NUUTSTE BYDRAES

Gedagtes vir elke dag

Of lees almal by Gedagtes vir elke dag

Die Afrikaanse uitdrukking lui: Woorde wek maar voorbeelde trek. Dit is belangriker om die Here wat jou hart sien te behaag as om mense te probeer beïndruk maar mense moet kan sien dat jy opreg met die Here verkeer. Sorg dat jou getuienis deur jou lewe bevestig word want diegene wat deur jou toedoen verlore gaan se bloed sal aan jou hande wees.

GENERAAL KOOS DE LA REY (7)

Lees reeks by Generaal Koos de la Rey

Onbeantwoorde vrae rondom generaal De la Rey se dood

Saam met hom na die graf het generaal Koos de la Rey die antwoorde op ’n klomp vrae geneem waaroor ons net kan bespiegel. Die grootste vraag is natuurlik of hy sou rebelleer as hy bly leef het?

As sy spore oor die laaste 72 uur van sy lewe versigtig nagegaan word, is daar ’n paar leidrade wat opgevolg kan word.

Vroeg Saterdagoggend 12 September 1914 stuur hy ’n tel­egram uit Kaapstad aan sy seun Hennie in die burgermagkamp op Potchefstroom. “Verwag my Maandag te Potchefstroom.” Die telegram bereik sy seun dieselfde dag nog.

De la Rey se volgende kontroleerbare optrede die Saterdag laat die telegram vreemd voorkom.

Hy het vir hom plek op die trein oor Bloemfontein na Pretoria bespreek. ’n Reis met hierdie trein het destyds 50 uur van Kaapstad na Pretoria geduur. Terwyl die trein van Kaapstad oor Kimberley by Potchefstroom stilgehou het, het die trein oor Bloemfontein Potchefstroom en Johannesburg misgery.

Die trein waarop De la Rey geklim het, het sewe uur die aand van 12 September 1914 uit Kaapstad se stasie na die noorde vertrek. As alles voorspoedig verloop het, was die trein Maandagaand om nege-uur, 14 September 1914, in Pretoria te wagte. Selfs onder die beste omstandighede was daar geen manier waarop De la Rey reeds Maandag op Potchefstroom kon wees met die trein wat hy uit die Kaap gehaal het nie.

Hy moes dit besef het. Hoekom dan die telegram?

De la Rey het nooit die Maandag op Potchefstroom opgedaag nie. Maar niemand was blykbaar bekommerd daaroor nie. Selfs 24 uur later, op Dinsdagaand 15 September, gaan slaap sy seun Hennie reeds voor nege-uur die aand rustig. Later die aand word hy wakker gemaak met die nuus dat sy pa geskiet is.

Met reg kan gevra word of die optrede van Hennie de la Rey dié was van 'n redelike seun wie se bejaarde vader reeds meer as 24 uur laat vir ’n belangrike afspraak was.

Het De la Rey die Maandagoggend van 14 September van Bloemfontein, waar die trein ’n halfuur gestaan het, laat weet dat hy nie meer Potchefstroom toe kan kom nie? Dit is moontlik, maar hoekom maak Hendrik de la Rey geen melding van so ’n boodskap in sy geskrifte nie? Trouens, hy is baie beslis dat toe hy sy pa op die stasie op Potchefstroom gaan groet het voordat die generaal Kaap toe is, dit die laaste keer was wat hy met sy pa gepraat het.

Die bespiegeling verduidelik nog nie waarom De la Rey in die eerste plek die telegram gestuur het nie. Hy moes toe reeds besef het dat hy nooit betyds op Potchefstroom kon kom nie.

’n Moontlikheid hier is dat De la Rey met ’n parlementêre pas trein gery het en dat hy nie vooraf bespreek het nie. Dan bestaan die moontlikheid dat hy eers nadat hy reeds uit die Kaap vertrek het, besef het dat die trein nie oor Potchefstroom sou gaan nie. So ’n moontlikheid kan verduidelik hoekom hy te goeder trou die telegram gestuur bet. Dit verduidelik egter nie waarom Hennie de la Rey so rustig was selfs nadat sy pa 24 uur laat was nie.

Is dit moontlik dat Hennie de la Rey bloot Siener van Rensburg se woord aanvaar het dat die generaal nie Potchefstroom toe sou kom nie? As die moontlikheid aanvaar word, moet ook aanvaar word dat die invloed wat Siener van Rensburg in Wes-Transvaal gehad het selfs groter moes gewees het as wat selfs sy grootste ondersteuner vandag aan hom toeskryf.

Die volgende raaisel het nie met die generaal se bewegings te make nie, maar is tog interessant om te weet. Die Senaat het op Saterdagmiddag om halfdrie begin sit. De la Rey het om ongeveer vieruur aan die woord gekom en sy toespraak in Hollands gehou. Hierdie toespraak word volledig weergegee in die Hollandse verslag van die verrigtinge van die Senaat op 12 September 1914. In die Engelse weergawe van die verslag word belangrike dele van De la Rey se toespraak egter weggelaat.

Die aanhef tot sy toespraak met die beroep op kalmte in die land, kom glad nie in die Engelse teks voor nie. So ook nie die slot van die toespraak waarin De la Rey waarsku dat daar mense is wat na hom om leiding opsien en aan wie hy verslag moet doen nie. Hierdie foute kan nie met swak vertaalwerk wegredeneer word nie. Die teks van die toespraak verskil wesenlik.

Die Hollandse weergawe is die toespraak van ’n man wat vrede nastreef, terwyl die Engelse teks as die toespraak van ’n aggresiewe mens oorkom. Was dit in iemand se belang dat die Engelse teks so ’n skewe weergawe van die toespraak weergee? Indien wel, in wie se belang was dit?

Die volgende raaisel is waarom De la Rey op Germiston van trein verwissel het. Sy trein was ongeveer twee uur laat en dit was eers na sewe-uur die aand toe hy op Germiston afgeklim het en ’n ander trein na Johannesburg gehaal het.

Die vraag is krities, want nadat De la Rey op Germiston van die trein geklim het, het hy vir 20 uur verdwyn.

Die enigste ooggetuie oor De la Rey se verwissel van trein is ene PJ Joubert of dan “Joubertjie” soos Manie Maritz hom genoem het. Joubert het as tussenganger vir Maritz met die Duitse administrasie in Windhoek opgetree en was nou toevallig saam met De la Rey op die trein.

In Maritz se My Lewe en Strewe verskyn die volgende verklaring van PJ Joubert [p 147]:

“Die aand op Parkstasie besluit hy [De la Rey] om nie oor te gaan na Pretoria nie, aangesien hy onder verdenking staan by die regering en aangesien daar alreeds sprake was van ’n rebellie, ens.”

Nou weet ons dat die trein na Pretoria nie oor Johannes­burg gegaan het en nie by Parkstasie aangedoen het nie. De la Rey het op Germiston van trein verwissel.

Ons weet dat die Eerste Minister De la Rey gesoengroet het voordat hy in Kaapstad op die trein geklim het en dat hy vir die eerste deel van die reis rustig met die hoofregter van die Unie van Suid-Afrika gesels het. As ons aanvaar dat Joubert hom bloot met die stasies misgis het en Parkstasie en Germiston verwar het, moet ons na die rede kyk hoekom die generaal van trein verwissel het.

Joubert beweer dat De la Rey dit gedoen het omdat hy onder verdenking by die regering was en dus, by implikasie hoewel hy dit nie eksplisiet sê nie, dat De la Rey aan die vlug voor die polisie was.

Maak dit sin?

Joubert beweer ook in dieselfde verklaring dat Beyers twee offisiere opdrag gegee het om hom op Pretoria se stasie te ontmoet. Aangesien die trein laat was, het die offisiere gaan slaap en was hulle nie meer op die stasie toe hy daar gearriveer het nie.

Wat Joubert ons wil wys maak, is dat die hoof van die Weermag twee offisiere opdrag gegee het om hom op die stasie te kom ontmoet. Dat toe dit laat word die twee offisiere bloot besluit het om te gaan slaap!

Maak dit sin?

Kom ons kyk na ’n ander moontlikheid. Beyers het twee offisiere opdrag gegee om De la Rey op die Pretoriase stasie te ontmoet en na hom te bring. De la Rey vertel aan “Joubertjie” van die twee offisiere wat in Pretoria op hom wag en versoek hom om aan die offisiere te verduidelik dat hy reeds op Germiston van die trein geklim het. Nadat De la Rey in Johannesburg aangekom het en nog voordat die trein van Kaapstad af Pretoria bereik het, bel hy Beyers op en verduidelik aan hom dat hy van trein verwissel het om Joubert af te skud. Beyers onttrek die offisiere aan die stasie en toe Joubert in Pretoria aankom, is daar geen offisiere meer aan diens nie.

Maak dit sin?

Die enigste werklike leidraad oor hoe hoog Beyers De la Rey werklik aangeslaan het, verskaf Joubert, waarskynlik onwetend, self in sy verklaring. Hy vertel dat hy op 15 Sep­tember Beyers in sy kantoor gaan spreek het en dat hy daarna saam met Beyers na dié se broer se huis in Walkerstraat in Sunnyside is.

Hierna stuur Beyers hom terug hotel toe sodat hy nog die eenuur trein na Johannesburg kon haal. Met Joubert uit die weg stuur Beyers sy vrou en sy bestuurder om De la Rey in Johannesburg te gaan haal.

As Joubert so ’n groot vriend en vertroueling van Beyers was as wat hy voorgee, sou Beyers hom per trein na Johan­nesburg laat reis en oomblikke later sy vrou en bestuurder op dieselfde roete stuur? Waarskynlik nie.

Ons volgende raaisel is om vas te stel wat De la Rey gedoen het vandat hy ongeveer nege-uur die aand van 14 September 1914 by die Victoria Hotel aangekom het, tot halfvier die volgende middag toe Beyers se vrou hom gaan haal het.

Die eerlike antwoord is; niemand weet nie. Na De la Rey se dood het vriend en vyand stories te vertel gehad oor die generaal en wat hy aan wie wou luister, meegedeel het. Niemand het egter na vore gekom en beweer dat hy in die tydperk met hom in kontak was nie.

Hier is ’n moontlikheid:

Nadat De la Rey die aand van 14 September 1914 by kamer 15 van die Victoria Hotel aangekom het, het hy dadelik vir Beyers opgebel. Hy het Beyers gewaarsku dat Joubert onderweg is en hom ook versoek om sy seun op Potchefstroom te laat weet waar hy is. Beyers het op sy beurt waarskynlik vir De la Rey versoek om te bly waar hy is en belowe om hom te laat haal sodra hy Joubert kon afskud.

Die rede hoekom De la Rey en Beyers so gretig was om van Joubert ontslae te raak is eenvoudig. Joubert wou aan Beyers kom vertel van die onderhandelinge wat hy namens Maritz in Windhoek met die Duitse administrasie gevoer het.

Beyers was in daardie stadium nog amptelik hoof van die Suid-Afrikaanse Burgermag. Om aan Joubert enige vorm van erkenning te verleen, sou hom medepligtig aan ’n daad van hoogverraad gemaak het. As gekwalifiseerde prokureur was Beyers baie goed hiervan bewus.

Op 15 September 1914 dien Beyers sy bedanking as kommandant-generaal om twaalfuur die middag in. Dan eers begin hy die wiele aan die rol sit om De la Rey te laat haal.

Hierin is ook ’n raaisel. Aangesien Beyers nie self vir De la Rey wou gaan haal nie, hoekom het hy nie sy bestuurder en sy vrou reeds vroeg die oggend gestuur nie? Hoekom wag tot hy klaar bedank het en self beskikbaar was en toe tog sy vrou stuur?

Die moontlikheid het ons reeds bespreek dat hy Joubert eers wou afskud voordat hy De la Rey laat haal. Kon daar nog ’n rede wees? Is dit moontlik dat hy bang was dat De la Rey hom sou ompraat om nie te bedank nie? Kan dit wees dat hy doelbewus eers wou bedank voordat hy De la Rey sien?

Die volgende raaisel is wat De la Rey en Beyers agter geslote deure bespreek het nadat De la Rey in Pretoria aangekom het. Die enigste leidraad hier is Beyers se woorde tydens die begrafnis van De la Rey. Hy het daar gesê dat ongeag wat die mense mag dink, hulle nie rebellie gepraat het nie.

Kemp sê Beyers het nie die waarheid gepraat nie. Dit is moontlik. Maar as Beyers die waarheid gepraat het, wat het die twee generaals bespreek?

Hier wil ek ’n raaiskoot in die hoed gooi. Ek vermoed dat dit De la Rey lank geneem het om Beyers te oortuig om saam met hom plaas toe te kom.

Dit bring ons by die volgende vraag. Waarheen was die twee onderweg toe hulle die aand uit Pretoria vertrek het?

Alle getuies stem saam dat Beyers se vrou hard, maar tevergeefs, probeer het om De la Rey te oortuig dat hulle eers die volgende dag moes ry. Waarheen was die haas? En hoekom die haas?

Diegene wat De la Rey probeer voorhou as die leier onder die rebelliegesindes, staan daarby dat hy en Beyers na Potchefstroom op pad was, waar die manne net op De la Rey se koms gewag het om te begin rebelleer.

Teen dié siening is daar talle feite wat nie klop nie. Ons weet dat Beyers nie haastig was om te ry nie. Indien die twee generaals saam ’n rebellie bekook het en as daar ’n afspraak was dat hulle op Potchefstroom die vuurhoutjie in die kruitvat sou gooi, waarom Beyers se traagheid om die aand te ry?

Dan is daar nog die slapery van Hennie de la Rey. As hy op sy pa gewag het om met ’n rebellie te begin, sou hy beswaarlik vroeg gaan slaap het. Selfs Kemp, wat rebelliegesind was en lustig met die feite gekonkel het, beweer nooit dat hy die aand op die generaals gewag het nie.

Die storie dat die twee na Potchefstroom op pad was, het natuurlik sy oorsprong by Beyers self. Nadat hy net na die dood van De la Rey verklaar het dat hulle na Lichtenburg onderweg was, het hy later sy storie verander en gesê dat hulle na Potchefstroom op pad was. Hoekom? Ons weet nie.

Hoekom was De la Rey so gretig dat hulle in die nag moes ry? Nagryery was in 1914 ’n buitengewone ding. Die motors was nie ontwerp om werklik oor lang afstande in die nag te ry nie. Ook was garages nie geredelik in die nag oop nie. Daar sou moeilik met ’n Daimler van 1912 van Pretoria tot in Lichtenburg (of Potchefstroom) gery kon word sonder om weer langs die pad brandstof in te neem.

Hier was daar ’n moontlike verduideliking. Die motors het almal ruimte gehad vir sogenaamde “Jerry”-kanne. In die kanne kon ekstra petrol saamgery word. Beyers se motorbestuurder, Wagner, het later getuig dat die generaal hom opdrag gegee het om die motor vir ’n lang rit gereed te maak. Hoewel hy dit nie pertinent gesê het nie, het “gereed te maak” waarskynlik voorsiening vir ekstra brandstof ingesluit.

Hoekom?

Al antwoord wat aangebied kan word is dat Beyers beplan het om De la Rey saam met sy bestuurder na sy plaas te stuur. Die moontlikheid dat Beyers sou saamry het eers ná die samesprekings na vore gekom.

Hoewel daar nog baie onbeantwoorde vra rondom De la Rey en die rebellie bly bestaan, wil dit voorkom asof die rebelliegesindes die generaal na sy dood ongevraagd by die hare saamgesleep het. Dit wil voorkom asof hier ’n klassieke voorbeeld is waar die geskiedenis verdraai en aangepas is om te voldoen aan wat in ’n stadium polities korrek sou wees.

Vervolg...

Opsoek na inligting?

  • BYBEL 1933/53-druk nou gratis

    Gelofteland is dankbaar om aan al ons lesers die 1933/53-uitgawe van die Bybel gratis te voorsien. Al wat u hoef te doen is om 'n e-pos na

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    te stuur met die versoek om die Bybel te ontvang, en ons sal dit aan u stuur.

     

    _____________________

     

     Laserskywe in stelle van 10 te koop

    VRYHEIDSBEDIENING

    Ds. Andre van den Berg werk sedert November 1990 weekliks met volksgenote in die gevangenis in Pretoria-Sentraal. Hy bied ʼn reeks laserskywe teen R200 (posgeld uitgesluit) per stel van 10 aan. Die opbrengs van hierdie verkope gaan vir Gevangenisbediening.

    Dit handel oor aktuele onderwerpe soos:

    1. Die lewe hiernamaals.
    2. Word verantwoordelik oud.
    3. Die pad na die ewigheid.
    4. Bied beproewing die hoof.
    5. Raad vir tieners.
    6. Gelowige kinderopvoeding.
    7. Oorwin depressie.
    8. Kikker jou huwelik op .
    9. Alle mense is nie gelyk nie.
    10. Homoseksualisme - ʼn gruwel vir God.

    Bestel by:

    E-pos: Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    Sel: 074 967 5187

    Bankbesonderhede:

    ABSA

    VRYHEIDSBEDIENING

    9062088855

    _______________

     

    Skryf in vir die gratis e-blad OORSIG EN REPLIEK

    'n Blad wat dmv verduidelikende agtergrond by die kern van ons volk se
    stryd uitkom.

    Kontak die redakteur by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    Lees ons gereelde uittreksels daaruit hier op Gelofteland by OORSIG EN REPLIEK

    __________
     
    DIE HISTORIESE KOMPAS
    _________ 
     
    BOEKRESENSIE:

    Die Legkaart van ons Lewe – ‘n Boodskap van Hoop

    Lees meer oor dié getuienis by:

    DIE LEGKAART VAN ONS LEWE

    __________

    BOEKRESENSIE:

    DIE VOLMAAKTE REPUBLIEK – Christen-Teokratiese Separatisme

    Suid-Afrika verkeer tans in 'n kommerwekkende toestand omdat mense se kennis oor die Bybel en die Staat so verwater het dat land en volk as gevolg hiervan ten gronde gaan.

    Hierdie boek uit die pen van ds AE van den Berg, het in gedrukte vorm verskyn.  Dit bring helder perspektief oor rasseverskille en natuurlike skeiding wat sal lei tot die herstel van Suid-Afrika. Die land het 'n dringende behoefte wat landsburgers van geestelike denke sal laat verander en van onregte en gewaande vryheid sal bevry.

    Sinvolle besluite in die lig van God se Woord, en onophoudelik gebed dat bevryding spoedig verwesenlik word, is noodsaaklik. Politiek is erns en harde werk wat wet en orde handhaaf en durf nie in eerlose hande gelaat te word nie. God is 'n God van orde, en mense word aangemoedig om die koninkryk van God eerste te stel.

    U kan hierdie boek bestel by ds A E van den Berg

    Tel: 074 967 5187  of by

    vryheidsbediening

    @gmail.com

    Prys: R50-00

     
  •                                                                        ______________

     

    BOEKE TE KOOP

    ‘n Nuwe Trek: Terug na u God

    Die Oerteks van die lotsbepalende 1838-Gelofte

    J L du Toit & dr L du Toit

    'n Bundel oor die bronne vir die 1838-Gelofte is nou ook by Exclusive Books in Suid-Afrika beskikbaar: 

    Alhoewel die nuutste prys op Exclusive Books se netwerf tans R191 per boek is kan u dit vir so min as R60 per boek direk by Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.. bestel.

    Lees meer by: 'N NUWE TREK: TERUG NA GOD

    _______________

    ONDERSTEUN U VOLKSGENOTE IN DIE GEVANGENIS

    Wil u meer oor aktuele onderwerpe lees of vir iemand 'n besondere geskenk gee? Goeie voornemens;  Dink reg, leef reg; Moenie bekommer nie; Leuens; Woestyngedagtes, en Niks ontbreek nie, is van die aktuele onderwerpe wat in twee besondere preekbundels behandel word. Vir slegs R60 elk of R100 vir beide kan u 'n waardevolle bydrae maak vir u volksgenote in die gevangenis. Ondersteun hulle asseblief en bestel nou hierdie preekbundels by ds Andrè van den Berg by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

                                                                           ________________

     

    GOD PRAAT MET DIE BOEREVOLK – DEEL 2

    Hierdie bundel, net soos deel I, is saamgestel uit twintig van die beste boodskappe wat sterk op ons volkslewe gerig is. Die inhoud bestaan uit aktuele onderwerpe wat die daaglikse lewe van elke Christen raak. Die koste beloop slegs R60 (posgeld uitgesluit) en is 'n uitstekende geskenk vir die regte persoon. Die inkomste gaan in geheel aan gevangenisdiens vir ons volksgenote.
    Plaas u bestelling per e-pos by ds Andrè van den Berg by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    of skakel hom by 074 967 5187

    ________________

    Bestel 'n uitstekende digbundel deur BOERIUS
    Volledige besonderhede hier:

    Gietoffers van my Siel


    _________________

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

     
  •  

    DIE CHARISMATIESE GEVAAR
    Mense word so maklik deur dwaalleringe mislei. In hierdie boek word talle kwelvrae beantwoord.

VERGADERING-

PROSEDURES

(GRATIS)

Daar is min mense wat nog die waarde van 'n ordelike byeenkoms bedink en kan uitvoer. Sonder hierdie kennis en orde en gedissiplineerde toepassing daarvan sal 'n byeenkoms in wanorde verval en die doel van die vergadering nie bereik word nie. Die boekie kom handig te pas in alle omstandighede waar 'n vergadering van persone plaasvind, ongeag die sakelys of doel van die byeenkoms.

Klik hier om die boekie wat u op hoogte kan bring van korrekte vergaderingprosedures, gratis af te laai. Indien u van Windows 10 gebruik maak sal die inhoud outomaties onder die lêer "Downloads" geberg word en kan dit daar gehaal en gebêre word waar ookal dit maklik gevind kan word.

 

GRATIS E-BOEKE EN VERSBUNDELS OM AF TE LAAI:

 

As God volke aan hul eie lot oorlaat

Die waarheid oor ons volk en die Nuwe SA

Volksverraad geskryf deur adv. P.J. Pretorius

'n Oorblyfsel... deur genade alleen

Christen-Teokratiese Separatisme

Verse van Verset

Vreedsame Naasbestaan = Afsonderlike Ontwikkeling

No Ships in the Harbour

Ons heilsverhaal in die Ou Testament

Daniel

Evolusie - kan ek dit glo?

Petrus, die rots

Romeo en Juliet

Ester

Apokriewe - By modderpoele of suiwer fonteine?

Midsomernagdroom - Shakespeare in Afrikaans

Die Openbaring van Henog

Die Derde Tempel

Macbeth - Shakespeare in Afrikaans

Met ryperd en mauser

Goue strate het nie stof nie

Derdepoort

Die Laaste Pous

Josef

Rut

Drie Eeue van Onreg

Ons Geskiedenis

Engelse skandvlekke

Voortrekker-Pioniers in Oos-Transvaal

_______________

 

 

1919: VRYHEIDSDEPUTASIE KEER TERUG

1800: GRAAFF- REINETSE REBELLE GEVONNIS

1917: OOM JAPIE HELPMEKAAR

SKERP SLAGSPREUKE

(Lees die reeks by SKERP SLAGSPREUKE)

                                                                         __________________

 

AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES

(Lees by AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES - die hele reeks

                                                                         __________________                                                                  

In die sweet van sy aanskyn eet die Adamskind sy brood; in die sweet van 'n ander se aanskyn sy pastei.

Leer jou ambag so goed dat jy jou altyd kan verhuur aan 'n baas wat daar minder kennis van het as jy. Dan sal jy sy baas wees.

'n Presiese baas hou nie nalatige knegte lank nie. Dié wat hy nie wegja nie loop weg.

Maak in die somer hout bymekaar en sit in die winter by die vuur.

Besoekers aanlyn

Ons het 1016 gaste aanlyn