KULTUURDAGBOEK 23 JULIE

Lees volledig by Kultuurdagboek

Johannes Frederikus van Wyk is die skrywer van DIE MAUSER KNAL waarin hy 'n lewendige voorstelling gee van die kommandolewe en krygsgevangeneskap tydens die Tweede Vryheidsoorlog van 1899 – 1902.  Hierdie man wat vir 15 jaar lank gratis onderwys gegee en skole gebou het, is op hierdie dag in 1885 op die plaas Leeuwfontein in die distrik Wolmaranstad gebore waar hy ook sy skoolopleiding ontvang het.

Op 14-jarige ouderdom lê hy sy eindeksamen af en in dieselfde jaar (1899) breek die Tweede Vryheidsoorlog in ons land uit. As 15-jarige penkop sluit hy hom by die Boeremagte aan, neem aan minstens agt veldslae deel, word 'n maand voor die vredesluiting by Roodewal gevang en na Indië gestuur waar hy sy naskoolse studie voortsit.

KULTUURDAGBOEK 23 JULIE

Lees volledig by Kultuurdagboek

Onder die leiding van hierdie uitlander het die Politieke Raad die eerste 'onderwyswet' in Augustus 1714 aan die Kaap goedgekeur naamlik die sogenaamde "... ordonantie van de School ordening...". Hiervolgens is die eerste amptelike keuring van onderwysers voor toelating tot skole ingestel.

Onder Maritz Pasques de Chavonnes in sy amp as Goewerneur aan die Kaap sedert Maart 1714, is verder ook vir die eerste keer 'n leergang in fyn besonderhede voorgeskryf waarin die kerklike en geestelike vorming sterk beklemtoon word. 'n Duidelike pligstaat vir onderwysers is in die vooruitsig gestel en die toesig oor die onderwys is gegee aan die sekundus aan die Kaap, kaptein van die garnisoen en die predikant as die 'Raad van Skolarge' onder oppertoesig van die Goewerneur en die Politieke Raad.

De Chavonnes se doelwit was blykbaar om deeglike toesig en kontrole uit te oefen oor die tipe persoon wat onderwys sou gee aan die Kaap.

Lees volledig by Kultuurdagboek

1. 1853: Die waarskuwing van kmdt-genl Andries Pretorius aan sy volk weerklink vandag weer: "Nogeens vermaan ik u, ja ernstiglijk waarschuw ik u, past op dat geen tweedracht onder u plaatsvinde. . . als gij in twisten vervalt, zal die vijand u den voet op den nek zetten." Het ons maar geluister! Andries Pretorius was 'n held van Bloedrivier, Voortrekkerleier, politikus en militêre strateeg. Hy is op hierdie dag in 1853 oorlede en sy oorskot is in 1891 in die Ou Kerkhof in Pretoria begrawe.

2. 1654: Lees in hoofartikel oor die man wat onderwys in ons land help bewerkstellig het: Mauritz Pasques de Chavonnes.

KULTUURDAGBOEK 22 JULIE

Lees volledig by Kultuurdagboek

Ons waag dit hier om oor FW de Klerk se vader, senator Jan de Klerk te skryf aangesien hierdie man as suiwer nasionalis vandag seker nog in sy graf ronddraai nadat sy verraaierseun ons land aan 'n spul Swart Kommuniste verkwansel het vir 'n aardige sommetjie in sy sak. Net vir wie nog twyfel: mnr Willie Marais het as leier van die Herstigte Nasionale Party destyds vir FW 'n brief geskryf waarin hy hom gekonfronteer het oor die spesifieke bedrag (etlike miljoene) wat hy saam met die Nobelprys vir Vrede ontvang het nadat hy Suid-Afrika uitverkoop het, en FW het dit nie betwis nie.

Terug na sy goeie pa: Johannes de Klerk is op hierdie dag op Burgersdorp in die Kaapprovinsie gebore. Sy laerskoolopleiding ontvang hy op Aliwal-Noord waar hy op sy eerste skooldag reeds 'n pak slae op die lyf geloop het omdat hy Afrikaans op die skoolterrein gepraat het.

5)Geskryf deur Philip Venter (u kan die boek bekom deur hom te skakel by 083 444 7672)

"Die vermoë van Suid-Afrika se infrastruktuur om brandstof te versprei, gaan tot die uiterste beproef word wanneer die Natref-raffinadery in Sasolburg vir vier maande gesluit word.

Dit is omdat die sluiting van ru-olie raffinaderye 'n nuwe stel uitdagings vir Suid-Afrika impliseer, met potensiële onstabiliteit as dit nie goed bestuur word nie, sê Gwede Mantashe, minister van minerale bronne en energie.

Die invoer van brandstof het 'n ongekende vlak bereik, het hy Dinsdag in sy begrotingsposdebat in die parlement gewaarsku.

Hannes Ollewagen

Spr. 6:1-19

“Hierdie ses dinge haat die HERE, en sewe is vir sy siel ’n gruwel: trotse oë, ’n leuenagtige tong en hande wat onskuldige bloed vergiet, ’n hart wat onheilsplanne beraam, voete wat haastig na die kwaad toe loop, een wat as valse getuie leuens uitstrooi en tussen broers tweedrag saai.” (:16-19).

Wanneer die Here vir ons hier pertinent sewe dinge uitlig wat vir Hom ’n gruwel is, is die eerste op die lys die gruwel van trotsheid. Hierdie is beslis ’n onkruid wat Satan graag in ons lewens wil saai en waarteen gelowige kinders van God gedurig moet waak. Hierdie onkruid wat bo-oor die goeie vrugte in ons lewens sal groei en dit sal verstik.

KULTUURDAGBOEK 21 JULIE

Lees volledig by Kultuurdagboek

Louwrens Jacobus Wepener is op hierdie dag in Graaff-Reinet gebore waar hy by sy oom Louwrens grootgeword het. Toe sy broers die Groot Trek vergesel, bly hy in die Kaapkolonie waar hy aan die drie grensoorloë, wat tussen 1834 en 1853 plaasgevind het, deelneem.

As waarnemende veldkornet toon hy reeds die dapperheid wat aan voortvarendheid grens.

Hy vestig hom in 1850 op die plaas De Nek in die distrik Aliwal-Noord van waar hy aan die Agtste Grensoorlog (1850 tot 1853) deelneem en  vanweë sy uitmuntende leierseienskappe tot kommandant bevorder word. Sy simpatie het by die jong Vrystaatse Republiek gelê, en toe die Kaapse militêre owerheid gelykstelling tussen pandoer en kolonis instel, verhuis hy na die Vrystaat waar hy twee plase in die distrik Bethulie koop naamlik Constantia en Moordenaarspoort.

5)Geskryf deur Philip Venter (u kan die boek bekom deur hom te skakel by 083 444 7672)

Daar is iets baie bevredigend aan ‘n moeilike raakskoot. Natuurlik is daar baie mense wat nie hou van skiet nie. Hulle kan nie die geweer of handwapen se skop veel nie, die geraas, die knal van die wapen, die reuk van verbrande kruit, die hitte of koue op die skietbaan, en natuurlik die koste van gewere en ammunisie. Baie wapeneienaars of voornemendes is nie lus vir die rompslomp rondom die lisensiëring nie en gee hetsy wapens by die polisie in, of koop eenvoudig nie aan nie.

Diegene wat ‘n liefde vir wapens het, sal baie moeite maak om dit ten duurste aan te skaf en die meeste mense wat in hierdie kategorie val, sal ook meer as een wapen wil hê. Vir hulle gaan dit oor die geskiedenis van die betrokke wapen, of sommer alle vuurwapens, vanaf die eerste handhou-kanonne met ‘n lont in die loop, tot die nuutste, ingewikkelde en doelmatige wapens.

KULTUURDAGBOEK 20 JULIE

Lees volledig by Kultuurdagboek

Met Gezina Kruger se afsterwe op hierdie dag het sy pres Kruger diep bewoë en verslae in ballingskap agtergelaat. Meer as 55 jaar lank het sy hom as troue lewensmaat in voor- en teëspoed bygestaan.

Gezina Susanna Frederika Wilhelmina du Plessis is gebore op 6 Mei 1831 en maak as kind die Groot Trek mee in die Potgietertrek.

As jong seun het Paul Kruger haar, 'n niggie van sy eerste vrou, geken en na die dood van sy eerste vrou is hy met Gezina in Januarie 1846 getroud. Uit hulle huwelik is sestien kinders gebore.

Gezina het jare lank met swak gesondheid gesukkel en etlike kere by die dood omgedraai.

Ds A.E van den Berg

“ 'n Psalm van Dawid. HERE, wie mag vertoef in u tent? Wie mag woon op u heilige berg? Hy wat opreg wandel en geregtigheid doen...” (Ps.15:1,2).                                  

Om 'n opdrag suksesvol uit te voer, gee genoegdoening in die lewe. Daarvoor moet jy die betrokke opdrag reg uitvoer want jou optrede bepaal die uitslag: jy slaag of misluk. Niemand kry goeie resultate van verkeerde optredes nie.

Dis ook in geestelike sin waar. Die Bybel roep ons op om regte dinge te doen want daar kom 'n dag van afrekening: “Want ons moet almal voor die regterstoel van Christus verskyn, sodat elkeen kan ontvang wat hy deur die liggaam verrig het, volgens wat hy gedoen het, of dit goed is of kwaad” (2 Kor.5:10).

Ons het egter net een lewe om in reg te leef. Daar is geen tweede kans nie. Ons kan baie ander foute in die lewe verander, maar nie wat die eindbestemming betref nie. Daarvoor net een kans. As dit verby is, is dit verby!

KULTUURDAGBOEK 19 JULIE

Lees volledig by Kultuurdagboek

Hendrik Adolph Mulder stam uit 'n predikantefamilie in Seeland waar hy op hierdie dag in Zaamslag gebore is. Mulder studeer in Amsterdam, emigreer in 1934 om gesondheidsredes na Suid-Afrika en behaal in 1938 die graad MA in Letterkunde aan die Universiteit van Pretoria.

Hy doen in Suid-Afrika aanvanklik joernalistieke werk, werk ook tydelik by die staatsvertaler en word in 1941 lektor in Nederlandse kultuurgeskiedenis aan die Universiteit van Pretoria. Vanaf 1946 tot met sy dood op 3 Mei 1949 is hy lektor in Nederlands aan die Rhodes-Universiteitskollege.

In Suid-Afrika is hy bekend as die eerste werklike literêre kritikus, maar as die Nederlandse digter W Hessels geniet hy min erkenning.

Lees volledig by Kultuurdagboek

1. 1786: Graaff-Reinet word deur landdros Mauritz Woeke gestig. Dit is vernoem na Cornelis Jacob van de Graaff (Graeff) die twintigste goewerneur van die Kaapkolonie en sy vrou Cornelia Reynet (Reinet).

2 1965: Ingrid Jonker was 'n bekroonde Afrikaanse Sestigers-digter van gedigte soos Ontvlugting, Rook en Oker, Kantelson en talle ander. Sy was ook dramaturg van Seun na my Hart. Heelwat van haar werk is in verskeie tale oorvertaal en deur kontemporêre Suid-Afrikaanse sangers getoonset. Sy sterf op 'n tragiese jong ouderdom van 31 jaar op hierdie dag by Drieankerbaai, Seepunt in die Wes-Kaap.

3. 1906: Lees in hoofartikel oor H.A. Mulder as digter, kritikus, lektor en mede-oprigter van die tydskrif Standpunte.

5)Geskryf deur Philip Venter (u kan die boek bekom deur hom te skakel by 083 444 7672)

Dis nie uit moedswilligheid of ‘n gebrek aan simpatie dat die kinders laat opdaag nie. Hulle moes inderdaad vir elke kilometer wat hulle gery het, vanaf Kleinbrak tot Porterville, hulle pad oopveg – hier en daar teen gewapende bendes, verskrikte en moedelose mense vanuit plakkerskampe en uiteindelik teen die stormweer. Die feit dat Mandie en haar man met ‘n tweewieldryf dubbelkajuit Mazda ry, het nie gehelp nie en hulle moes ‘n paar maal deur Koot en Lena se Land Cruiser gesleep word. Die derde voertuig, ‘n Volkswagen Touareg, het self oor die weg gekom.

Die oomblik wat hulle stilhou by die smeulende opstal, hardloop ‘n tiental manne uit boord na hulle toe, duidelik nie om enige ander rede as om hulle te dood nie.

1966: UITSPRAAK VAN INTERNASIONALE GEREGSHOF OOR SWA

KULTUURDAGBOEK 18 JULIE

'n Belangrike baken in die hele stryd tussen Suid-Afrika en die Verenigde Volke is Ethiopieë en Liberië se aanklag teen Suid-Afrika in 1960 in die Internasionale Geregshof oor sy mandaat oor Suidwes-Afrika.

Suid-Afrika het hom suksesvol verweer, soos bewys deur die feit dat die applikante hul hoofklag gewysig het, en dat die uitspraak van die hof ten gunste van Suid-Afrika was. Die hof kom naamlik tot die bevinding dat individuele lede van die Volkebond nie die bevoegdheid gehad het om 'n mandataris in die hof aan te spreek oor die uitvoering van sy mandaatverpligtings nie. Toesighouding het by die Volkebondsraad berus en is deur sy organe uitgeoefen – die wil van die mandataris moes ook telkens in ag geneem word.

Geskryf deur Philip Venter  (u kan die boek bekom deur hom te skakel by  083 444 7672)

Juan Mentz is vasgekeer, of so vasgekeer as wat ‘n mens met kaal hande ‘n luiperd of rooikat in ‘n hoek kan dryf en verwag dat jy hom gaan aankeer of oortuig tot oorgawe. Soos die twee roofkatte geen sin vir humor toon in so ‘n geval nie, is dit dieselfde met Juan.

Die dertigtal manne het hom in die verwoeste en geplunderde winkelsentrum gewaar, hom na alle kante gekeer en die net al stywer gespan, totdat hy in die parkeerarea verdwyn het.

Wat weggeraak het, kan gevind word en met nog vyf en twintig makkers wat bygekom het, deursoek hulle elke voertuig, onder die voertuie, in die hoeke van die parkerings, op die trappe, oral. Uiteindelik gewaar een van hulle die vlietende gedaante van die man, waar hy op hardloop, tot binne in ‘n groot, verlate supermark.

KULTUURDAGBOEK 17 JULIE

Lees volledig by Kultuurdagboek

Die uitvaardiging van Ordonnansie 50 deur die waarnemende goewerneur, sir Richard Bourke, was die resultaat van 'n jarelange veldtog veral van dr John Philip, superintendent van die Londense Sendinggenootskap, om die bestaande Hottentotwetgewing afgeskaf te kry.

Daarvolgens is die bestaande wetgewing grotendeels ongedaan gemaak, mag geen vrye bewoner van die Kaapkolonie op grond van kleur in sy bewegingsvryheid, woonreg lewenswyse of werk beperk of tot arbeid gedwing word nie, en het vrye gekleurdes die reg verkry om grond te besit.