereformeerde Kerk op Rustenburg.