1929: ALGEMENE VERKIESING

KULTUURDAGBOEK  12 JUNIE

Lees volledig by Kultuurdagboek

In Junie 1924 het genl Hertzog met sy 63 Nasionale Partysetels en Creswell met sy 18 Arbeidersetels as die Paktregering die bewind by premier Smuts oorgeneem. Hertzog en die Afrikanervolk het gejuig want dit was nie slegs 'n politieke sukses nie maar tegelyk 'n Afrikanertriomf, hoewel saam met Creswell.

Aan die status van die land, aan Afrikaans as amptelike taal, aan kleursake en buitelandse aangeleenthede is volledig aandag gegee. Bo alles het Hertzog die Afrikanerkieser bly waardeer en respekteer.

Ongelukkig het die Arbeidersparty intern grootliks verbrokkel, sodat die verkiesing met onsekerheid tegemoetgegaan is. Die Nasionale Party, dus die Afrikaner, het nogtans 78 van die 148 setels verower en kon vir die eerste keer uit eie krag regeer. Hertzog het besluit om nietemin met Creswell en sy Arbeiders te bly saamwerk – iets wat hom om kulturele redes deur Afrikanerpolitici soos NJ van der Merwe, CR Swart en JG Strydom, kwalik geneem is. Die suiwer Afrikanerideale volgens hulle is hierdeur op die agtergrond geskuif, en geen partysaak is belangriker as die volksaak nie.

Die verkiesing van 1929 het ook meegebrind dat Tielman Roos as minister bedank en uit die politieke lewe as sodanig getree het. Sy plek is deur Oswald Pirow ingeneem.