Gedagtes vir elke dag
Of lees almal by Gedagtes vir elke dag
Geen voorspoed – hetsy ons eie, hetsy dié van ander – moet ons laat verbygaan sonder om met lof- en dankbetuiging te getuig dat ons God se Hand daarin erken nie.
KULTUUR- DAGBOEK 13 JULIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
1974: Die Britse Setlaarsfamiliegroep-monument is in 1969 geskep deur die beeldhouer Ivan M Barberton, en maak deel uit van die sg 'lewendige monument' in Grahamstad wat op hierdie dag in 1974 ingewy is. Die standbeeld herdenk die 3 500 Britte wat hulle in Maart 1830 en Mei 1821 hier kom vestig het asook die ongeveer 2 000 wat daarna gevolg het. Setlaars met vanne soos o.a. Collins, Jackson, Brown, Morris, Austin, White, Duncan, Green, Wright en Smith het hul hoofsaaklik in die Oos-Kaapse omgewings van Bathurst, Port Elizabeth, Somerset, Cathcart, Cradock, Alice, Caledon en George gevestig.
LEWE NA DIE DOOD (5)
Ds A.E. van den Berg
“Kyk,die tabernakel van God is by die mense, en Hy sal by hulle woon, en hulle sal sy volk wees; en God self sal by hulle wees as hulle God” (Open.21:3).
Jare gelede was 'n padkaart noodsaaklik om 'n onbekende bestemming te bereik. Vandag word 'n GPS daarvoor gebruik en waarsku selfs teen verkeerde paaie. Die Bybel is God se GPS. Dit dui nie net vir mense die pad na die ewige geluksaligheid aan nie, maar waarsku ook teen verkeerde paaie in die lewe, en daar is baie. Salomo skryf: “Kom nie op die pad van die goddelose en betree die weg van die slegtes nie.. Vermy dit, gaan nie daarop nie, wyk daarvan af en gaan verby” (Spreuke.4:14.15).
Wie by God se GPS hou, se reis eindig nie na die dood nie maar gaan verby tot by die Nuwe Jerusalem. Dis egter nie 'n maklike reis nie. Ons is en bly sondaars en is so geneig om verkeerde paaie te neem. Sekere paaie lyk soms goed maar laat mense die pad na die Nuwe Jerusalem byster raak. Salomo sê: “Daar is 'n weg wat vir 'n mens reg lyk, maar die einde daarvan is weë van die dood” (Spreuke 14:12).
1979: FAK HALFEEUFEES- KONGRES
KULTUURDAGBOEK 12 JULIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Tussen 10 en 12 Julie het die FAK sy vyftigjarige bestaan luisterryk in Bloemfontein herdenk. Vroeër en later in die jaar is natuurlik ook allerlei ander programme en publikasies as deel van die halfeeufeesverrigtinge aangebied. So was daar 'n sakeleiersdinee en landwyd is plaaslike verjaardagfeeste van uiteenlopende inslag gereël.
'n Gedenkuitgawe van Handhaaf, 'n nuwe FAK-Sangbundel, en 'n geskiedeniswerk met die titel Vyftig Jaar Volksdiens, is gepubliseer.
BROKKIES UIT DIE BOEK BELLA VOS (21)
Nadat Sudan in ‘n onverklaarde burgeroorlog homself begewe het, is daar binne drie dae geen kos of water in die hoofstad, Khartoum, nie. Oraloor klap skote en selfs grofgeskut ruk die geboue. Honderde rebelle, regeringsoldate en burgerlikes is reeds dood en gewond. Duisende mense stroom uit na ander stede, op soek na ‘n heenkome. Dit is ‘n redelike algemene gesig in post-koloniale Afrika.
Enige redelike mens kan die tendense dophou, analiseer en tot ‘n gevolgtrekking kom: nadat die kolonialiste, hetsy Franse, Duitsers, Portugese of Engelse vertrek, is daar ‘n kort en gewoonlik bondige en gelokaliseerde grype na die magsvakuum wat hulle gelaat het. Die daaropvolgende vrede is geforseer en word gefinansier deur die eks-koloniale lande, oënskynlik totdat die naturelle die land kan normaliseer en produktief bestuur. Laasgenoemde gebeur egter nooit, nie in een enkele geval nie. Selfs in lande soos Angola, Nambië, Swaziland, Lesotho en Botswana sal hongersnood gedy as die buiteland nie hulp voorsien nie.
1917: KONGRES VAN HELPMEKAAR OP MIDDELBURG, KAAP
KULTUURDAGBOEK 11 JULIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Ná die Rebellie van 1914 moes die rebellieskuld en –boetes, wat in Transvaal en veral in die Vrystaat enorme bedrae beloop het, terugbetaal word. Aanvanklik het elke kommando sy eie skuld probeer betaal maar selfs ná duisende onselfsugtige bydraes was die skuld nog meer as honderd duisend pond. By 'n bespreking tussen JH van Barneveld, dr DF Malan en adv HS van Zijl is daar besef dat 'n groot poging aangewend moet word om die agterstallige bedrae te verhaal.
Die Helpmekaarvereniging, wat gestig is om rebelleskuld te help vereffen, het hierin 'n groot rol gespeel. Op 11 en 12 Julie 1917 is 'n Helpmekaarkongres op Middelburg in die Kaap onder voorsitterskap van adv HS van Zijl gehou, waarop die toenmalige stand van geldsake blootgelê is.
Die feite was skokkend. Al die geld wat reeds in Kaapland ingesamel is was nie eers genoeg om die rente op die verskuldigde bedrae te betaal nie.
KULTUUR- DAGBOEK 11 JULIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
1. 1899: Die regering van die Zuid-Afrikaansche Republiek neem die besluit dat immigrante ná sewe jaar stemgeregtig is.
2. 1900: De la Rey en sy burgers verslaan op hierdie dag die Britse magte by Die Slag van Silkaatsnek naby Hartebeespoort en Brits.
3. 1901: Die regering van die OVS wyk uit na Reitz in die Vrystaat waar die Britse magte onder bevel van genl Broadbent hul in die vroeë oggendure van hierdie nag in 1901 verras en gevangeneem. Pres Steyn slaag daarin om met behulp van sy agterryer, Ruiter, te ontsnap.
4. 1917: Lees in hoofartikel oor die Kongres van die Helpmekaar op Middelburg in die Kaap.
BROKKIES UIT DIE BOEK BELLA VOS (20)
Geskryf deur Philip Venter (u kan die boek bekom deur hom te skakel by 083 444 7672)
Juan Mentz sit vir meer as ‘n halfuur en dink. Wanneer hy dit doen, word sy kop seer en hy moet konsentreer om te ontspan, wat ook maak dat hy hoofpyn kry. Hy kyk na die geweer en die pistool, asof die goed vir hom vreemdelinge is. Stadig kyk hy na sy omgewing en probeer dink waar hy is en wat maak hy daar.
As hy aan sy kop vat, is daar ‘n bloederige seerplek. Waar kom dit vandaan? Dis asof iets vaagweg by hom registreer oor mense wat kwaad is, maar hy kan die gedagte nie heeltemal vasvat nie.
‘n Ent van hom af is die uitgebrande wrak van ‘n bakkie. Daar langsaan lê ‘n spieël wat gebreek is, maar steeds ‘n heel genoeg stuk het wat hy kan gebruik om die wond teen sy kop te kan sien.
BROKKIES UIT DIE BOEK BELLA VOS (19)
“Dis iets soos ‘n kombinasie van Ebola, Marburg en Slenkdalkoors, gemeng met Miltsiekte - Antraks. En dis geneties gemanipuleerd om net sekere rasse te teiken.”
*
Deur die eeue het tallose manne en vroue so gelê, gestaan of gesit en wag.
Onwillekeurig het die meeste van hulle – dié wat nugterdenkend en helder van verstand is – min of meer dieselfde gedagtes gekoeser. Is hierdie die laaste geveg, of is dit een van nog baie wat gaan volg? Gaan ek en my makkers, familie, vriende ongeskonde hieruit kom? Hoe groot is die vyand werklik, is die noodlot aan hulle kant, of ons s’n? Was daar nie ‘n manier om hierdie te voorkom nie? Kan ons nie dit keer nie?
Nicodemus druk die R1 se veiligheidsknip versigtig oor na “R” met sy regterduim. Hoeveel maal het hy dit nie presies so gedoen hierdie afgelope jare nie? Hy maak homself weereens so gemaklik moontlik agter die ou geweer, in ag genome die ongelyktheid van die veld, die klippe en graspolle; elmboë stewig in ‘n driehoek onder die wapen, bene wyd, effens na links, tone kante toe, om ‘n sterk fondasie te skep.
1509: JOHANNES CALVYN
KULTUURDAGBOEK 10 JULIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Jean Cauvin, of dan Johannes Calvyn, is op hierdie dag in Noyon in Frankryk gebore. Hy studeer vanaf 1525 teologie in Parys, maar word in 1528 regstudent in Orleans en later in Bourges waar hy onder invloed van die Protestantisme en Franse Humanisme kom.
In 1533 word hy Protestants merendeels deur die lees van Luther se werk. Hy sien hierna sy roeping om die kerk te hervorm na die suiwer Bybelse model.
KULTUUR- DAGBOEK 10 JULIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
1. 1509: Lees in hoofartikels oor Johannes Calvyn en meer oor Calvinisme.
2. 1797: Piet Uys (Petrus Lafras) is op hierdie dag op die plaas Potteberg, distrik Swellendam in die Wes-Kaap gebore. Hy en sy seun Dirkie, het saam in 1838 aan die hand van Zoeloes by die Slag van Italeni in Natal gesneuwel.
KULTUUR- DAGBOEK 9 JULIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
1. 1856: Die Voortrekkerrepubliek Natalia word op hierdie dag tot 'n Britse kroonkolonie verklaar en kry 'n parlement.
2. 1915: Lees in hoofartikel oor die Duitse magte op Khorab wat hulself in Duits-Suidwes-Afrika oorgegee het aan die Suid-Afrikaanse magte onder bevel van genl Louis Botha tydens die Eerste Wêreldoorlog.
3. 1991: Suid-Afrika word op hierdie dag tot die Olimpiese beweging hertoegelaat. Dit kom ná 30 jaar van sport-isolasie as gevolg van die Suid-Afrikaanse apartheidsbeleid – ons was toé reeds, nog drie jaar vóór die ANC as terroristiese regime die land heeltemal oorgeneem het, so diep verraai en oorgelewer...
1915: OORGAWE VAN KOL VON FRANKE IN DUITS-SUIDWES- AFRIKA
KULTUURDAGBOEK 9 JULIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Nadat Groot-Brittanje in 1914 oorlog teen Duitsland verklaar het, is die Unie van Suid-Afrika direk by die Eerste Wêreldoorlog betrek. Dit was die Unie-verdedigingsmag se taak om Duits-Suidwes-Afrika aan te val. Vier invalsmagte sou die inval onderneem: 'n suidelike mag onder kol JL van Deventer om Keetmanshoop te beset, 'n sentrale mag onder brig-genl Duncan McKenzie, wat van Lüderitzbucht na Aus en ooswaarts sou trek; 'n oostelike mag onder kol CAL Berrangé, wat van Kuruman na Keetmanshoop sou opruk, en 'n noordelike mag onder bevel van genl Louis Botha, wat van Swakopmund na Windhoek sou beweeg.
Windhoek vál op 12 Mei 1915, en die Duitse bevelvoerder, lt-kol Von Franke, wyk na Tsumeb uit. Nogtans word hy deur knyptangbewegings van die Unie-magte vasgetrek en tot oorgawe gedwing.
HÝ BEPAAL ONS TOEKOMS
Hannes Ollewagen
Gén. 26:1-35
“En die HERE het aan hom verskyn en gesê: Moenie aftrek na Egipte nie; woon in die land wat Ek jou sal aanwys. Vertoef as vreemdeling in hierdie land, en Ek sal met jou wees en jou seën; want aan jou en jou nageslag sal Ek al hierdie lande gee: Ek sal die eed bevestig wat Ek vir jou vader Abraham gesweer het.” (:2&3).
“Isak het toe in dié land gesaai en daardie jaar honderdvoudig gewen, want die HERE het hom geseën.” (:12).
Ek dink dat die meeste van ons menigmaal oor die toekoms dink. En wat meer is, is dat ons uit ons menslike posisie sukkel om ’n rooskleurige toekoms te sien onder die hande van die huidige goddelose regering. Die land is nie alleen besig om onder hierdie regering se hand te verval nie, maar die gesindheid jeens ons volk is alles behalwe liefderyk en vredeliewend. En dit is dalk vir ons nog moontlik om hierin met moeite voort te beur, maar wanneer ons aan ons kinders se toekoms dink, is hierdie saak vir ons nog swaarder. Ons sal ook, soos Petrus, deur die vrees vir die omstandighede rondom ons oorweldig word en totaal ondergaan indien ons die oë op die moontlike gevare hou in plaas daarvan dat ons ons oog op Hom gerig hou.
1957: CM VAN DEN HEEVER
KULTUURDAGBOEK 8 JULIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Christiaan Maurits van den Heever is op 27 Februarie 1902 in die Konsentrasiekamp by Norvalspont gebore – hy was van die min babas wat hierdie traumatiese omstandighede gedurende die Tweede Vryheidsoorlog oorleef het. Hy is op hierdie dag in 1957 oorlede.
In 1924 verwerf hy sy MA-graad in Nederlands met lof aan die Grey-Universiteitskollege.
In 1929 slaag hy in sy doktorale eksamen aan Utrecht waarna hy in 1932 sy doktorsgraad aan Unisa behaal met 'n proefskrif oor Totius.
1908: VAN RENSBURGTREK NA MOMBASSA
KULTUURDAGBOEK 8 JULIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Op hierdie dag het waarskynlik die grootste georganiseerde trek na Oos-Afrika, bestaande uit ongeveer 70 gesinne met 47 waens en 70 perde onder die leiding van Jan van Rensburg in Mombassa op die Duitse skip Windhuk geland.
Die groep is 400 myl per spoor vervoer na die binneland van Nakuru, waar hulle deur Frans Arnoldi ontmoet is en op sy plaas Pampoenkraal gekampeer het.
Die laaste deel van die reis is per ossewa onderneem. Dit het die trekkers meer as drie weke gekos om die afstand van 160 km met die swaar gelaaide waens deur die oerwoud, bamboes en moerasse af te lê.
Die trekkers het land op die hoogland van Uasin Gishu gekry, onder kontrak met die regering van Kenia. Spoedig het 'n gevestigde gemeenskap daar ontstaan.
ROOF, ROWERS EN ONREG
Ds. A.E van den Berg
Suid-Afrika gaan sedert die volksplanting (1652) onder roof gebuk. Die eerste koloniste was duisende seemyle van mense met wie hulle 'n erfenis gedeel het geskei en het na die plaaslike bevolking probeer uitreik. Hierdie mense se roofsug het hulle egter gou laat besef dat hulle in die gees ligjare van hulle geskei was en goeie rasseverhoudinge nooit sou verwerklik nie.
Dit het die koloniste genoodsaak om vir hulself 'n veilig afstand in 'n onveilige wêreld te skep. Niks het sedertdien verander nie. Roof en swak rasseverhoudinge is steeds aan die orde van die dag en maak dat ons in slegter omstandighede leef as dié waarin ons gebore is.
1940: FEDERALE VOLKS- BELEGGINGS BPK (FVB) GEREGISTREER
KULTUURDAGBOEK 7 JULIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
"'n Volk red homself" was die wekroep wat wyle Vader Kestell laat in die dertigerjare tot die Afrikaanssprekendes gerig het. Hierdie wekroep is gebore uit die nood van die Afrikaner, voorspruitende uit droogtes en die depressie-jare.
Daar is tot in daardie stadium in 'n groot mate aanvaar dat die Afrikaner nie geskik is vir die handel en nywerheid nie. Toe kom die eerste Ekonomiese Volkskongres van 1939, wat deur die FAK georganiseer is, waar die toetrede van die Afrikaner tot die handel en nywerheid bepleit is. Ingevolge 'n besluit van die kongres word Federale Volksbeleggings Beperk op 8 Julie 1940 finaal geregistreer.
KULTUUR- DAGBOEK 7 JULIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
1. 1501: Joas da Nova, Portugese seevaarder, vind 'n skoen met briewe daarin wat 'n ander Portugese seevaarder in 1500 aan 'n melkhoutboom (later bekend as die Poskantoorboom) by Mosselbaai in die Suid-Kaap gehang het. Meer hieroor in hoofartikel.
2. 1901: Pres MT Steyn en die regering van die Republiek van die Oranje-Vrijstaat kom in Fouriesburg, die laaste hoofsetel van die Republiek, aan.
3. 1940: Federale Volksbeleggings Bpk word geregistreer. Lees daaroor in hoofartikel.
1501: OUDSTE "POSKANTOOR" IN SA
KULTUURDAGBOEK 7 JULIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
Joas da Nova was 'n Portugese seevaarder oppad na Indië toe hy op hierdie dag in 1501 briewe en dokumente in 'n skoen wat aan 'n groot melkhoutboom naby die huidige Mosselbaai gehang het, gevind het. Die briewe is deur een van die bevelvoerders van die boot van Pedro Alvares Gabral in die jaar 1500 in daardie skoen aan die historiese boom geplaas om daardeur boodskappe en inligting aan verbygaande skepe oor te dra.
Die Portugese het toe reeds om die suidpunt van Afrika geseil nadat Bartholomeu Dias en Vasco da Gama die seeweg na die Ooste vasgestel het.
Die melkhoutboom moet derhalwe as die oudste poskantoor in Suid-Afrika beskou word. Dit staan klaarblyklik vandag nog daar en is seker meer as 'n duisend jaar oud want dit was toe reeds 'n groot boom.
BROKKIES UIT DIE BOEK BELLA VOS (18)
Geskryf deur Philip Venter (u kan die boek bekom deur hom te skakel by 083 444 7672)
Die kamp word te klein. Dis seker te verwagte, want al is daar geen amptelike kommunikasie meer oor nie, vertel mense vir ander, wat dit weer oor sal vertel. Net soos kos en water, is ‘n veilige skuilplek van uiterste belang en mense sal van ver af daarheen stroom. Natuurlik is daar ook ander plekke, soos dié in en naby Upington, maar nie almal kan daarheen reis nie en ook daar is die fasiliteite maar beperk.
“Dooms, ons kan nie nog meer mense huisves nie. Daar is eenvoudig nie meer plek nie, kos word te min en die jagters en boere kan nie meer byhou nie. Ons toiletgeriewe is beperk, en ons kry mense wat nie hier hoort nie en moeilikheid maak, soos met die Swardt-outjie van eergister. Ons kan eenvoudig nie almal se agtergrond nagaan nie en nie elke liegstorie klink na een nie.”