Nuutste bydraes

GEDAGTES VIR ELKE DAG

Of lees almal by Gedagtes vir elke dag

Geen tyd vir God? Daar's tyd vir speel en lag, vir eet en slaap... en dood. En as jy voor God's aangesig verskyn, sal Hy vir jou nog tyd oorhê?...

DIE ALTERNATIEF (8)

T. M. Hart

'n STRATEGIE vir OORLEWING

‘Klink my tot kruik waarin u Gees
Weer water vir my volk sal wees’.

G.A. Watermeyer: Die Republiek van Duisend Jaar

Kopiereg © : T.M. Hart
Uitgewer: Tobie Hart
E-pos: Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.
Eerste Druk: 2014 ISBN: 978-1-928202-13-4

Lees reeks by Die Alternatief

Gelofteland plaas met toestemming van skrywer hierdie werk in reeksvorm. Dit is ‘n eerlike en praktiese besinning oor aspekte van 'n strategie om in die veeleisende 21ste eeu te kan oorleef. Sake soos nasionalisme, die ekonomie, politiek, godsdiens, die media, apartheid en ander word onder die loep geneem. Ná deeglike navorsing het skrywer besin oor wat 'n alternatiewe en volhoubare Suid-Afrikaanse leefwyse sou kon wees. Al sou lesers nie noodwendig met elke sienswyse saamstem nie kan hulle in vandag se Suid-Afrikaanse omstandige hierby baat.

8. EVOLUSIE: 'n MODERNE GODSDIENS?

Skynbaar een van die groot gelykmakers van ons tyd, is die, byna al religie, van evolusie. Ten spyte van ernstige en selfs, wil 'n mens graag glo, voortreflike navorsing wat gedoen word op die terrein van die herkoms en biologiese ontwikkeling van die mens as spesie, bly makro-evolusie waarskynlik tog nog iets van 'n bespiegeling. Mikro-evolusie daarenteen wat gaan oor oorlewings-aanpassing binne die spesie, was aan die ander kant, seker nog maar baie selde 'n wesenlike verskilpunt. Daarby maak dit seker ook nie regtig saak of "sediba" krom bene gehad het en daarom op 'n bepaalde ander manier leer reg-op loop het nie. Selfs ook nie of 'n sekere vorm van kultuur in 'n omgewing van meer of minder melanien floreer nie, maar miskien tog wel of (dat?) daar regtig op 'n stadium palmbome in Alaska was.

Hoewel nie aanvanklik die bedoeling om ook evolusie by 'n beskouing oor die oorlewing van 'n bedreigde volk te betrek nie, lyk dit tog veral in die lig van alledaagse gesprekke en leserskommentaar in elektroniese koerante nodig. Dus, voorlopig, miskien tog maar 'n paar gedagtes oor Darwin en kie, - met die klem op die 'kie'. Ondere andere ook om te voorkom dat 'n mens daarvan verdink word dat jy doelbewus wegskram van 'lastighede' wat die dink uitdaag.

Gelukkig is daar teenoor die sterk gedrewe meganistiese siening van 'n spontane evolusionêre begin, ook darem iets soos die benadering van Gideon Joubert (1923-2010) soos hanteer in die Die groot gedagte (1997 en 2010). Daarin word immers onomwonde aanvaar dat daar in die mikro- en makrokosmos, inderdaad meer van 'n gedagte as van 'n blote masjien na te speur is. Ongelukkig vir veral die luies onder ons (en ons is baie) is dit net die wat werklik en volhoubaar soek, wat iets daarvan sy eie kan maak. Veral as daar tov die boek van Joubert, sulke totaal uitlopende sieninge bestaan. Vanaf 'n "briljant" van Gawie Cillié. via 'n wydlopige "dramatiese storie" (en)… "joernaal van die geweld en rustigheid van kosmiese kragte… die lig en die duisternis… die meetbare en die mistieke" – Willem de Klerk, tot by 'n afwysende Claassenbetoog. Die slotsom waartoe lg kom, is dat dit 'n 'Sondagpreek' eerder as 'n 'wetenskapboek' is.

(Rapport 4 Febr. 2011). Op 'n stadium was daar ook 'n verwondering dat Joubert se boek selfs bekroon kon word, terwyl 'n Willem Botha dit jammer vind, skynbaar op teologiese gronde, dat dit ook die Andrew Murrayprys in 1998 verower het. Aan die ander kant bewys die meer as 32 000 verkope binne net meer as 'n dekade, tog ook dat dié 'skaamtelose soeke' na antwoorde 'by veral die wetenskap van die fisika en die kosmologie' (soos die skrywer dit self stel) by baie lesers aanklank vind. Hoewel Joubert nie sondermeer die biologiese wêreld betrek nie, bring sy erkenning van 'n 'Groot Gedagte', vanself ook die aanvaarding van so 'n skeppingsbeginsel in die gedrang en kan 'n mens nie anders as om daarna te verwys nie.

Volgens die gawe menere Google, is die veelbesproke Darwin nogal 'n interessante ou. Sonder om eerstehands kennis te probeer neem van sy veelbesproke On The Origin of Species by means of natural selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for life. (London 1859) wow! is daar baie oor dié werk te lees. Vanaf die 6e uitgawe in 1872 is die veelseggende titel verkort na die bekende Origin of Species, wat miskien van toe af al, verantwoordelik geword het vir die omstredenheid rondom Darwin.

Darwin en Marx

Een van die vroegste 'foutiewe' vertolkings miskien al, blyk uit die volgende:

"Upon reading Darwin’s 'Origin of Species' for the first time in December 1860, Marx triumphantly proclaimed to Engels: 'Although developed in a coarse English manner, this is the book that contains the foundation in natural history for our view." - Aangehaal uit 'n pdf-dokument gelys op die Net onder "Karl Marx's Ambivalence towards Darwinism" en blykbaar tog geskryf deur Robert Young (geb.1935) wat in verskillende publikasies oor Darwin skryf. Later word ook na 'n John Spargo verwys wat sou verklaar het: "Darwin may not know it, but he belongs to the Social Revolution".

Hoewel 'n moontlike skakel tussen Marx en Darwin later glo 'gedisintegreer' het, neem dit nie weg dat Marx Darwin se teorieë vir sy eie doel wou aanwend nie. Ten spyte daarvan dat Darwin blykbaar deur die ekonoom, Malthus (van wie Marx nie veel gedink het nie) en na wie in die hoofstuk oor die ekonomie verwys is, met sy idee van 'natuurlike seleksie' in die ekonomiese stryd om voortbestaan, beïnvloed is. Dié invloed, van Malthus op Darwin is miskien self te lees in die oorspronklike verwysing van 'Origin of Species' na 'Favoured Races' wat seker nie veel met perdewedrenne te doen het nie.

Die sterkste moontlike skakel van Marx se kant gesien, is miskien bloot die gedagte dat Marx se verwysing na "our view" daarop kan dui dat 'n 'skeppergod' vooraf uitgeskakel moet word. Die vermoede word versterk wanneer dit in die genoemde pdf-dokument (p 44), pertinent gestel word: (Marx) "rejoiced that Darwin had eliminated the need for a creator by his anti-theological explination of nature".

Sou 'n mens miskien in die lig hiervan kon vra of die (on)wetenskaplike gewildheid van evolusie anders as Darwinisme, aan die bevordering van Marxisme toegeskryf kan word?

Volgens Robert Young se Malthus and the Evolutionists (Internet) wil dit lyk asof wetenskaplike bevindinge hier deur politieke oogmerke gekaap is en miskien ook vir die latere en selfs huidige ongekende populariteit van natuurlike seleksie in die sin van makro-evolusie verantwoordelik is. Dit sou dan ook verklaar waarom God (of selfs 'n god) blykbaar in die pad van evolusioniste staan en eers 'verwyder' moet word.

Sonder om by die onverkwiklike stryd rondom Darwin en die moontlike misbruik van sy teorieë betrokke te raak, word volstaan met enkele opmerkings aan die hand van 'n paar beskouïnge deur persone met verskillende agtergronde. Vooraf is 'n paar kort opmerkings oor Darwin self egter ook gepas.

Darwin die mens

Charles Robert Darwin (1809-1882) is gebore in 'n ryk en 'well-connected' gesin. Sy oupa aan moederskant was deel van die bekende Wedgwood-porseleinvervaardigers en die een aan vaderskant, Erasmus Darwin, 'n erkende intellektueel, met sy eie teorieë oor evolusie, in die 18de-eeuse Engeland. Self wou die jonge Charles eers 'n mediese loopbaan volg, soos dié oupa veral in sy latere lewe, en het inderdaad met die oog daarop by die universiteit in Edinburgh ingeskryf, maar toe tog teologie in Cambridge gaan studeer. Waarom presies word nie genoem nie, maar in 1831 word hy deel van 'n wetenskaplike ekspedisie op die navorsingskip, HMS Beagle. Lesende aan sy vriend, die Skotse geoloog, Charles Lyell (1797-1875) een van die eerstes wat geglo het dat die aarde meer as 300 milj. jaar oud sou wees, se 'Principles of Geology' het hy ook geïnteresseerd geraak in fossiele as bewys van dier- en plantlewe van miljoene jare gelede. Terug na sy 5-jaar-lange vaart, het hy begin aan die sistematisering van die versamelde inligting en so by sy idee van natuurlike seleksie a la Malthus uitgekom.

Op die biologies-natuurwetenskaplike vlak (naas die geologiese studies van Lyell) het Lamarck (1744-1829) ook reeds tov sy teorieë tov omgewings-invloed en oorerflikheid, die wetenskaplike wêreld laat kennis neem. Volgens Lamarck sou die noodsaak of die nie-gebruik (soos tov die menslike blindederm, hoewel alle mense blykbaar nog steeds met dié aanhangseltjie gebore word?) dié vorm van evolusie aanhelp of vertraag in die voortgaande aanpassing by veranderende en bepaalde lewensomstandighede. 'n Standpunt wat ook sou inpas by die sieninge en bevindinge van Malthus en as mikro-evolusie bekend sou word. Darwin se verdere veronderstelling, vir sover hy dit self geformuleer het, nl dat alle lewende, verwante(?) organismes uit 'n oersel-voorsaat stam, het blykbaar eers later ontwikkel. Die bevindinge van 'n ander tydgenoot, Gregor Mendel (1822–1884) se studie van erflikheid en gepubliseeer in 1866 het aanvanklik nie veel aandag getrek nie en is eers gedurende die twintigste eeu 'her-ondek' en vorm die basis van die moderne genetika. Die verskille en of ooreenkomste tussen Darwin en Mendel is selfs in ons dag nog deel van 'n toutrekkery.

Terwyl 'n mens nog verstom staan oor hoe iets soos die sg makro-evolusie aan Darwin toegeskryf kan word, is dit goed om te onthou dat daar selektief dikwels deur navolgers en napraters op die grysgebiede van groot denkers se teorieë en veral ook bevindinge gekonsentreer word. 'n Goeie voorbeeld is Darwin self. Volgens die Encyclopædia Britannica (EB) '67 vol 7 p 85 is moderne of soos dit gestel word, 'new Dawinism' nie presies dieselfde as Darwin se eie opvattings nie. In sy Origin of Species noem hy blykbaar volgens die gesaghebbende EB-artikel, verskeie moontlikhede waarop evolusie kon plaasvind. Hiervan is die latere dogmatiese 'aap-verwantskap' soos wat Huxley propageer, maar een moontlikheid.

'n 'Bulldog' neem oor

Thomas Henry Huxley (1825-1895) of THH soos soms na hom verwys word, dalk om te kan onderskei tussen die baie bekende en selfs beroemde Huxleys, was oa 'n Engelse bioloog wat vroeg die bynaam van 'Darwin-se bulldog' gekry en blykbaar ook verdien het. As vurige teenstander van die destydse Engelse kerkleiers tov hul sieninge aangaande die wetenskap, het hy groot invloed gehad op die ontwikkeling van wetenskapbeskouing en die wetenskap-opleiding in die Engeland van sy tyd.

Van die baie lesings en referate wat Huxley gelewer het oor die posisie van die mens in die diereryk, is gebundel in Evidence as to man's place in nature (1863). Twee onderwerpe wat hy aanroer, het baie gewild geword. Veral die eerste wat argumenteer dat die mens verwant sou wees aan die groot of mens-ape. As sodanig was dit 'n knuppel in die darwin-hoenderhok. Die tweede, moontlik iets van 'n terugkrabbel, was die standpunt dat die spesies aap en mens op dieselfde wyse as alle vorme van lewe, nl natuurlike seksie of dan oorlewing van die sterkste, ontwikkel het. Iets wat Darwin versigtig as 'n moontlikheid gestel het, het Huxley as 'self-educated man' as evangelie, of liewer, wetenskaplik en feitelik, verkondig en daarmee, bulldog-agtig of dol-lerig, ook vir Darwin, wat latere geslagte betref, aan die hakskeen gebyt.

Hoewel dit enigsins moeilik is om in 'n oorsigtelike beskouïng reg te laat geskied aan verskillende sieninge, wil dit tog lyk asof natuurlike seleksie en die 'stryd om oorlewing,' nie dieselfde is nie. Herbert Spencer (1820-1903) het met sy "survival of the fittest" as kommentaar op Darwin, in elk geval ook weer meer in die rigting van Malthus en Lamarck geneig met die veronderstelling dat die drang om selfverbetering ook oorerflik kan wees. Daarby het Spencer sy idee van 'evolusie' ook as toepaslik op meer terreine as net die biologiese gesien.

Oor Darwin en sy teorieë is daar – ook via bv Stephan Jay Gould (1941-2002) en Russel Grigg ('Creation Ministries' - Internet) sonder twyfel nog heelwat te sê. Baie interessant is ook die debat tussen Huxley en aartsbiskop Samuel Wilberforce (seun van William Wilberforce wat teen slawerny baklei het) in 1860 waarin die kerk duidelik tweede gekom het. – Dié keer het Darwin se bulldog beter gevaar as sy rottweiler in die persoon van Richard Dawkins in 'n soortgelyke debat op die BBC in 2011 met oa hoofrabbi Jonathan Sacks.

Die bitsigheid waarmee Huxley die debat oor die 'aapvoorouers' gevoer het, was seker nie baie bevorderlik vir wetenskaplike denke nie (soos Wilberforce se vertrekpunt, toegegee, ook nie) en onderstreep duidelik die mens se dikwelse onvermoë om weg van sensasie en kwetsing, rustig oor sake te besin.

Hoe dit ookal mag wees, is dit nie 'n uitgemaakte saak dat Huxley, wat later ernstig aan depressie en selfs moontlik bipolêre disfunksie (wat hom nie ten kwade toegereken word nie, maar bloot as gegewene genoem word) gely het, Darwin korrek en onbevange vertolk het nie. Veral ook waar hy van Darwin verskil en probeer beweer dat evolusie as natuurlike seleksie nie noodwendig oor baie lang tydperke voltrek word nie en dus ook oor die kort termyn tot nuwe lewensvorme aanleiding kan gee. - Vir hom moes ape seker gou mense kon word – en moontlik selfs ook andersom.

Die feit dat Darwin se tweede boek in dié verband, The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex (1871) na Huxley se aapstories verskyn het, en in elk geval nie naastenby die aftrek van 'The Origin' gekry het nie, lyk ook vreemd. As oa in reaksie op Alfred Russel Wallace (1823-1913) was dit blykbaar ook 'n teleurstelling vir Darwin self. As mede-evolusionis en selfs Darwin se 'voorganger', het Wallace vanweë die groot verskil tussen die mens en die dier (en selfs ape) se verstandelike vermoë, later meer 'n spirituele basis as bloot 'n biologiese vir die mens veronderstel.

Na 'n baie vlugtige kontak met Wallace se sieninge, veral ook die tov die mens se verantwoordelikheid tov die omgewing, wonder 'n mens of dié geleerde nie eerder as Darwin populêr gemaak moes word nie. Ten spyte van sy gebrek aan geld, het hy as veelsydige wetenskaplike en vanweë sy kritiek teen die ekonomiese voorkeure van sy tyd, 'n besliste bydrae gelewer.

Kritiek op Darwin – en op makro-evolusie

Dat die stryd rondom die arme Darwin nog onverpoosd voortduur, is baie duidelik en kan 'n mens nog lank besighou. So bestaan daar van die reedsgenoemde Robert Young wat as anti-spesialis, uit verskillende posisies as wetenskaplike blykbaar met gesag kan oordeel, nog heelwat beskouïnge wat met vrug bekyk kan word. Verder is daar Kenneth Poppe wat met boeke soos Reclaiming science from Darwinism: A clear Understanding of Creation, Evolution and Intelligent Design (2006) en Exposing Dawinism's Weakest Link (2008) behoorlik die poppe laat dans. Verder sou 'n mens kon kyk na Pieter J Pelser se The Hoax of Darwinism and the African Eve (2008).

Dr Kenneth Poppe, van wie daar nie veel persoonlike inligting op die Net op te spoor is nie, is oa 'n gewese biologie-onderwyser, opvoedkundige en blykbaar aktief betrokke by verskeie organisasies en groepe. In 'Exposing Dawinism's Weakest Link,' pak hy die probleem uit verskeie hoeke en met selfs heelwat humor en soms ook ironie wat nogal byt. Naas sy wiskundige en Fisika-bewyse dat makro-evolusie nie kan werk nie, maak hy 'n draai by die 5000+ fossielvondste (van toe) en verkneukel hom daarin dat evlusioniste blykbaar nog meer benodig om evolusie te bewys, aangesien hulle nog steeds soek na die ontwykende 'missing link'.

Pieter J. Pelser, (geb.1935) ook duidelik 'n geleerde en veelsydige mens van die Suid-Kaap (hy is/was argitek, kunstenaar, aktief in gemeenskapsdiens en ywerige leser/student in vele studievelde – en self volgens hom, soos Darwin ook, nie 'n natuurwetenskaplike nie), stel sy saak suiwer. Reeds vroeg in die inleiding tot 'Hoax' wat in wese 'n uitdaging aan die toentertydse minister van onderwys in die Nuwe Suid-Afrika was, staan daar: "The primary aim of this book is to promote the pursuit of scientific truth." Later volg hy die stelling op deur te verklaar dat die evolusieleer nie wetenskaplik is nie, maar 'n (vals) religie wat hy voor die huidige boek reeds in twee ander publikasies aangevat het. Dié opmerking verwys na Evolusie en die Bybel. Kan hulle versoen word? (2001) en Die Evolusie Illusie (2007) Lg titel nav Dawkins se The God Delusion (2006) – Soos seker te verwagte is daar ook toe oor Pelser se boek 'n vrotterige eier gelê in 'n Burger in Nov 2007. Aan die ander kant miskien, tel dit ook al as goeie reklame.

In sy nugterder benadering as bv Poppe, haal Pelser verskillende outeurs aan om sy saak te steun. Een hiervan is die swaargewig Wolfgang Smith wat in Teilhardism and The New Religion (1988) – ook deur Pelser aangehaal, onomwonde verklaar: "There exists today not a shred of bona fide evidence in supporting the thesis that macro-evolution transformations have ever occurred". In die artikel "Science and Myth: The Hidden Connection" (2001), word die argument selfs verder gevoer. In sy bespreking van die 'mythical basis of modern science' verwys hy na die drie "major scientific myths (generally refer to as pardigms) the Newtonian, the Darwinian and the Copernian:"

Wanneer Smith dan verder die 'Darwin-paradigma' behandel, is sy siening rustig-verdoemend met uitsprake soos: "an unmitigated failure from the start". Verder ook: …"the Darwinian model has proven worthless as a biological paradigm" en "an ideological postulate masquerading in scientific garb". Later in die artikel as hy bewyse aanvoer, verwys hy ook na Steven Jay Gauld wat blykbaar ook Darwinisme later laat vaar het omdat spesies in selfs fossielrekords geen duidelike evolusionêre verandering in 'n bepaalde rigting openbaar nie. Na ‘n latere verwysing na aanleiding van Michael Behe se Darwin's Black Box: The Biochemical Challenge to Evolution (1996 en 2006) en 'n bakteriese flagellum met 'n ingewikkelde molekulêre wankel-enjin (‘rotary engine’) aangedryf met 'n 'brandstof wat uit 240 verskillende proteïne bestaan', kom Smith tot dié gevolgtrekking: "The new mathematical theory, in conjunction with the sharp data of molecular biology, provides at last a rigorous refutation of Darwin’s hypothesis. Of course, whether even this will convince die-hard Darwinists remains to be seen". (p 225)

Darem jammer dat die mens, indien hy die produk van evolusie sou wees, nog nie so 'n vervoermiddel, flagellum-vlerkies en al, ontwikkel het as wat die beskeie Helicobacter pylori gebruik om 'n mens se maagwand binne te dring nie. Dink net wat dit aan ons oorvol paaie en tolhekke kon doen…

Hoewel nie eers aanvanklik die bedoeling nie en seker teen die tyd genoeg om eerlike en oortuigbare 'toeval-aanhangers' te oortuig dat daar miskien tog iets soos 'n Skepper en 'n Skeppingsplan bestaan, gou nog naas die biologie, 'n vinnige kyk na die kosmologie.

Van Biologie na Kosmologie

Met groot waardering en respek vir iemand soos Stephen Hawking (geb.1942) met al sy toekennings en eervolle vermeldings, skep sy veronderstelling van (net, maar darem?) 'n 'metaforiese God' 'n probleem. Sy bekende A Brief History of Time (1988) met sy 10 milj+ verkope en al, bevat die ver-reikende "if we discover a complete theory, it would be the ultimate triumph of human reason – for then we should (would?) know the mind of God". Die moontlike konjunktief laat effens ruimte, maar word waarskynlik in die lig van verdere uitsprake soos dat God selfs oorbodig kan wees, maklik eensydig beoordeel.

Later was daar natuurlik ook nog Hawking en sy mede-outeur, L. Mlodinow se blitsverkoper The Grand Design (2010). Miskien tog nie die 'coup de grace' waarop Dawkins gehoop het nie (Wikipedia) is die boek volgens baie kundiges nog nie die antwoord op die mens se baie vrae oor waar alles vandaan kom nie. Selfs ook ten spyte van die nog onvoltooide sg 'M-teorie' waarvan ons darem al kan lees, bly baie vrae steeds onbeantwoord.

Eintlik is dit jammer dat 'n mens 'n groot gees soos Hawking moet verdink vir 'n gebrek aan beskeidenheid. As gewone leek, wat nog nie die boek probeer lees het nie, kan so 'n mens nie anders as om jou aan die kant van mense soos Paul Davies, Marcelo Gleiser, Gerald Schroeder en selfs 'The Economist' te moet skaar nie. Aan die ander kant het 'n mens egter ook waardering vir bv Deepak Chopra se afskaling van die rol van die materialisme wat die mens verding tot iets van 'n kontroleer- en programmeerbare masjien.

Alles in ag genome wil 'n mens selfs glo(?) dat Hawking se 2011-verklaring nl "we are each free to believe what we want and it is my view that the simplest explanation is there is no God" (Wikipedia) nie sonder meer van hom 'n 'ontkenner van God' maak nie. Veral nie in die lig van "the simplest explanation" en wat verder in die verklaring volg nie, nl dat sonder 'n skepper daar ook geen hemel (of hel) 'n hiernamaals of wat ookal volgens religieuse verwagtinge bestaan nie.

Dan sou dit inderdaad net hierdie lewe (of die ondenkbare of ondefinieerbare 'nou') wees wat bestaan en dus saak maak en geen 'black hole', oerknal(le) of selfs die begrip 'tyd' van enige belang wees nie. So asof te veel 'kennis' wat nie wysheid geword het nie, eintlik maar net êrens in 'n 'swart gat' tot niet gaan.

Op sigself vir sommige miskien bevrydend, maar tog ook jammer en selfs skadelik, omdat ons daarmee terug sou wees by die wanhoop van Prediker, met helaas, sonder enige bevrydende vooruitsigte, soos dié waartoe Job selfs noodgedwonge moes kom.

So 'n uiterste fatalisme, sou die mens reduseer tot 'n blote fisies-bilogiese wese wat selfs nie in iets soos Fritjof Capra se 'Tao van die Fisika' uitkoms kan vind nie. Daarmee sou ons terug wees by die niks van Friedrich Nietzsche (1844-1900), maar tog ook nie anders kan as om met Helmut Thielicke (1908-1986) Die geheime Frage nach Gott (1972) te moet vra nie.

Van waar die 'moderne' twyfel?

Hoewel die mens seker nog altyd van sy oertyd af, vrae gehad het oor 'die onsienlike', wil dit voorkom asof hy hom hier na die 'donker middel-eeue' toenemend daarmee besig hou. Waarskynlik omdat die Renaissance en miskien meer bepaald die 'Aufklärung' ook juis die religieuse aanvaarding van dinge op die glipperige terrein van die rede laat beland het.

Hoewel eintlik dieselfde 'geestelik-intelletuele beweging' (hoe maklik definieer ons nie!) was die eerste eerder 'die wedergeboorte van die klassieke kuns en wetenskap wat in die 14e eeu in Italië begin het' (Pharos ‘92) en die 'Aufklärung', 'die verligting (=opheldering) in die 18e-eeuse wysgerige denke' (do) .

Vanwaar die selfs skielike 'wedergeboorte' en latere 'insig' of opheldering gekom het, bedink 'n mens nie altyd nie. Nogtans is dit nie onvanpas om die 'politieke stryd in die Levant', beter bekend as die Kruistogte (1095-1291), as sodanig daarby te betrek nie. Dis immers lank nie meer 'n geheim dat die kruistogte nie net om godsdienstige redes gevoer is nie. Wat die motiewe ookal was, bly dit egter 'n feit dat die Christelike Weste van dié tyd nie die invloed van die kontak met vreemde leefwyses en selfs 'n vreemde godsdiens, kon vryspring nie en sou dit vir eeue – tot selfs in ons dag(?) 'n vertroebelende of dan minstens 'n uitdagende rol in ons filosofiese ingesteldheid, maar ook ons praktiese en daaglikse lewe, speel.

Ten spyte van, maar ook vanweë die aanbidding van die verstand of die ratio, het daar gou onderskeid gekom tussen 'kanonieke wetenskap' en ander aksies, ondersoeke en bevindinge wat hoogstens as vae alternatiewe moontlikhede beskou is waaroor daar liefs nie in goeie 'wetenskaplike geselskap' gepraat moet word nie. - En dit ten spyte daarvan dat ratio eintlik wesenlik ook oor verhouding gaan.

Normaalweg gaan die 'pseudo-wetenskap' die eksakte en empiries-bewese deur proefneming en kontrole vooraf. Dis immers eers nadat iets kontroleerbaar bewys is, dat ons van 'n wetenskaplike feit of bevinding kan praat. Anders as Stephen Hawking sou 'n mens selfs kon argumenteer dat dit miskien juis die wetenskap is wat (weer) moet plek maak vir die filosofie en nie andersom nie. Soms sneuwel die voorwetenskaplike denke of 'besinnende aanvaarding' juis vanweë gebrek aan bewyse. Dit kan daartoe lei dat sekere teorieë nie die materialisties-wetenskaplike vlak van bewys en weet haal nie, maar is geensins daarom minderwaardig of verdag nie.

Baie bewus van die gevaarlike risiko wat 'n mens loop deur na groot geeste soos Darwin, Hawking en selfs Marx afwysend te verwys, is dit tog ook so dat 'n wetenskaplike benadering juis 'n openheid veronderstel. Verder is daar ook aanduidings dat Darwin en selfs Marx in 'n sekere sin gebruik en selfs misbruik is en word, om bepaalde 'veranderinge' te weeg te bring. Of dit werklik die afmetings van Bernays se manipulasie van die massa in die oog het, is miskien nie so nie, maar dat dit noodwendig religieuse beskouinge en etiese norme in die gedrang bring, lyk tog net moontlik.

Dat die moderne en geëmansipeerde mens hom los van historiese, religieuse en nasionale bindinge in 'n nuwe ruimtelikheid probeer vind, is duidelik. Naas Hawking se verwysing na 'the mind of God', is daar verder darem ook nog altyd Francis Collins se Language of God (2006).

Vervolg...

U soek na?

  • HOU VAKANSIE IN MOSSELBAAI !

    Baie netjiese vakansie-akkommodasie in Fraai Uitsig, Kleinbrakrivier, Mosselbaai Munisipaliteit. Twee kilometer vanaf Kleinbrak en Tergniet se swemstrande en ongeveer 10 kilometer vanaf Hartenbosch. Pick n Pay binne loopafstand.
    Kliek hier vir volledige inligting en foto's: OPSOEK NA BEHUISING VIR VAKANSIE?
     
    __________
     
    DIE HISTORIESE KOMPAS
    _________
     
    SKAARS BOEKE TE KOOP
    C J LANGENHOVEN 16 VOLUMES
    FAK-SANGBUNDEL 1 VOLUME
    Hierdie 16 volume Langenhoven-stel is 'n goedopgepaste kosbare versamelstuk. Dit beslaan die volledige inhoud van Langenhoven se bundels soos Sonde met die Bure; Loeloeraai; Herrie op die ou Tremspoor; Doppers en Filistyne; en al die kosbare stories uit die pen van Langenhoven.
    Die FAK-sangbundel is ook in goeie toestand en kan saam of apart van die Langenhovenstel gekoop word.
    Eienaar moet na 'n kleiner woonplek verhuis en vra 'n redelike aanbod vir sy boeke.
    Die aanbevole waardasieprys vir die Langenhovenstel is R1600.00; en vir die FAK R100.00
    Koerierkoste sal bykomend wees.
    Kontak

    Chris Carstens

    Sel no 082 954 3383

    Epos adres

    chris.carstens

    @vodamail.co.za

    ___________
    DIGBUNDELS:
      'n Versameling van 4 elektroniese bundels - 226 gedigte @R350.00:  
    Vir alle navrae  skryf aan 
    Amanda
    @waterstrome.co.za
    Uittreksel uit:
    'n Nasie in Pyn:
    ...Saam sal die hele wêreld vir hulle bid.
    Saam sal ons met pyn in ons harte sit.
    Mag hulle berus in u wil
    Mag hulle voor U verstil.
    _________
     
    BOEKRESENSIE:

    Die Legkaart van ons Lewe – ‘n Boodskap van Hoop

    Lees meer oor dié getuienis by:

    DIE LEGKAART VAN ONS LEWE

    __________

    BOEKRESENSIE:

    DIE VOLMAAKTE REPUBLIEK – Christen-Teokratiese Separatisme

    'n Boek getiteld DIE VOLMAAKTE REPUBLIEK - Christen Teokratiese Separatisme, uit die pen van ds AE van den Berg, het  in gedrukte vorm verskyn. 
    Suid-Afrika verkeer tans in 'n kommerwekkende toestand omdat mense se kennis oor die Bybel en die Staat so verwater het dat land en volk as gevolg hiervan ten gronde gaan.  
    DIE
    VOLMAAKTE REPUBLIEK - Christen Teokratiese Separatisme, bring helder perspektief oor rasseverskille en die natuurlike skeiding van rasse wat sal lei tot die herstel van Suid-Afrika. Die land het 'n dringende behoefte aan geestelike transformasie wat landsburgers van denkrigting sal laat verander en van al die sogenaamde polities-korrekte onregte en gewaande vryheid waarmee hulle belas word, sal bevry.
    Lesers word aangemoedig om hulle daadwerklik vir 'n Christen-teokrasie in 'n volmaakte republiek te beywer deur sinvolle besluite te neem in die lig van God se Woord, en onophoudelik te bid dat dit spoedig hier aan die suidpunt van Afrika verwesenlik word. Politiek is 'n saak van erns en harde werk waardeur wet en orde gehandhaaf word en durf nie in eerlose hande gelaat word nie. God is 'n God van orde, en mense word aangemoedig om die koninkryk van God eerste te stel, iets wat op staatkundige gebied slegs in 'n Christen-teokratiese bestel tot sy reg sal kom.

     

    U kan hierdie boek bestel by
    ds AE van den Berg
    Tel: 074 967 5187  of by

    vryheidsbediening

    @gmail.com
    Prys: R50-00

     
  • BOEKE TE KOOP

    ‘n Nuwe Trek: Terug na u God

    Die Oerteks van die lotsbepalende 1838-Gelofte

    J L du Toit & dr L du Toit

    ('n Bundel oor die bronne vir die 1838-Gelofte is nou ook by Exclusive Books in Suid-Afrika beskikbaar: 'n Nuwe Trek (Exclusive Books) Prys: ZAR180

    Alhoewel die nuutste prys op Exclusive Books se netwerf tans R191 per boek is by http://tinyurl.com/lx9vrs8

    ... en loot.co.za dit verkoop teen R169 http://tinyurl.com/l26h6jl

    ... kan u dit vir so min as R60 per boek direk by Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.. bestel.

    Lees meer by: 'N NUWE TREK: TERUG NA GOD


    ONDERSTEUN U VOLKSGENOTE IN DIE GEVANGENIS

    JULIE 2013

    Wil u meer oor aktuele onderwerpe lees of vir iemand 'n besondere geskenk gee? Goeie voornemens;  Dink reg, leef reg; Moenie bekommer nie; Leuens; Woestyngedagtes, en Niks ontbreek nie, is van die aktuele onderwerpe wat in twee besondere preekbundels behandel word. Vir slegs R60 elk of R100 vir beide kan u 'n waardevolle bydrae maak vir u volksgenote in die gevangenis. Ondersteun hulle asseblief en bestel nou hierdie preekbundels by ds Andrè van den Berg by Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees. 

    GOD PRAAT MET DIE BOEREVOLK – DEEL 2 NOU BESKIKBAAR

    Hierdie bundel, net soos deel I, is saamgestel uit twintig van die beste boodskappe wat sterk op ons volkslewe gerig is. Die inhoud bestaan uit aktuele onderwerpe wat die daaglikse lewe van elke Christen raak. Die koste beloop slegs R60 (posgeld uitgesluit) en is 'n uitstekende geskenk vir die regte persoon. Die inkomste gaan in geheel aan gevangenisdiens vir ons volksgenote.
    Plaas u bestelling per e-pos by ds Andrè van den Berg by Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.
    of skakel hom by
    074 967 5187


    Bestel 'n uitstekende digbundel deur BOERIUS
    Volledige besonderhede hier:

    Gietoffers van my Siel


    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

     
  • Kliek op DIE CHARISMATIESE GEVAAR om meer oor hierdie boek te wete te kom Lees verder...  
  • FILM OOR DR HF VERWOERD

    Kyk by hierdie skakel http://youtu.be/TcO3zPF8998

      na die kort film oor dr HF Verwoerd.   
    Dit kan ook direk bestel word by Riaan: +27823712682 of by Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

     
     

SKERP SLAGSPREUKE

(Lees die reeks by SKERP SLAGSPREUKE)

 

'N BIETJIE LANGENHOVEN:

Ek sê nie al die suur mense is Fariseërs nie, maar naastenby al die Fariseërs is suur. In alle geval, solank hulle onthou om Fariseërs te wees. Want dis ook 'n inspanning.
Verbeel jou 'n wêreld sonder 'n skaterlag, sonder eens 'n glimlag. 'n Hemel op aarde, sal die Fariseër sê. Uit so 'n hemel sou ek wou wegloop hel toe.

Die man wat ek na soek, is nie dié wat die minste foute maak nie, maar dié wat die meeste foute régmaak.

Slaap laat solank as jy jou eie baas is en daar sal 'n tyd kom wanneer 'n 'n baas jou sal laat vroeg opstaan.

Ontydige vlyt is die merk van die luiaard. Dis sy verskoning vir ontydige rus.

Ons reken ons geluk vir ons loon en ons straf vir ons ongeluk.

Welvaart is die  dogter van matigheid en die moeder van weelde.

My swaarste pad trap ek self vir my plat, en die swaarste is die wat my voete nooit vat.

Daar is geen kuns by sukkel en geen sukkel by kuns.

Die boer wat nie saai nie sal nie misoeste kry nie, maar hy sal geen goeie ook kry nie.

Het die daeraad lief en die dag sal jóu liefhê.

'n Man wat werklik oor homself baas is, is nooit die kneg van 'n ander nie.

Dis die flukse perd wat flou word. Meer moeite as wat die vlytige het vir sy loon, het die luiaard verniet.

Op die ou end werk die vlytige man vir homself, die luiaard vir 'n ander.

In die sweet van sy aanskyn eet die Adamskind sy brood; in die sweet van 'n ander se aanskyn sy pastei.

Leer jou ambag so goed dat jy jou altyd kan verhuur aan 'n baas wat daar minder kennis van het as jy. Dan sal jy sy baas wees.

'n Presiese baas hou nie nalatige knegte lank nie. Dié wat hy nie wegja nie loop weg.

Maak in die somer hout bymekaar en sit in die winter by die vuur.

Kla net oor jou kooi as dit 'n ander is wat dit vir jou opgemaak het.

Hoe korter jy jou kuier maak, hoe gouer sal jy weer genooi word.

Om my naaste lief te hê is vir my 'n sware gebod. Met die mense daargunter kry ek dit nog op 'n manier reg.

Jy sê "ja" waar jy moes "nee" gesêhet omdat jy die ander nie wil aanstoot gee nie. Maar eken hoe het hy jou aanstoot gegee met sy versoek!

Aan 'n nuwe wa kan jy sien of dit 'n goeie skilder was; aan 'n oue of dit goeie wamaker was.

Trek liewer vir jou vriend jou broek uit as om vir hom vir 'n baadjie borg te staan. Anders loop julle naderhand albei nakend.

Die vriendskap wat jy moet koop is 'n duur artikel. Jy sal nie weer jou prys kry as jy dit van die hand wil sit nie.

Moenie vriendskap en besigheid meng nie – jy bederf albei.

'n Man wat nie vyande het nie deug nie vir 'n vriend nie.

Maak jou vriendelikheid goedkoop en hou jou vriendskap duur.

Moenie jou vriend vergeet nie; dit sal hom seermaak. Maak jou vyand daarmee seer.

'n Skare is 'n versameling van eensames.

Stuur die luiaard na die miere, en as hy nie te lui is om te gaan nie sal hy te lui wees om weer terug te kom.

Dis net so moeilik om maklikheid in die ou wêreld te kry as wat dit maklik is om moeilikheid te kry.

Waardeer die werk van jou vrou. Jy kan nie op die aarde 'n ander kneg kry vir dieselfde diens en dieselfde prys nie.

Met spaarsaamheid sal jy uit die kleinste inkomste iets oorhou; met verkwistery sal die grootste vir jou te min wees.

Besorg jou eie boodskap en reken die moeite teen dit wat die misverstand jou sou gekos het.

Het die ryk man nodig om so suinig te wees? Maar hy is nie 'n ryk man wat suinig geword het nie; hy is 'n suinige man wat ryk geword het.

Help jou swakke mededinger op die bene bly.  As hy tot niet gaan, kom daar dalk 'n sterke in sy plek.

AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES (7)

(Lees die reeks by AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES - die hele reeks

  • Die adderbyt van naberou is verskriklik (Naberou is ontstellend.)
  • Hy het hom in 'n addergebroedesel begewe (Hy was tussen 'n groep nydige, aanvallende mense.)
  • Sy het hom adieu toegeroep (Sy het vaarwel gesê.)
  • 'n Adres van adhesie is 'n geskrif waarin instemming betuig word met 'n versoek.
  • Jy is nou by die verkeerde adres (Jy soek die oorsaak van die kwaad by die verkeerde persoon.)
  • Dit was advokatery (Dit was regskundige uitoorlêery.)
  • Hy sal die werk weer afbroddel. (Hy sal knoeiwerk of slordige werk verrig.)
  • Sy wil elke takie afbrom (Sy kla die hele tyd terwyl sy werk.)
  • Jy kan nou maar afdans (Jy kan nou maar skoert.)
  • Moet hom nie op sy verdienste afdwing nie (Moet hom nie verkleineer nie.)
  • Die ou werkie draf ek gou af (Ek sal dit sommer gou afhandel.)
  • Hulle wil die rusie afdrink (Hulle wil vrede maak.)
  • Sy het soms baie affêrinkies (Sy is dikwels vol nukke en nonsens.)
  • Hy sal wel weer geld van haar affutsel (Hy sal dit op 'n oneerlike manier van haar kry.)
  • Daar kan niks van afgaan nie (Dit kan nie ontken word nie.)
  • Hy sal 'n afgehekste loesing kry ('n deeglike pak slae.)
  • Sy is 'n afgelekte meisie (Sy het al baie kêrels gehad.)
  • Jy lyk so afgesak (Jy lyk baie moeg.)
  • Hy het afgetop gelyk (Hy het verleë gelyk.)
  • As jy iets van hom wil hê sal jy dit moet afgoël (Hy is so suinig!)
  • So 'n afhaler is onnodig ('n Onnodige belediging.)
  • As dit afhang moet ons dit maar opbind (Skertsend wanneer iemand gedurig begin met "Dit hang af..."
  • Na elke partytjie is hy babalaas ( dan ly hy aan die gevolge van te veel alkohol).
  • Daar was 'n Babelse gegons van stemme (Almal het gelyktydig gepraat).
  • Dit was 'n Babelse verwarring (Dit was baie deurmekaar).
  • Hy sal weer mooi broodjies kom bak (Hy sal kom vlei en mooipraat om sy doel te bereik),
  • Hulle eet nie uit een bak nie (Hulle is nie vriende nie).
  • Sy het hom 'n bak gewys (Sy het hom onvriendelik tereggewys).
  • Gou by die bak maar lui by die vak (Hy is eerste daar waar iets te ete is maar traag as hy moet werk).
  • Hy maak sy hande bak (Hy kom bedel iets).
  • Ons moes bak staan (Ons moes hard werk).
  • Dit was sommer 'n bakerpraatjie (Dit was 'n skinderstorie).
  • Jerusalem is die bakermat van die Christelike Kerk ( Dis waar dit begin het. 'n Bakermat was 'n mandjie waarin die baker – die vrou wat 'n pasgebore baba versorg het – die kindjie op haar skoot voor die vuur versorg het).

In die sweet van sy aanskyn eet die Adamskind sy brood; in die sweet van 'n ander se aanskyn sy pastei.

Leer jou ambag so goed dat jy jou altyd kan verhuur aan 'n baas wat daar minder kennis van het as jy. Dan sal jy sy baas wees.

'n Presiese baas hou nie nalatige knegte lank nie. Dié wat hy nie wegja nie loop weg.

Maak in die somer hout bymekaar en sit in die winter by die vuur.

Besoekers aanlyn

Ons het 1284 gaste aanlyn