NUUTSTE BYDRAES

Gedagtes vir elke dag

Of lees almal by Gedagtes vir elke dag

Here, ek weet nie wat ek van U moet vra nie. U alleen weet wat ek nodig het. U het my liewer as wat ek myself kan hê. Vader, gee asb aan u kind wat hy self nie weet hoe hy dit van u moet vra nie. Ek bring maar net my hart na U en maak dit voor U oop. Amen.

DIE LUG AS STIKSTOFBRON (2)

DIE WÊRELD VAN DIE KLEINSTES  (12)

SKOOLPROJEK

Lees reeks by Mikrobes - Wêreld van die kleinstes

Jac Schoonens

Die stikstofbindende bakterieë:
Van die bakterie-soorte wat die moeilike werk om stikstofgas te bind, kan uitvoer, is die eerste en belangrikste dié wat tot die geslag Azotobacter behoort.

Hulle is tweeledig-vormige koeël-bakterieë. Hierdie bakterieëhet vir hulle groei taamlik baie suurstof nodig en dit is dus duidelik dat hulle nie goed in sleg deurlugte grond kan lewe nie. Hoe beter die grond bewerk is, hoe beter kan die bakterieë gedy, en hoe meer stikstof sal dus deur hulle in die grond vasgelê word.

Behalwe stikstof het die Azotobacter-bakterieë as kos ook suikeragtige stowwe nodig. Daar is bevind dat daar altyd 'n bepaalde verhouding tussen die hoeveelheid vasgelegde stikstof en geabsorbeerde suikers is. Hierdie suikers en ander organiese stowwe kry die bakterieë uit plantoorblyfsels in die grond. In grond met 'n lae humusgehalte is groenbemesting, ook met nie-peulplante, en die toediening van plaasmis, vrot strooi, ens dus van groot belang.

'n Ander belangrike faktor vir die groei van die bakterieë is die reaksie van die grond. Azotobacter is glad nie lief vir suur nie en wil nie op suur grond (laer as pH 6) groei nie.

Die ander bakterie-soorte wat ook in staat is om die stikstof van die lug te bind, Clostridium. Maar hierdie bakterie is anaërobe, dws hy lewe sonder suurstof. Sy betekenis vir die stikstofbinding in die grond is dus kleiner as dié van Azotobacter. In normale grond, met goeie deurlugting, is daar te veel suurstof vir die lewe van Clostridiumbakterieë. Maar selfs al het die grond glad nie suurstof nie en kan hierdie bakterieë goed groei, dan is die hoeveelheid stikstof wat hulle bind, nogtans laer as dié van Azotobacter.

Tog moet 'n mens nie te veel waarde aan hierdie stikstofbindende bakterieë heg nie. Hoewel hulle van die lugstikstof gebruik kan maak, sal hulle dit nie doen as daar ammoniumverbindings of selfs nog hoër stikstofverbindings in die grond is nie. Hulle sal dan liewer hierdie verbindings as die lugstikstof gebruik. Daarom kan hierdie bakterieë slegs in stikstofarme grond van belang wees – maar dan moet daardie grond ook suikeragtige stowwe (koolhidrate) bevat – en dit sal maar min gebeur.

Knoppiesbakterieë
In 1888 het die navorsers Hellriegel en Wilfarth 'n interessante proef gedoen. Hulle het groen-ertjies gesaai in grond wat eers uitgewas is en dus nie meer nitrate of ander stikstofverbindings bevat het nie. Bowendien het hulle die grond nog verhit sodat alle mikrolewe daarin vernietig is. Natuurlik kon die ertjies nie daarin groei nie want in die grond was daar geen stikstofverbindinge waarmee hulle eiwit en protoplasma kon opbou nie, en ook nie mikrobes wat stikstof uit die lug kon vaslê nie.

Vervolgens het hulle van dieselfde uitgewaste en verhitte grond geneem en nitrate daarmee gemeng. In hierdie grond het die plante wel gegroei. Deur skeikundige ontledings het hulle vasgestel dat die hoeveelheid stikstof van die grond saam met dié van die plant, dieselfde gebly het. Indien daar byvoorbeeld een ons stikstof in die grond was voordat die ertjies gesaai is, het die grond later nog slegs 'n driekwart ons stikstofbevat en die plantjies 'n kwart ons. In 'n later stadium was daar nog 'n half ons in die grond en 'n half ons in die plant. Dit was dus 'n bewys dat die plant net die stikstof uit die grond opgeneem het en niks meer nie. Ook is daar nie stikstof verloor nie.

In 'n derde proef het hulle die grond uitgewas maar nie verhit nie. Gevolglik was daar nie meer stikstofverbindinge in die grond nie maar nog wel derduisende mikrobes. Nou het die plantjies ook gegroei Dit was interessant om aan die wortels van hierdie plantjies klein knoppies te sien en omdat die knoppies nie in die tweede proef gevorm is nie (dus in grond wat nie mikrobes bevat nie), het die ondersoekers 'n verband tussen die knoppies en mikrobes gesoek. Bowendien was dit duidelik dat die knoppies iets met die stikstof te doen moes hê want die plantjies het mos gegroei sonder dat daar stikstof in die grond was.

Die resultate van die proef was dus:
Proef 1: Nie stikstof en nie mikrobes nie: geen groei.
Proef 2: Stikstof, maar nie mikrobes nie: groei, maar nie knoppies nie.
Proef 3: Mikrobes, maar nie stikstof nie: groei en knoppies.

Hierdie proef was net met peulplante moontlik. Ander plante soos graan, wat in die proef getoets is gee geen knoppies nie.

Hoe ontstaan sulke knoppies nou, en wat is hulle betekenis?

Êrens in die donker grond kruip 'n langwerpige wesentjie tussen die sandkorrels deur. Hy swem met sy sweephaartjies deur klein waterstroompies en klim hier en daar oor 'n ruïne van wat vroeër 'n plantdeeltjie was. Agter hom swem-kruip nog meer sulke wesentjies. Hulle word deur iets aangetrek, en hoe verder hulle vorder, hoe sterker word die drang om by 'n bepaalde plek te kom. Eindelik kom die klompie bakterië in die nabyheid van 'n peulplant tot stilstand. Dit lyk asof die afskeidingsprodukte van hierdie wortel die bakterië op 'n geheimsinnige manier aangetrek het.

Net soos 'n afdeling soldate wat 'n vesting wil binnedring, staan die bakterieë voor die wortel en begin om wapens in werking te stel. Waarskynlik is dit 'n ensien (Cytase) waarmee hulle 'n plekkie in die wand van die wortelhaartjie aantas en 'n openinkie maak. Dan is die pad oop om dwarsdeur die haartjies in die wortel te kom. Nog dieper dring hulle in, langs en ook dwarsdeur die skorsselletjies van die wortel.

Party van die selletjies langs die pad wat die bakterieë volg, word onder invloed van die indringers geprikkel om te groei en vinniger te splits. Omdat op daardie plekke dus meer selletjies woeker as wat normaalweg die geval is, ontstaan daar 'n verdikking in die weefsel. Die gevolg is dat die skors en die opperhuid van die wortel na buite gedruk word en só 'n knoppie vorm. Binne-in die knoppie gaan die lewe van die bakterieë verder. Die plant sorg vir die voedsel van die bakterieë in die vorm van styselkorreltjies. Later as die knoppie oud en vervalle raak verdwyn die styselkorreltjies weer omdat hulle deur die bakterieë opgebruik is. So sorg die plant vir die bakterieë se kos, en die bakterieë betaal vir die kos deur stikstof te bind en dit aan die plant te gee.

Die vorm van die bakterieë in die knoppie verander ook. Hulle word groter en vorm sytakkies. Hulle gaan oor in die sogenaamde bacteroides en kry gewoonlik 'n V- of 'n Y-vorm. As die plant ouer word, sien ons hoe die bacteroides verskrompel. As hulle dood is, vorm hulle 'n goeie eiwitbron (stikstof) vir die plant. Van die bakterieë wat nie bacteroides geword het nie, kom later weer in die grond.

So 'n wortelknoppie bevat natuurlik baie stikstof want dit bestaan mos vir 'n belangrike deel uit bakterie-eiwit. Word die plantjies nou ingeploeg, dan sal al die stikstofverbindinge, afkomstig van die knoppies, en natuurlik ook die eiwit van die plant self, deur die grondmikrobes omgesit word in nitrate, waarvan die plante wat later op daardie grond sal groei, die voordeel sal trek.

Hierdie nuttige grondmikrobes dra die naam Rhizobium radicicola (Rhizoma-wortelstok). Hulle lewe ook vry in die grond mits daar stikstofverbindinge in is wat hulle as kos kan gebruik. Maar in daardie toestand kan hulle die lugstikstof nie gebruik nie en dus ook nie vaslê nie. Dit is slegs moontlik as hulle in die plant lewe.

Dit is ook belangrik om te weet dat die peulplante nie bakterieë toelaat om in te dring, en dus ook nie knoppies vorm, as die grond vrugbaar is en genoeg stikstof (nitrate) bevat nie. Slegs as hulle aan stikstof gebrek ly, roep hulle die hulp van die knoppiesbakterieë in.

Verder sien ons by hierdie bakterieë weer dieselfde verskynsel as by die ander nuttige grondmikrobes: hulle het suurstof nodig om goed bedrywig te kan wees. Ook vir hulle geld dit dat goed-deurlugte grond die beste is.

Elke soort peulplant het ook sy eie soort knoppiesbakterieë. Die bakterieë vir lusern sal byvoorbeeld nie so maklik in die lupiene indring nie en die bakterieë van die ertjies nie in die boontjie nie. Indien dit egter tog gebeur, dan sien 'n mens dat daar swak ontwikkelde plantjies is wat wel knoppies dra, en dat in die knoppies ook wel lewende bakterieë aanwesig is; die plant kry egter nie van daardie bakterie-soort stikstof nie.

Omtrent die lewe van die knoppiesbakterieë in die grond was alles nie so gou duidelik nie. Gewoonlik is hulle in die meeste grondsoorte aanwesig.  In grond wat pas bebou is, ontbreek hulle egter dikwels. Dit het die Hollanders gesien toe hulle die Wieringemeer ingepolder het. Die peulplante wou daarop nie goed groei nie. Sulke grond kan verbeter word deur aarde van ou, goeie grond daarmee te meng.  In werklikheid is dit dan nie die grond nie maar die mikrobes daarin wat die verbetering aangebring het. Daarom wou peulplante wel op die nuutbeboude grond groei as die regte knoppiesbakterie-soorte eers op die saad aangebring is.

Dit om dié rede ook begryplik dat byvoorbeeld sojabone wat oorspronklik uit Asië afkomstig is, nie die regte bakterieë in die grond in Europa of ander wêrelddele kan vind nie, en nie daarin wil groei nie. Word die saad eers met hierdie bakterieë 'geënt' , dan sal die plant wel groei.

Die eienskap van die knoppiesbakterieë om van lugstikstof gebruik te maak om daarmee eiwit op te bou, is letterlik en figuurlik 'n gawe van die natuur.

Die hele wêreld vra eiwit, wat hoofsaaklik in die vorm van dierlike eiwit soos vleis en suiwelprodukte, beskikbaar is. Die pad  wat die lugstikstof moet aflê om uiteindelik hierdie vorm te verkry, is:
Lugstikstof – knoppiesbakterieë-eiwit – peulplante – groenbemesting – plant – dier.

Behalwe die Rhizobium of knoppiesbakterieë is daar nog twee vorme van mikrobelewe op en in die plant.  Die eerste is die Mycorrhiza. Hieronder verstaan ons verskillende swamme wat op die wortels van bome lewe. Deur die groei van hierdie swamme en die omsettinge wat hulle deur middel van hulle ensieme verrig, berei hulle vir die bome belangrike grondstowwe voor.

Die tweede vorm van mikrobelewe is, in teenstelling met die ander waaroor ons tot nou toe gesels het, 'n skadelike. Hierdie mikrobes is die oorsaak van die gevreesde plantsiektes, soos ons later sal sien.

Volgende aflewering: Hoe onstaan kompos?

Opsoek na inligting?

  • BYBEL 1933/53-druk nou gratis

    Gelofteland is dankbaar om aan al ons lesers die 1933/53-uitgawe van die Bybel gratis te voorsien. Al wat u hoef te doen is om 'n e-pos na

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    te stuur met die versoek om die Bybel te ontvang, en ons sal dit aan u stuur.

     

    _____________________

     

     Laserskywe in stelle van 10 te koop

    VRYHEIDSBEDIENING

    Ds. Andre van den Berg werk sedert November 1990 weekliks met volksgenote in die gevangenis in Pretoria-Sentraal. Hy bied ʼn reeks laserskywe teen R200 (posgeld uitgesluit) per stel van 10 aan. Die opbrengs van hierdie verkope gaan vir Gevangenisbediening.

    Dit handel oor aktuele onderwerpe soos:

    1. Die lewe hiernamaals.
    2. Word verantwoordelik oud.
    3. Die pad na die ewigheid.
    4. Bied beproewing die hoof.
    5. Raad vir tieners.
    6. Gelowige kinderopvoeding.
    7. Oorwin depressie.
    8. Kikker jou huwelik op .
    9. Alle mense is nie gelyk nie.
    10. Homoseksualisme - ʼn gruwel vir God.

    Bestel by:

    E-pos: Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    Sel: 074 967 5187

    Bankbesonderhede:

    ABSA

    VRYHEIDSBEDIENING

    9062088855

    _______________

     

    Skryf in vir die gratis e-blad OORSIG EN REPLIEK

    'n Blad wat dmv verduidelikende agtergrond by die kern van ons volk se
    stryd uitkom.

    Kontak die redakteur by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    Lees ons gereelde uittreksels daaruit hier op Gelofteland by OORSIG EN REPLIEK

    __________
     
    DIE HISTORIESE KOMPAS
    _________ 
     
    BOEKRESENSIE:

    Die Legkaart van ons Lewe – ‘n Boodskap van Hoop

    Lees meer oor dié getuienis by:

    DIE LEGKAART VAN ONS LEWE

    __________

    BOEKRESENSIE:

    DIE VOLMAAKTE REPUBLIEK – Christen-Teokratiese Separatisme

    Suid-Afrika verkeer tans in 'n kommerwekkende toestand omdat mense se kennis oor die Bybel en die Staat so verwater het dat land en volk as gevolg hiervan ten gronde gaan.

    Hierdie boek uit die pen van ds AE van den Berg, het in gedrukte vorm verskyn.  Dit bring helder perspektief oor rasseverskille en natuurlike skeiding wat sal lei tot die herstel van Suid-Afrika. Die land het 'n dringende behoefte wat landsburgers van geestelike denke sal laat verander en van onregte en gewaande vryheid sal bevry.

    Sinvolle besluite in die lig van God se Woord, en onophoudelik gebed dat bevryding spoedig verwesenlik word, is noodsaaklik. Politiek is erns en harde werk wat wet en orde handhaaf en durf nie in eerlose hande gelaat te word nie. God is 'n God van orde, en mense word aangemoedig om die koninkryk van God eerste te stel.

    U kan hierdie boek bestel by ds A E van den Berg

    Tel: 074 967 5187  of by

    vryheidsbediening

    @gmail.com

    Prys: R50-00

     
  •                                                                        ______________

     

    BOEKE TE KOOP

    ‘n Nuwe Trek: Terug na u God

    Die Oerteks van die lotsbepalende 1838-Gelofte

    J L du Toit & dr L du Toit

    'n Bundel oor die bronne vir die 1838-Gelofte is nou ook by Exclusive Books in Suid-Afrika beskikbaar: 

    Alhoewel die nuutste prys op Exclusive Books se netwerf tans R191 per boek is kan u dit vir so min as R60 per boek direk by Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.. bestel.

    Lees meer by: 'N NUWE TREK: TERUG NA GOD

    _______________

    ONDERSTEUN U VOLKSGENOTE IN DIE GEVANGENIS

    Wil u meer oor aktuele onderwerpe lees of vir iemand 'n besondere geskenk gee? Goeie voornemens;  Dink reg, leef reg; Moenie bekommer nie; Leuens; Woestyngedagtes, en Niks ontbreek nie, is van die aktuele onderwerpe wat in twee besondere preekbundels behandel word. Vir slegs R60 elk of R100 vir beide kan u 'n waardevolle bydrae maak vir u volksgenote in die gevangenis. Ondersteun hulle asseblief en bestel nou hierdie preekbundels by ds Andrè van den Berg by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

                                                                           ________________

     

    GOD PRAAT MET DIE BOEREVOLK – DEEL 2

    Hierdie bundel, net soos deel I, is saamgestel uit twintig van die beste boodskappe wat sterk op ons volkslewe gerig is. Die inhoud bestaan uit aktuele onderwerpe wat die daaglikse lewe van elke Christen raak. Die koste beloop slegs R60 (posgeld uitgesluit) en is 'n uitstekende geskenk vir die regte persoon. Die inkomste gaan in geheel aan gevangenisdiens vir ons volksgenote.
    Plaas u bestelling per e-pos by ds Andrè van den Berg by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    of skakel hom by 074 967 5187

    ________________

    Bestel 'n uitstekende digbundel deur BOERIUS
    Volledige besonderhede hier:

    Gietoffers van my Siel


    _________________

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

     
  •  

    DIE CHARISMATIESE GEVAAR
    Mense word so maklik deur dwaalleringe mislei. In hierdie boek word talle kwelvrae beantwoord.

VERGADERING-

PROSEDURES

(GRATIS)

Daar is min mense wat nog die waarde van 'n ordelike byeenkoms bedink en kan uitvoer. Sonder hierdie kennis en orde en gedissiplineerde toepassing daarvan sal 'n byeenkoms in wanorde verval en die doel van die vergadering nie bereik word nie. Die boekie kom handig te pas in alle omstandighede waar 'n vergadering van persone plaasvind, ongeag die sakelys of doel van die byeenkoms.

Klik hier om die boekie wat u op hoogte kan bring van korrekte vergaderingprosedures, gratis af te laai. Indien u van Windows 10 gebruik maak sal die inhoud outomaties onder die lêer "Downloads" geberg word en kan dit daar gehaal en gebêre word waar ookal dit maklik gevind kan word.

 

GRATIS E-BOEKE EN VERSBUNDELS OM AF TE LAAI:

 

As God volke aan hul eie lot oorlaat

Die waarheid oor ons volk en die Nuwe SA

Volksverraad geskryf deur adv. P.J. Pretorius

'n Oorblyfsel... deur genade alleen

Christen-Teokratiese Separatisme

Verse van Verset

Vreedsame Naasbestaan = Afsonderlike Ontwikkeling

No Ships in the Harbour

Ons heilsverhaal in die Ou Testament

Daniel

Evolusie - kan ek dit glo?

Petrus, die rots

Romeo en Juliet

Ester

Apokriewe - By modderpoele of suiwer fonteine?

Midsomernagdroom - Shakespeare in Afrikaans

Die Openbaring van Henog

Die Derde Tempel

Macbeth - Shakespeare in Afrikaans

Met ryperd en mauser

Goue strate het nie stof nie

Derdepoort

Die Laaste Pous

Josef

Rut

Drie Eeue van Onreg

Ons Geskiedenis

Engelse skandvlekke

Voortrekker-Pioniers in Oos-Transvaal

_______________

 

 

1919: VRYHEIDSDEPUTASIE KEER TERUG

1800: GRAAFF- REINETSE REBELLE GEVONNIS

1917: OOM JAPIE HELPMEKAAR

SKERP SLAGSPREUKE

(Lees die reeks by SKERP SLAGSPREUKE)

                                                                         __________________

 

AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES

(Lees by AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES - die hele reeks

                                                                         __________________                                                                  

In die sweet van sy aanskyn eet die Adamskind sy brood; in die sweet van 'n ander se aanskyn sy pastei.

Leer jou ambag so goed dat jy jou altyd kan verhuur aan 'n baas wat daar minder kennis van het as jy. Dan sal jy sy baas wees.

'n Presiese baas hou nie nalatige knegte lank nie. Dié wat hy nie wegja nie loop weg.

Maak in die somer hout bymekaar en sit in die winter by die vuur.

Besoekers aanlyn

Ons het 851 gaste aanlyn