Gedagtes vir elke dag
Of lees almal by Gedagtes vir elke dag
Alles wat jou hand vind om te doen, doen dit met jou mag, want daar is geen werk of oorleg of kennis of wysheid in die doderyk waar jy heengaan nie – Prediker 9:10
BESETENHEID
Ds Andrè van den Berg
"Nêrens in die Bybel ontvang gelowiges die opdrag om bose geeste uit gelowiges te dryf nie, maar wel om Satan onder mekaar teen te staan..."
Besetenheid kom van die woord besit en dui op iemand wat nie meer in beheer van homself is nie, maar deur Satan beheer word. Die Bybel het talle voorbeelde van mense wat besete was en uit wie se lewens ons die simptome van besetenheid kan waarneem.
Uit Bybelse gegewens weet ons dat Satan ʼn mens kan betrek soos wat jy ʼn huis kan betrek, maar dat hy besetenes abnormaal laat optree soos die een in Gadara wat naak tussen die grafte geleef het. Bose geeste tree ook nie altyd een-een op nie, maar soms tegelyk soos in die geval van die besetene van Gadara wat weens die veelheid van bose geeste bo-natuurlike liggaamkragte gehad het. Daar is aangetekende gevalle waar ʼn skraal besetene ysterboeie en kettings soos gare drade gebreek het!
Besetenheid tas soms die sintuie aan: “En terwyl hulle weggaan, bring die mense ʼn stom man wat van die duiwel besete was, na Hom toe. En nadat die duiwel uitgedryf was, het die stomme gepraat...” (Mt.9:31,32). Hierdie bose gees het die man fisies gestrem – hy kon nie praat nie.
Mattheus teken vir ons ʼn soortgelyke geval op: “Toe het hulle ʼn duiwelbesetene wat blind en stom was, na Hom gebring; en Hy het hom gesond gemaak, sodat die blinde en stomme kon praat en sien” (Mt.12:22). Die bose gees in hom het hom dubbel gestrem - hy kon nie praat of sien nie.
In Mt.17 lees ons van ʼn man wat sy maansieke seun vir genesing na Jesus gebring het: “Daarop bestraf Jesus hom; en die duiwel het van hom uitgegaan, en die seun het gesond geword van daardie uur af” (:18). Maansiekte is ʼn bekende vorm van besetenheid. Vandaar die uitdrukking: Hy is met die maan gepla. Dit het werklik iets met die aangroei van die maan te doen gehad.
Bose geeste kan self kindertjies betrek. Toe Jesus by geleentheid in die gebied van Tirus en Sidon kom, het ʼn Griekse vrou smekend vir hulp na Hom gekom: “Want ʼn vrou wie se dogtertjie onreine gees gehad het, het van Hom gehoor en gekom en voor sy voete neergeval.... en sy het Hom gevra om die duiwel uit haar dogtertjie uit te dryf .... En toe sy huis toe gaan, vind sy dat die duiwel uitgevaar het en dat haar dogter op die bed lê” ” (Mark.7:25,26,30).
Satan ontsien nie eens die kerk as hy iemand wil betrek nie. Luk.4 vertel van ʼn besetene wat in die sinagoge in Kapernaum was en geweldig geraas het: “En in die sinagoge was daar ʼn man met die gees van ʼn onreine duiwel.... En Jesus het hom bestraf en gesê: Bly stil, en gaan uit hom uit! ... En die duiwel het hom tussen hulle neergegooi en uit hom gegaan...” (:33,35).
Satan ontsien nie eens die dissipelkring nie. Lukas skryf in sy Evangelie dat Satan in Judas Iskariot ingevaar het om Christus te verraai (Luk.22:3). Lukas gaan verder en skryf in Hand.16 van ʼn besete slavin met ʼn waarseende gees wat baie geld vir haar eienaars verdien het. Hierdie vrou het kennis van dinge buite haar verstandelike bevoegdheid gedra wat net vir ons bewys dat Satan ook ʼn beperkte kennis van die toekoms het wat hy aan sy agente bekend kan maak.
In die OT lees ons van ʼn baie interessante geval waar ʼn bose gees in God se diens gebruik is om die afvallige koning Saul te teister: “Maar die Gees van die Here het van Saul gewyk, en ʼn bose gees, deur die Here gestuur, het hom verskrik. Toe sê die dienaars van Saul vir hom: Kyk tog, ʼn bose gees van God verskik u” (1 Sam.16:14,15). Moet nooit vergeet dat God almagtig is en die bose as ʼn tugroede in sy hand kan gebruik nie. Kyk maar net hoe Hy die Assiriërs en Babiloniërs teen die Bondsvolk gebruik het – twee ballingskappe.
Besetenheid neem ʼn wye verskeidenheid van manifesteringvorms aan soos fisiese onreëlmatighede wat nie aan normale fisiese skete toe te skryf is nie. Dit word ook dikwels in ʼn ingrypende persoonlikheidsverandering duidelik. Hier dink ʼn mens aan erge neerslagtigheid, opvlieëndheid, afwykende sosiale gedrag asook ʼn voorkennis van toekomstige gebeure. Pas maar op vir die moderne profete! Terselfdertyd moet ons egter baie versigtig wees om nie ʼn duiwel agter elke bos te wil uitskop nie. Die duiwel sorg vir verwarring en leuens. Mense met afwykings is nie per sè besete nie.
Benewens fisiese en emosionele onderskeidingstekens het besetenheid ook geestelike kenmerke soos bv. die weiering om te vergewe. Paulus skryf aan die Korintiërs dat Satan mense kan bedrieg om te glo dat hulle nie hoef te vergewe nie (2 Kor.2:10,11). Dis natuurlik fataal vir mens se geestelike groei.
Nog ʼn teken van besetenheid is die verspreiding van dwaalleer, veral waar dit die verlossingsleer van Christus raak soos in Korinthe gebeur het: “Maar ek vrees dat, net soos die slang Eva deur sy listigheid bedrieg het, julle sinne so miskien bedorwe kan raak, vervreemd van die opregtheid teenoor Christus. Want as iemand kom en ʼn ander Jesus verkondig as wat ons verkondig het, of as julle ʼn ander gees ontvang as wat julle ontvang het, of ʼn ander evangelie as wat julle aangeneem het, laat julle jul dit goed geval.... Want sulke mense is valse apostels, bedrieglike arbeiders wat hulleself verander in apostels van Christus." (2 Kor.11:3,4). En geen wonder nie! Want Satan verander hom in ʼn engel van die lig.
Mense stel op baie maniere hul lewens vir bose geeste oop sonder om dit altyd te besef. Kyk maar net op watter manier Satan in Judas se lewe ingekom en hom ʼn vroeë dood laat sterf het – sy liefde vir geld! Dit kan ook gebeur dat iemand in sonde volhard en dit ʼn uitnodiging vir bose geeste word om so ʼn mens se lewe in te trek.
Sendelinge vertel talle verhale van afgodsdienaars wat besete raak. Dit kan ook nie anders nie, want wat is afgodsdiens anders as die aanbidding van bose geeste. “Hulle het aan duiwels geoffer, wat nie-God is, gode wat aan hulle nie bekend was nie ...” (Deut.32:17). “Bowendien het hulle hul seuns en hul dogters aan duiwels geoffer” (Ps.106:37).
Daar is strenggesproke nie iets soos ander godsdienste in die wêreld nie. Dis alles afgodsdienste. Daar is net een ware godsdiens - die Christendom. Buite die Christendom is alles satanies. Daarom is dit nie vreemd dat afgodery tot besetenheid lei nie. Pas ook op vir kultusse. Aanhangers van vreemde kultusse staan die gevaar om besete te raak soos Jim Jones destyds toe bykans 1000 van sy volgelinge op sy bevel saam met hom selfmoord gepleeg het.
Ons moet ook baie versigtig met ʼn belangstelling in die okkulte omgaan. Omdat dit op die gebied van die onbekende (metafisiese) lê, prikkel dit die belangstelling. Pas op om nie te diep daarop in te gaan nie. Dit kan groot geestesskade berokken. Wie nie met Satan handel wil dryf nie, moet uit sy winkel wegbly! ʼn Ongesonde belangstelling in die okkulte kan by ongelowiges tot besetenheid lei. As ons God navolg, klee ons onsself met sy wapenrusting (Efes.6:10-18). Laat ons Satan geen vatkans gee nie.
Een troos vir gelowiges is dat Satan en sy trawante niks kan doen wat God hulle nie toelaat nie. Job is ʼn goeie voorbeeld hiervan. Ons hoef die Bose nie te vrees nie, want God heers oor alles en almal. Hy is sterker!
Die groot vraag wat deur baie mense gevra word, is of ʼn Christen ook besete kan raak? Daar is geen Bybelteks wat ja of nee hierop antwoord nie, maar gegrond op Bybelse waarhede is die antwoord nee. ʼn Gelowige kan nie besete raak nie, maar wel deur bose geeste gepla word. Die Bybel het nie een enkele voorbeeld van ʼn gelowige wat deur Satan betrek is nie. En die rede hiervoor is dat die Heilige Gees nie sy blyplek met bose geeste deel nie! Paulus skryf aan die Korintiërs dat die Gees gelowiges se lewens verseël (2 Kor.1:22; 5:5).
Daar is ʼn duidelike verskil tussen besetenheid en ʼn plaery deur bose geeste. Besetenheid is ʼn geval van ʼn bose gees wat direkte en volledige beheer oor die gedagtes en/of optrede van ʼn mens het. Demoniese plaery is wanneer bose geeste mense tot sondige optredes aanspoor.
Nêrens in die Bybel ontvang gelowiges die opdrag om bose geeste uit gelowiges te dryf nie, maar wel om Satan onder mekaar teen te staan: “Onderwerp julle dan aan God; weerstaan die duiwel, en hy sal van julle wegvlug” (Jak.4:7). “Wees nugter en waaksaam, want julle teenstander, die duiwel, loop rond soos ʼn brullende leeu en soek wie hy kan verslind. Hom moet julle teenstaan, standvastig in die geloof....”(1 Pet.5:8,9).
Christene word deur die inwoning van die Heilige Gees gekenmerk: "... julle is egter nie in die vlees nie, maar in die Gees, as naamlik die Gees van God in julle woon. Maar as iemand die Gees van God nie het nie, dié behoort nie aan Hom nie. Maar as Christus in julle is, dan is die liggaam dood vanweë die sonde, maar die gees is lewe vanwee die geregtigheid. En as die Gees van Hom wat Jesus uit die dode opgewek het, in julle woon, dan sal Hy wat Christus uit die dode opgewek het, in julle woon...” (Rom.8:9-11). God sal nooit sy kinders wat Hy deur die bloed van Jesus Christus gereinig het deur ʼn onreine gees laat beheer nie!
Gelowiges voer eerder stryd met Satan en sy bose magte! “Julle is uit God, my kinders, en het hulle oorwin, omdat Hy wat in julle is, groter is as hy wat in die wêreld is” (1 Joh4:4). Wie is die Een wat in ons is? Die Heilige Gees. Wie is in die wêreld? Satan en sy bose magte. Daarom het gelowiges die wêreld van die bose magte oorwin en kan hulle onmoontlik besete raak.
Gevalle waar gelowiges skynbaar wel besete geraak het, moet goed nagegaan word en mense moet baie seker van hul feite maak. Indien dit waar is, beteken dit net een ding – daardie besetene was nooit werklik ʼn kind van God nie. Hy het slegs voorgegee om gelowig te wees. Dit gebeur wel dat gelowiges soms baie swaarmoedig raak en soos Elia onder ʼn besembos wil gaan lê en bid om te sterf. Dit moet egter nooit aan ʼn vorm van besetenheid toegeskryf word nie.
Ons het vir die duiwel eintlik net een ding te sê – Christus het jou alreeds oorwin en jou mag sal met die groot oordeelsdag finaal gebreek word!
Mark.5:1-20