Gedagtes vir elke dag
Of lees almal by Gedagtes vir elke dag
As ‘n ingenieur ‘n brug bou, moet dit voertuie kan dra; sy drakrag kan bewys. Dis presies wat God met ons doen. As God ons sterk maak, kan Hy mos elke gram van ons krag beproef, nie waar nie? Ons lewe moet met die hemelse Bouer se ontwerp ooreenstem!
TJANKENDE HONDE EN HUL KASTYDERS
DIE STOCKHOLM-VERRAAIERS
Almal het seker al van die Stockholm-sindroom gehoor, maar laat ons net weer duidelikheid daaroor kry. Die Stockholm-sindroom is ʼn sielkundige verskynsel wat ontstaan wanneer mense hulle só met hul vyand vereenselwig, dat hulle dié selfs verdedig. Hierdie benaming is aan ʼn gyselaardrama in 1973 ontleen toe gyselaars tydens ʼn rooftog in Stockholm met die rowers eenstemmig geraak en hulle selfs gehelp het. Sommige persone wat deur booswigte gevang of op een of ander wyse mishandel word en niks aan die situasie kan doen nie, werk saam met die booswigte om die situasie draagliker te maak, maar dit maak nie die saak reg nie.
WARE AANBIDDING
Hannes Ollewagen
Joh. 4:1-30
“Maar daar kom 'n uur, en dit is nou, wanneer die ware aanbidders die Vader in gees en waarheid sal aanbid; want die Vader soek ook mense wat Hom só aanbid. God is Gees; en die wat Hom aanbid, moet in gees en waarheid aanbid.” (:23&24).
Die Woord leer en herinner ons in hierdie gedeelte dat daar ’n verskil bestaan om in ’n lewende en opregte verhouding met God te staan en om eenvoudig godsdienstig te wees. Die wêreld het nie ’n gebrek aan godsdienstigheid nie, maar dieselfde kan nie gesê word van mense wat in ’n opregte verhouding met God staan nie. Ek dink ons lees die eerste maal van die onderskeid wat God in hierdie saak tref in die lewens van Kain en Abel. “Deur die geloof het Abel 'n beter offer aan God gebring as Kain, waardeur hy getuienis ontvang het dat hy regverdig was, omdat God oor sy gawes getuienis gegee het;...” (Heb. 11:4).
1939: OSSEWA-BRANDWAG
KULTUURDAGBOEK 4 FEBRUARIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Die Ossewa-Brandwag (OB) as kultuurorganisasie is formeel op hierdie dag in Bloemfontein gestig met kol J Laas as leier.
Die oogmerk was om in die gees van die Ossewatrek van 1938, wat ter herdenking van die Groot Trek 'n eeu tevore onderneem is en waartydens Afrikaner-nasionaliste ongekende hoogtes bereik het, te bestendig.
Die OB het die Unie se deelname aan die Tweede Wêreldoorlog heftig bestry en sover moontlik probeer ontwrig – optredes wat onder andere internering van regeringskant ontlok het.
1838: RETIEF- DINGAAN- TRAKTAAT
KULTUURDAGBOEK 4 FEBRUARIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Piet Retief het in November 1837 vir die eerste keer met Dingaan onderhandel oor 'n grondgebied in Natal vir die Voortrekkers. Hoewel Dingaan gewillig was om grond aan die Voortrekkers af te staan, het hy dit as voorwaarde gestel dat Retief die Zoeloes se beeste wat Sikonyela se mense geroof het, moet terugbring.
Nadat hierdie taak suksesvol afgehandel was het Retief en sowat sewentig blankes en dertig gekleurde agterryers op 3 Februarie 1838 weer by Dingaan se hoofkraal Umgungundluvu aangekom. By hom het Retief 'n traktaat, gedateer 4 Februarie, gehad waarvolgens Dingaan die gebied tussen die Tugela- en Umzimvuburivier aan die Voortrekkers sou afstaan.
BROKKIES UIT DIE BOEK: DARIUS PRINS – STAATSVYAND (3)
Geskryf deur Philip Venter (u kan die boek bekom deur hom te skakel by 083 444 7672)
“Die probleem het gekom toe ‘n paar onvoorsiene gebeure plaasgevind het. Die eerste was dat Joe Biden te vroeg sy varkies begin verloor het. Hy moes nog ‘n paar jaar kon vasbyt en die Demokrate kans gee om ‘n geskikte plaasvervanger groot te maak. Dis klink maklik, Amerika is uiteraard ‘n groot land, met baie betroubare en bekwame mense, maar hy maak toe die fout om Kamala Harris aan te wys as sy opvolgkandidaat. Op die oog af sou sy dit dalk kon doen, aangesien sy die regte profiel het – middeljarig, swart, liberaal en ‘n vrou. Sy het nie te veel bagasie nie en sy kon, soos Barak Obama, dalk net werk. Terloops, die Hebreeuse woord ‘barak’, beteken ‘bliksem’, maar die Amerikaners het nie ons verwysingsraamwerk daarvoor nie.
1848: TRANSGARIEP TOT BRITSE GEBIED VERKLAAR
KULTUURDAGBOEK 3 FEBRUARIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
In die begin van die negentiende eeu was die streek tussen die Oranje- en Vaalrivier, Transgariep, met uitsondering van klein klompies Boesmanjagters, vir die allergrootste gedeelte onbewoon. Geleidelik het stamme soos die Korannas in die weste, die Griekwas in die suidweste en die Bantoe in die ooste die gebied binnegedring, terwyl die Barolong en ander kleiner stamme hul in die middel gevestig het. Sendelinge het hul onder hierdie inboorlinge begin vestig en aansprake op grondgebiede gesteun wat nooit op enige tydstip bewoon is nie.
Sedert die begin van die twintigerjare het Kaapse veeboere, vanweë droogtes en sprinkane, seisoenmigrasies na die onbewoonde suidelike dele van Transgariep onderneem, maar vanweë veeverliese met die heen-en-weer-trekkery oor die Grootrivier, het hulle hul teen die dertigerjare permanent in die gebied gevestig – en om praktiese redes hul steeds as troue Britse onderdane beskou.
1488: DIAS LAND IN MOSSELBAAI
Lees volledig by Kultuurdagboek
Dias se karvele kon nie deur die sterk suidoostewind vaar nie, en met 'n roete-aanpassing het hulle om Kaappunt gevaar.
Dias se geselskap het òf by Visbaai òf Mosselbaai hul eerste tree op die suidkus van Afrika gegee. Hier het die eerste skermutseling tussen Westerling en die Hottentotte plaasgevind. Daarna het die twee skepe verder in 'n oostelike rigting gevaar tot by die Bahia da Lagoa (lagune), die baai wat nou Algoabaai heet. Hier wou Dias se matrose omdraai maar Dias het hulle oortuig om nog verder te vaar.
BROKKIES UIT DIE BOEK: DARIUS PRINS – STAATSVYAND (2)
“Asseblief man! Bring ons nou by 1994 uit!”
“Ja, 27 April 1994. Die koeël is deur die kerk, wat in ‘n groot mate ‘n senior rol in die oorgang gespeel het. Wanneer ons nou terugkyk, lyk dit vir my asof ‘n klompie manne in beheer die Vrymesselaars bevele gee, wat dit aan een van hulle filiale, die Afrikaner Broederbond oorgedra het, aan die saamspelende dominees opdrag gegee het en die predikante en pastore dit aan die gemeentelede verkoop het, wat die stemme moes uitbring in die referendums.
“Hierna is stemreg aan miljoene swart en bruinmense gegee en enige swaap, behalwe die Nasionale Party en hulle aanhangers, kon sien dat die ANC aan bewind sou kom. Dit het uiteraard gebeur, met ‘n meerderheid van 62%. Die swartmense het hulle verbly in hulle ‘vryheid’ en die feit dat hulle nou aan blankes gelyk is, en mettertyd dieselfde werksgeleenthede, huise, karre en klere gaan kry. Hulle hoef nie meer ‘Baas’, ‘Miesies’, of ‘Kleinbaas’ te sê nie. Die swartmense vier fees en die blankes koop blikkieskos en ammunisie.
1937: DIE BRANDWAG VERSKYN
KULTUURDAGBOEK 2 FEBRUARIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Met die verskyning van Die Brandwag in 1937 (eers as 'n tydskrifbylae by die dagblad Die Vaderland, en vanaf September daardie jaar as selfstandige tydskrif) herleef die strewe van die eerste Afrikaanse weekblad van hoë gehalte in die Noorde. Dit het ook onder dieselfde naam, van 1910 tot 1922, die eerste pioniersbydraes in die ontwakende jong taal Afrikaans gepubliseer.
Hierdie nuwe Brandwag, begin met mnr OE Schwellnus as redakteur, het spoedig, ook onder redakteurskap van mnr AM van Schoor, gebloei tot een van die twee grootste weektydskrifte in Afirkaans. Dit het bestaan tot September 1965 toe dit as tydskrifbylae by die Sondagblad Dagbreek en Landstem in gelyf is.
DIE NOOD AAN GODVRESENDE LEIERS
‘N BOODSKAP AAN ALLE BLANKE AFRIKANERS
Ds A.E. van den Berg
“Maar kies jy uit die hele volk bekwame manne wat God vrees, betroubare manne wat onregverdige wins haat. En stel die aan oor hulle...” (Ex.18:21)
Het die kerk 'n sê oor politiek of moet dit daar uitbly? Baie mense dink dat die kerk uit die politiek moet bly. Dis die verkeerdste ding om te doen – die kerk is dan God se spreekbuis. Is daar ooit iewers 'n lewensterrein waar God niks te sê het nie? Swyg die Bybel miskien oor politieke sake? Allermins! Die Bybel praat verrassend baie oor politiek en gee duidelike aanwysings oor hoe dit bedryf moet word. God se Woord slaan geen lewensterrein oor nie; ook nie die politiek nie.
Politiek is nie 'n vuil ding soos wat baie mense beweer nie. Dis eerder 'n heilige saak omdat dit die sinvolle ordening van menslike gemeenskappe is sodat mense in vrede en geregtigheid kan woon en werk. Paulus skryf: “Laat alles welvoeglik en ordelik toegaan” (1 Kor.14:40). Dit geld ook vir die politiek.
1891: ONZE TAAL GESTIG
KULTUURDAGBOEK 1 FEBRUARIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Hierdie Rederykerskamer is gestig met die doel om "die welsprekendheid van die Hollandsche taal" te beoefen en "de bevordering van gezellige verkeer in kleine kring".
Op 18 Maart 1891 is die eerste uitvoering van hierdie vereniging se ideale met voordrag van gedigte en musiek gelewer. Veral die invloed van D Balfoort en sy eggenote het 'n groot rol in die lewering van pragtige musiek en sang gespeel. Dit was net so 'n geslote vereniging soos die gewone Rederykerskamer van later jare. Die vergaderplek is deurgaans aangegee as die Good Templars Hall.
EK HET GESTERF ! (13)
Hierdie naby-dood ervaring is in Afrikaans vertaal en neergeskryf
deur Anita Joubert
Jesus het in my oë gekyk en gesê: “My volgelinge dink die verassing van die liggame van die mense vir wie julle lief is, is sommer net ʼn keuse van die tyd en kultuur waarin julle leef.”
Ek het nooit kon dink dat Jesus Christus op ʼn dag self vir my hierdie vraag sou vra nie. Hy het gesê: “ Kom ek wys vir jou wat in die geesteswêreld gebeur.”
Sy woorde het my geruk, want in al die jare wat ek getrou kerkdienste bygewoon het, het ek nog nooit enige prediker hoor sê dat verassing iets met die siel, die liggaamlike opstanding of ʼn mens se ewige bestemming te make het nie.
My naam is Daniël, en ek het grootgeword in ʼn fatsoenlike Christenfamilie in die Amerikaanse platteland. My vader was ʼn skrynwerker, my moeder ʼn verpleegster en ek is grootgemaak in die gebruik om Sondae kerktoe te gaan, te bid voor ek gaan slaap en ons het die bekendste Bybeltekste in die Sondagskool gememoriseer. Ek het in God geglo, ja, maar as ek eerlik moet wees, was my geloof oppervlakkig.
1938: NEDERLAND EN SUID-AFRIKA
KULTUURDAGBOEK 31 JANUARIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
In hierdie Eeufeesjaar van die Afrikaner toe hy die Groot Trek herdenk het, is kroonprinses Beatrix van die Nederlande gebore. Die Afrikanervolk het in sy eie jubeling saam met die Nederlandse vorstehuis gejuig, want oor en weer is besef dat daar altyd bindinge tussen ons as Dietse eenhede sal bestaan. Dit was immers koningin Wilhelmina, ouma van Beatrix, wat in Oktober 1900 aan Paul Kruger die Gelderland beskikbaar gestel het om hom na Europa uit Britse vyandshande te vervoer. Dit was Nederlanders wat in die Engelse Oorlog aan Boerekant geveg, ons saak in Europa bepleit en noodhulp aan ons Konsentrasiekampvolk verleen het.
1922: AVBOB GESTIG
KULTUURDAGBOEK 31 JANUARIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Afrikaanse Verbond Begrafnisondememing Beperk, die bekende begrafnisonderneming en versekeringsaak, word gestig uit 'n vereniging bekend as die Afrikaanse Verbond, wat reeds in 1918 in Bloemfontein 'n voorsorgfonds vir sy lede daargestel het, en word so nie net een van die Afrikaanse pioniersake-ondernemings in die Oranje-Vrystaat nie, maar geniet spoedig erkenning dwarsdeur die land, waar AVBOB gehelp het aan die bou van Afrikaner sake-individualisme.
1841: GROOTE KERK, KAAPSTAD
KULTUURDAGBOEK 31 JANUARIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Toe daar in 1835 ernstig aan die vervanging van die dak van die Kaapse kerkgebou uit 1704 gedink moet word, blyk dit dat die ou fondamente die beplande hoër mure en nuwe dak nie sal kan dra nie. Gevolglik word die historiese ou gebou, buiten die toring, tot groot ontevredenheid van 'n deel van die gemeente gesloop en word die latere Groote Kerk, grotendeels onder die leiding van die bekende boumeester-argitek Herman Schütte, op die plek van die oue opgerig.
1888: Dr. D.B. BOSMAN, GRONDLEGGER VAN WETENSKAPLIKE BESTUDERING VAN AFRIKAANS
KULTUURDAGBOEK 30 JANUARIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Daniel Brink Bosman is op hierdie dag in die distrik Boshof gebore. Sy skoolloopbaan op Boshof is deur die Tweede Vryheidsoorlog onderbreek. Gedurende die oorlog het hy 'n tyd lank saam met sy vader, wat weens doofheid nie op kommando kon gaan nie, gevlug. Ná die oorlog het hy op Franschhoek en Boshof skoolgegaan en in 1908 op Boshof gematrikuleer. Hy het sy studie aan die Grey-Universiteitskollege (die latere Universiteit van die OVS) voortgesit, waar hy in 1911 die graad MA behaal het.
Op aanbeveling van pres. M.T. Steyn, is 'n Herman Coster-studiebeurs aan hom toegeken, en in 1912 is hy na Nederland om am die Rijksuniversiteit in Groningen verder te gaan studeer.
1824:HOLLANDSE TAAL IN HOWE BELET
KULTUURDAGBOEK 30 JANUARIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Lord Charles Somerset, die Kaapse goewerneur, se taalproklamasie het op 5 Julie 1822 verskyn. Hiervolgens sou Engels vanaf 1 Januarie 1827 die enigste voertaal in alle geregshowe wees. Dit was deel van die Britse bewindhebbers se beleid om die Afrikaner deur middel van die Engelse taal te verengels. Somerset het op 30 Januarie 1824 'n verdere proldamasie uitgevaardig, waarin verklaar word dat Engels reeds vanaf 1 Maart van daardie jaar die enigste voertaal in die regspleging van die distrik Albanië sou wees.
GOD SE TEENWOORDIGHEID IN ONS LEWE
Hannes Ollewagen
Gén. 39:20-23
“...en die heer van Josef het hom laat vang en hom in die gevangenis gesit op die plek waar die gevangenes van die koning opgesluit was; en hy was daar in die gevangenis. Maar die Here was met Josef, en Hy het goedertierenheid aan hom bewys en hom guns verleen in die oë van die owerste van die gevangenis. En die owerste van die gevangenis het almal wat in die gevangenis opgesluit was, aan Josef toevertrou; en alles wat daar te doen was, het hý gedoen. Die owerste van die gevangenis het glad nie na iets omgekyk wat aan hom toevertrou was nie, omdat die Here met hom was; en wat hy doen, het die Here voorspoedig laat wees.” (:20-23).
1940 HERENIGDE NASIONALE PARTY GESTIG
KULTUURDAGBOEK 29 JANUARIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Nadat genl. Hertzog se neutraliteitsmosie op 4 September 1939 verwerp is en hy as Eerste Minister moes bedank, was die eenheidsdrang by die Nasionale Afrikaners baie sterk. Die Hertzog-groep en die Nasionaliste onder dr. D.F. Malan was aanvanklik haaks oor die republikeinse strewe en die naam van die nuwe party. Uiteindelik is besluit tot die naam die Herenigde Nasionale Party of Volksparty.
1936: VOORTREKKER- PERS GESTIG
KULTUURDAGBOEK 29 JANUARIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
In die politieke woelingsjare van die Afrikaner, die jare dertig, is die behoefte aan 'n eie Nasionale dagblad in Transvaal baie sterk besef. Op 30 September 1935 het Nasionale leiers onder voorsitterskap van mnr. W.A. Hofmeyr op Stellenbosch besluit om 'n Transvaalse Nasionale dagblad te begin. Mnr. Pieter Neethling, bekend as die vader van die Voortrekkerpers, het die eerste £5 000 geskenk en daar is besluit om 'n maatskappy — Voortrekkerpers Bpk. — met 'n kapitaal van £150 000 op te rig.