1831: GENL PJ JOUBERT

KULTUURDAGBOEK 20 JANUARIE

Lees volledig by Kultuurdagboek

Petrus Jacobus Joubert is op hierdie dag in 1831 op Damaskus naby Prins Albert gebore en was naas Paul Kruger die gewidste figuur in die Zuid-Afrikaansche (Transvaalse) Republiek. As kind het hy Retief se trekgeselskap met die Voortrekkers vergesel maar op 16-jarige leeftyd het hy na Transvaal getrek en hom, ná sy huwelik met Hendrina Johanna Susanna Botha op 2 April 1851, op Rusfontein in die distrik Wakkerstroom gevestig.

In die openbare lewe het hy vinnig opgang gemaak. In 1855 was hy veldkornet, in 1865 Volksraadslid ('n amp waartoe hy reeds in 1860 verkies is maar nie kon aanvaar nie omdat hy nog nie 30 jaar oud was nie); in 1873 voorsitter van die Volksraad en in 1875 selfs waarnemende staatspresident tydens pres TF Burgers se afwesigheid in Europa.

By laasgenoemde se terugkeer het hy hom uit die openbare lewe teruggetrek en selfs geweier om op pres Burgers se versoek die ekspedisie teen Sekoekoenie aan te voer.

Ná die anneksasie van Transvaal in 1877 onderskei hy hom as kampvegter vir die herstel van die onafhanklikheid, onder meer as lid van die Tweede Deputasie na Engeland, afgevaardigde na die Britse verteenwoordigers in Suid-Afrika (Hoë Kommissaris en Transvaalse Administrateur) en lid van die Driemanskap – die herstelde Boereregering.

As kommandant-generaal voer hy die Boerekommando's aan by Laingsnek, Skuinshoogte en Amajuba in die Transvaalse Vryheidsoorlog en verwerf hy soveel gewildheid by sy volk as krygsman dat hy telkens as kommandant-generaal herkies is. Dit het hom lidmaatskap van die Uitvoerende Raad – die Regering indertyd – besorg.

'n Tyd lank het hy tewens die betrekking van Vise-president, dié van Superintendent van Naturelle beklee. Ook het hy in talle Regeringskommissies gedien. Dit was sy ideaal om Staatpresident te word maar hy is in elke verkiesing deur Kruger verslaan.

As kommandant-generaal het hy die burgers in etlike oorloë teen swartes aangevoer, en in die Tweede Vryheidsoorlog het hy as opperbevelhebber van die Transvaalse krygsmag en aanvoerder van die burgers by Ladysmith opgetree. Hy is op 27 Maart 1900 in Pretoria oorlede.