GROOTSTE SKEEPSTRAGEDIES OOIT...

... maar wie onthou dit?

Dr Pieter Swart

Meeste mense, wanneer hulle aan skeepstragedies dink, se gedagtes gaan onwillekeurig na die sink van die Titanic in 1912 toe 1 503 persone gesterf het. Die meesleurende rolprent wat enkele jare gelede gemaak is, het boonop gesorg dat hierdie drama nie maklik vergeet sal word nie.

Ander sal dalk ook onthou van die Lusitania wat op 7 Mei 1915 gesink het toe dit deur ‘n torpedo vanaf ‘n Duitse duikboot af gesink is met verlies van 1 198 lewens. Dan was daar natuurlik die Amerikaanse skip die Sultana wat op 27 April 1856 skielik ontplof het terwyl dit onderweg was op die Mississippiriviernaby Memphis, Thenessee, met verlies van bykans 2 200 lewens.

Maar ek dink daar is min wat een van die grootste skeepstragedie ooit, die sink van die WilhelmGustlof, onthou. Of selfs van gehoor het. Die skip is deur drie torpedo’s van ‘n Sowjet duikboot af getref op 30 Januarie 1945. Dit het binne 70 minute gesink en het minstens 5 700 mense gesterf, alhoewel die ramings verskil en party dit op soveel as 7 000 stel. Die skip se drakrag was maar 2 000 en was dus heeltemal oorlaai. Daar was te min reddingsbote en boonop het dit vasgevries wat dit grootliks onbruikbaar gemaak het. Talle het boonop, reddingsbaadjies en al, in die ysige water verkluim. Slegs 900 mense kon uit die ysige Baltiese seewaters gered word. Die skip is so deur Hitler gedoop en vernoem na die Nasionaal-Sosialistiese leier van Switserland wat in 1936 deur ‘n Joodse sluipmoordenaar David Frankfurter vermoor is. Die skip het 25 484 ton geweeg en was een van Duitsland se spogskepe wat aan Duitse werkers bekostigbare vakansies gebied het. Die Duitsers het min gedink van die Russe se vloot en kon skaars glo dat dit gebeur het.

Dan was daar ook die GeneralSteuben en die Goya, beide Duitse skepe met soldate en vlugtelinge aan boord wat eweneens deur Russie duikbote gesink is, onderskeidelik op 10 Februarie en 16 April 1945. Die General Steuben het binne sewe minute gesink met verlies van 3 500 mense. Die Goya weer het in net vier minute gesink met verlies van 7 000 lewens wat dit die grootste enkele skeepstragedie ooit maak saam met die Wilhelm Gustlof.

Met Duitsland wat besig was om die oorlog te verloor en die aanstormende Sowjet magte wat alles in hulle pad doodgemaak het, het honderde duisende na die weste gevlug. Tussen Januarie 1945 en 8 Mei 1945, toe Duitsland gekapituleer het, is groot verwoesting deur Russiese magte aangerig. In Danzig alleen is twee miljoen vasgekeer en is die grootste reddingsoperasie van die Tweede Wêreldoorlog hier uitgevoer wat Dunkirk, waaroor die Britte nou nog in vervoering raak, in die skadu stel. Net 25 000 het gesterf en die res is na veiligheid gebring hoofsaaklik vanweë die knap leiding van skout admiraal Konrad Engelhardt onder leiding van admiraal Karl Dönitz, die hoof van die Duitse vloot.

Wat hierdie skeepstragedies egter ‘n groter tragedie maak en wat boonop nooit vandag enigsins in die hoofstroom media vermeld word nie, is dat dit nie aanvalskepe was nie, maar vlugtelingskepe. Rusland het dit geweet. Maar Stalin, die Weste se bondgenoot, en waarskynlik die grootste mensemoordenaar ooit, het dit juis gedoen omdat hy besiel was met wraak. Dit was dus oorlogsmisdade wat deur Stalin se magte in opdrag van hom gepleeg is. By die Nuremberg-verhore egter moes slegs die Duitsers pa staan vir oorlogsmisdade, so asof die Geallieerdes, en in die besonder Rusland heilig was in hulle optrede gedurende die oorlog, wat dit allermins was.

Dit was dan ook Stalin wat voorgestel het dat die Duitse aangeklaagdes nie verhoor moes word nie, maar summier terreggestel moes word. Oorwinnaar maak die reg, sê hulle. Ook maar goed vir Stalin want mens kan jou net indink wat met hom sou moes gebeur as hy aangekla was van oorlogsmisdade. So ongeveer 50 miljoen daarvan!

Die einste Stalin sou later ook aan die hand van die Jode sterf toe Joodse dokters hom om die lewe gebring het. Maar dit is die onderwerp vir ‘n ander keer.