1910: EERSTE SA VOLKSRAAD- VERKIESING

KULTUURDAGBOEK 15 SEPTEMBER

Lees volledig by Kultuurdagboek

Die Unie van Suid-Afrika het drie en 'n halwe maand bestaan voordat die eerste Volksraadverkiesing op 15 Septmber 1910 gehou is. Ondanks die Premier, genl Louis Botha, se beleid van konsolidasie, het Engelsman en Afrikaner die verkiesing met wedersydse wantroue tegemoetgegaan.

Terwyl die ultra-Engelse hulle binne die Unionisteparty kon uitleef en die breƫr lae van albei taalgroepe 'n tuiste in die Suid-Afrikaanse Arbeidersparty kon vind, was daar nog geen sentrale party vir die Afrikaners nie. Die Afrikanerpartye van die verskillende provinsies het egter saamgewerk.

Na die verkiesing het hulle saamgesmelt en die Suid-Afrikaanse Nasionale Party gevorm. By die formele stigtingsvergadering in November 1911 is die naam egter gewysig tot Suid-Afrikaanse Party. Die uitslag van die verkiesing was:
Suid-Afrikaanse Nasionale Party 67
Unioniste 39
Onafhanklikes 11
Arbeiders 4.

'n Toonbeeld van die skerpheid van hierdie eerste verkiesing is daarin te vind dat die verloopte genl Botha deur sir Percy Fitzpatrick in Pretoria-Oos verslaan is. Hy het egter Premier gebly want die setel Losberg is aan hom afgestaan, waar hy op 13 Oktober 1910 in 'n tussenverkiesing verkies is.