NUUTSTE BYDRAES

Gedagtes vir elke dag

Of lees almal by Gedagtes vir elke dag

HERE, waarom laat U ons wegdwaal van u weë? Waarom verhard U ons hart, sodat ons U nie vrees nie? Keer terug, ter wille van u knegte, die stamme van u erfdeel!- Jesaja 63:17

DIE KEEROMSTRAAT- KLIEK (6)

Lees reeks by Die Keeromstraat-kliek

AANDELEBEURS-HISTERIE

Dr At van Wyk

" Hertzog: 'Ek gaan die Kongres belê om te besluit of ek reg gehandel het en as die Kongres my handelswyse afkeur dan sal ek bedank. Dan kan julle 'n ander leier kies.' "

Dit is seker nie toevallig dat die Suid-Afrikaanse "Kaffirs" juis op 1 Februarie die Londense aandelebeurs erger op hol gehad het as sedert die goudstormloop van 1895 nie. Die Londense Daily Express van 2 Februarie skets die toneel in sy hoofvoorbladberig onder die opskrif "Kaffir Boom Excitement in City Open-air Market – Big Share Deals in Street – Share Prices Leap":
" 'n Stoeiende skare kopers en verkopers van aandele het gisteraand 'n opwinding in Throgmorton Street veroorsaak soos nie sedert die goudstormloop van 1895 belewe is nie. Tot laataand was aandelemakelaars, klerke en klante saamgehok in 'n opelug-aandelebeurs, vasbeslote om die opvlamming in "Kaffirs" ten volle te benut. Die pot was die afgelope weke aan't prut en die onmiddellike oorsaak daarvan was Suid-Afrika se afstapping van die goudstandaard. Aandele wat enkele weke gelede nog konstant was is nou die middelpunt van spekulasie, en sommige het verdubbel en verdriedubbel in waarde.
"Daar word geraam dat die totale waarde die afgelope week met 10 000 000 pond gestyg het, en met sowat 50 000 000 pond oor die afgelope agte weke. Die Randse goudmynbelange word nou op meer as 2000 000 000 pond getakseer.
"Kopersopdragte vir "Kaffirs" het gister die Londense beurs oorstroom; transaksies is tot in Amerika en Kanada gesluit.

  "Daar was 'n konstante stroom kabelgramme en telefoonoproepe na Suid-Afrika.
"Tot op die nippertjie is opdragte uit Parys ontvang. Die beurs het gesluit eerder weens die fisieke uitputting van die deelnemers as weens 'n tekort aan transaksies – en toe het die makelaars na hul kantore gegaan om tot middernag die winskope van die dag te bereken.
"Voordag Suid-Afrika die goudstandaard verlaat het, het sy produsente 84s 10d per ons gekry; vandag kry hulle 120s per ons."

Hierdie stormloop het bes moontlik begin  by 'n gefluister op die Johannesburgse aandelebeurs – "broeines van politieke gerugte", soos Die Burger dit op 6 Februarie genoem het – dat Havenga namens die Regering en Duncan die Opposisie onderhandelinge aangeknoop het met die oog op koalisievorming.

Sou sir Abe Bailey daar iets mee te doen gehad het? 'n Hertzog-Smuts-koalisie het vir Hoggenheimer oneindig meer moontlikhede ingehou as die Roos-Smuts-koalisie waarvoor hy hom aanvanklik beywer het. 'n Beswering van die taalgroepstryd tussen leiers soos Hertzog en Smuts, gekoppel aan die reeds sigbare voordele van Suid-Afrika se afstapping van die goudstandaard, het nuwe en meer opwindende vergesigte vir die manipuleerders van grootgeld geopen, en hul opwinding het die Londense aandelebeurs die bewerasie laat kry.

Te midde van die koalisiegerugte het Hertzog steeds probeer om die skyn te bewaar. Op Saterdag, 4 Februarie, het FC Erasmus, sekretaris van die Kaaplandse Nasionale Party, Hertzog gewys op die kwaad wat die gerugte doen, en hom gevra om dit teen te spreek. Hertzog was verontwaardig oor Die Burger se hoofartikel van die vorige dag onder die opskrif: "Nasionaliste, Pasop!" en toe Erasmus dit later die dag aan Geyer vertel, het hy vir die eerste keer besef dat Hertzog koalisie goedgesind was. Op Hertzog se versoek via Erasmus het Die Burger se politieke korrespondent, die latere so bekende EA Malga, hom dieselfde Saterdagaand in Groote Schuur besoek waar hy die koalisiegerugte ondubbelsinnig weerspreek het. Hy het dan van niks geweet wat Havenga aanleiding sou kon gee om met Duncan oor koalisie te onderhandel nie. Dat Havenga saam met Duncan te sien was, het hy nie vreemd gevind nie want waarom mog hulle nie byeenkom nie? Wat die gerug betref: "Dis onsin! Dis praatjies en daar is niks vanwaar nie. Ek weet niks van sodanige onderhandlinge of planne nie en die praatjies behoort teengespreek te word."

Met die verskyning van hierdie berig in Die Burger op Maandag, 8 Februarie, het mev Emmie du Toit, jongste dogter van pres MT Steyn en eggenote van die medikus dr JS du Toit, dit gaan wys aan haar politikus-broer, dr Colin Steyn.
Laasgenoemde, wat ook geglo het dat onderhandelinge tussen Hertzog- en Smutsmanne aan die gang was, se reaksie op die berig was: "Hertzog lieg; ek weet uit ondervinding hoe hy kan lieg!"

Die berig was nogtans 'n emmer koue water op die koalisie-hoop in SAP-kringe. Dit het Die Burger die geleentheid gegee om die draak te steek met hul "ydele" pogings om die Nasionale Party te breek.

Op 13 Februarie het Die Burger berig dat die Nasionale Party nou in gevaar is om van bo tot onder te skeur oor koalisie, en dat die enigste man wat dit kan afweer Hertzog is.
Teen daardie tyd was Hertzog meer vyandig teenoor Die Burger as ooit tevore.
Die volgende oggend onderhandel hy nie met sy koukus nie maar stel 'n voldwonge feit aan die vergadering: hy gaan dieselfde middag nog 'n verklaring, met sy voorstelle vir samewerking, aan Smuts en die pers oorhandig. Hy ontken dat regstreeks of onregstreeks met Smuts onderhandel is; voer aan dat die Nasionale Party die volgende verkiesing gaan verloor en dat die kans tot samewerking met Smuts dáárom benut moet word; beweer dat daar 'n breuk in Sap-geledere tussen jingo's en Afrikaners is, en dat Smuts se hand van samewerking nie weggeklap moet word nie want dan word hy in die arms van die jingo's en die Natalse Federaliste gejaag; gee die versekering dat sy plan nie op samesmelting neerkom nie maar op die vorming van 'n Pakt-regering soos dié met die Arbeiders, en vervolg: "As Smuts na my kom en die onderhandelings word gevoer, dan sal ek die voorwaardes aan die Kabinet en hierdie koukus voorlê en dit met julle bespreek. Ek gaan die Kongres belê om te besluit of ek reg gehandel het en as die Kongres my handelswyse afkeur dan sal ek bedank. Dan kan julle 'n ander leier kies."

Oor watter bespreking in die koukus op Hertzog se aankondiging gevolg het bestaan nie uitvoerige getuienis nie. Die vergadering het lank geduur. Die kwessie is geopper of Hertzog se verklaring, sou dit vir Nasionaliste aanvaarbaar wees, as 'n stap in die rigting van koalisie beskou moes word, of bloot as inligting aan diegene in die SAP wat uit eie oortuiging met die Nasionale Party wou saamwerk. Menings het skerp uiteengeloop en dit is twyfelagtig aan watter kant die meerderheid sou geval het as oor die saak gestem was. Omdat nie gestem is nie het die koukus se anti-koalisiebesluit van 24 Januarie dus van krag gebly.

Hertzog se optrede, hoe ondiplomaties ook al, getuig nietemin van 'n kragfiguur wat onderskryf word deur die feit dat die koukus hom sy sin gegee het. Hertzog self het sy optrede so gesien: omdat die koukus verdeeld was het hy die verantwoordelikheid op hom geneem en juis daarom die koukus nie laat stem nie.
"Daar word gesê dat ek outokraties gehandel het. Ek het my plig besef as leier van my party en as sodanig opgetree. Watter bepalings van ons konstitusie belet my om met genl Smuts te onderhandel om te sien wat in die belang van die party gedoen kan word? Juis met die oog op die vertroue in my gestel as leier van die party, het ek gevoel dat dit my plig was om te handel en nie bang te wees nie maar die verantwoordelikheid te aanvaar."

Sy optrede sou nie lydelik aanvaar word nie. Reeds die middag van die koukusvergadering het dr Geyer met anti-koalisioniste in die Parlementsgebou vergader. Dr Malan wou dat daar die volgende oggend, gelyktydig met die bekendmaking van Hertzog se voorwaardes, 'n verklaring van hom by wyse van 'n persgesprek in Die Burger verskyn. Op Geyer se aandrang is ooreengekom dat Die Burger self die volgende oggend die toedrag van sake in 'n nuusberig bekend sou maak. Dr Malan het self die konsep voltooi, wat net in geringe opsigte op Geyer se aanbeveling gewysig of aangevul is.

Dié berig het op 15 Februarie 1933 naas Hertzog se sewepuntplan op die voorblad van Die Burger verskyn. Daarin is Hertzog se outokratiese optrede sterk beklemtoon. Ook is ontken dat Malan, soos die vorige berig deur die Kaapse SAP-pers, met Hertzog 'n ooreenkoms oor koalisie gesluit het: Malan het hom in die koukus teen koalisie uitgespreek en hom by sy standpunt gehou soos in die Volksraadsdebat gestel, en in ooreenstemming met die koukusbesluit van 24 Januarie. In 'n hoofartikel het die blad vir die eerste keer lynreg teenoor Hertzog stelling ingeneem:
"Vir enige Nasionalis is dit in die hoogste mate pynlik om van sy gevierde leier te verskil. Die vader van die Nasionale Party het egter sy volgelinge geleer dat hy van hulle meer verwag as bloot slaafse navolging van sy persoon, hoe hoog ons daardie persoon ook eer. Op die punt van koalisie met die SAP moet ons van hom verskil."
Bogemelde berig en hoofartikel is deur die Britse amptenare in Suid-Afrika volledig aan hul regering gerapporteer as synde die mening van die Malaniete. Wat in Die Burger verskyn het, het sekerlik die mening van die Malaniete teen koalisie weerspieël, maar nie in die sin dat die blad bloot aan dr Malan gehoorsaam was nie.

Nasionale leiers het hulle nie in die openbaar uitgelaat nie; die ministers het nie gedurf nie, want dan sou hulle kabinetsgeheime moes verklap; die Nasionale leiers wou nie want dan sou hulle party-eenheid in die gedrang bring. Van dr Malan het daar buiten die bekendmaking van sy teenkanting teen koalisie, tot in daardie stadium geen verklaring verskyn nie, want hy het die uitslag van die Hertzog-Smuts-onderhandelinge afgewag.

Met Geyer se standpuntstelling in Die Burger van 15 Februarie was die teerling gewerp en het die gordyn geval op die eerste bedryf van 'n drama wat die Nasionale Party in die besonder en die politiek in die algemeen onherroeplik sou raak. In die proses sou ook dr Geyer, die Ysterman, hom deur politici laat oorhaal om ter wille van party-eenheid 'n kompromis te sluit en in sy blad te propageer. Die so begeerde party-eenheid sou nogtans 'n lugspieëling blyk te wees.

Vervolgens: Politieke dubbelbed.

Opsoek na inligting?

  • BYBEL 1933/53-druk nou gratis

    Gelofteland is dankbaar om aan al ons lesers die 1933/53-uitgawe van die Bybel gratis te voorsien. Al wat u hoef te doen is om 'n e-pos na

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    te stuur met die versoek om die Bybel te ontvang, en ons sal dit aan u stuur.

     

    _____________________

     

     Laserskywe in stelle van 10 te koop

    VRYHEIDSBEDIENING

    Ds. Andre van den Berg werk sedert November 1990 weekliks met volksgenote in die gevangenis in Pretoria-Sentraal. Hy bied ʼn reeks laserskywe teen R200 (posgeld uitgesluit) per stel van 10 aan. Die opbrengs van hierdie verkope gaan vir Gevangenisbediening.

    Dit handel oor aktuele onderwerpe soos:

    1. Die lewe hiernamaals.
    2. Word verantwoordelik oud.
    3. Die pad na die ewigheid.
    4. Bied beproewing die hoof.
    5. Raad vir tieners.
    6. Gelowige kinderopvoeding.
    7. Oorwin depressie.
    8. Kikker jou huwelik op .
    9. Alle mense is nie gelyk nie.
    10. Homoseksualisme - ʼn gruwel vir God.

    Bestel by:

    E-pos: Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    Sel: 074 967 5187

    Bankbesonderhede:

    ABSA

    VRYHEIDSBEDIENING

    9062088855

    _______________

     

    Skryf in vir die gratis e-blad OORSIG EN REPLIEK

    'n Blad wat dmv verduidelikende agtergrond by die kern van ons volk se
    stryd uitkom.

    Kontak die redakteur by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    Lees ons gereelde uittreksels daaruit hier op Gelofteland by OORSIG EN REPLIEK

    __________
     
    DIE HISTORIESE KOMPAS
    _________ 
     
    BOEKRESENSIE:

    Die Legkaart van ons Lewe – ‘n Boodskap van Hoop

    Lees meer oor dié getuienis by:

    DIE LEGKAART VAN ONS LEWE

    __________

    BOEKRESENSIE:

    DIE VOLMAAKTE REPUBLIEK – Christen-Teokratiese Separatisme

    Suid-Afrika verkeer tans in 'n kommerwekkende toestand omdat mense se kennis oor die Bybel en die Staat so verwater het dat land en volk as gevolg hiervan ten gronde gaan.

    Hierdie boek uit die pen van ds AE van den Berg, het in gedrukte vorm verskyn.  Dit bring helder perspektief oor rasseverskille en natuurlike skeiding wat sal lei tot die herstel van Suid-Afrika. Die land het 'n dringende behoefte wat landsburgers van geestelike denke sal laat verander en van onregte en gewaande vryheid sal bevry.

    Sinvolle besluite in die lig van God se Woord, en onophoudelik gebed dat bevryding spoedig verwesenlik word, is noodsaaklik. Politiek is erns en harde werk wat wet en orde handhaaf en durf nie in eerlose hande gelaat te word nie. God is 'n God van orde, en mense word aangemoedig om die koninkryk van God eerste te stel.

    U kan hierdie boek bestel by ds A E van den Berg

    Tel: 074 967 5187  of by

    vryheidsbediening

    @gmail.com

    Prys: R50-00

     
  •                                                                        ______________

     

    BOEKE TE KOOP

    ‘n Nuwe Trek: Terug na u God

    Die Oerteks van die lotsbepalende 1838-Gelofte

    J L du Toit & dr L du Toit

    'n Bundel oor die bronne vir die 1838-Gelofte is nou ook by Exclusive Books in Suid-Afrika beskikbaar: 

    Alhoewel die nuutste prys op Exclusive Books se netwerf tans R191 per boek is kan u dit vir so min as R60 per boek direk by Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.. bestel.

    Lees meer by: 'N NUWE TREK: TERUG NA GOD

    _______________

    ONDERSTEUN U VOLKSGENOTE IN DIE GEVANGENIS

    Wil u meer oor aktuele onderwerpe lees of vir iemand 'n besondere geskenk gee? Goeie voornemens;  Dink reg, leef reg; Moenie bekommer nie; Leuens; Woestyngedagtes, en Niks ontbreek nie, is van die aktuele onderwerpe wat in twee besondere preekbundels behandel word. Vir slegs R60 elk of R100 vir beide kan u 'n waardevolle bydrae maak vir u volksgenote in die gevangenis. Ondersteun hulle asseblief en bestel nou hierdie preekbundels by ds Andrè van den Berg by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

                                                                           ________________

     

    GOD PRAAT MET DIE BOEREVOLK – DEEL 2

    Hierdie bundel, net soos deel I, is saamgestel uit twintig van die beste boodskappe wat sterk op ons volkslewe gerig is. Die inhoud bestaan uit aktuele onderwerpe wat die daaglikse lewe van elke Christen raak. Die koste beloop slegs R60 (posgeld uitgesluit) en is 'n uitstekende geskenk vir die regte persoon. Die inkomste gaan in geheel aan gevangenisdiens vir ons volksgenote.
    Plaas u bestelling per e-pos by ds Andrè van den Berg by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    of skakel hom by 074 967 5187

    ________________

    Bestel 'n uitstekende digbundel deur BOERIUS
    Volledige besonderhede hier:

    Gietoffers van my Siel


    _________________

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

     
  •  

    DIE CHARISMATIESE GEVAAR
    Mense word so maklik deur dwaalleringe mislei. In hierdie boek word talle kwelvrae beantwoord.

VERGADERING-

PROSEDURES

(GRATIS)

Daar is min mense wat nog die waarde van 'n ordelike byeenkoms bedink en kan uitvoer. Sonder hierdie kennis en orde en gedissiplineerde toepassing daarvan sal 'n byeenkoms in wanorde verval en die doel van die vergadering nie bereik word nie. Die boekie kom handig te pas in alle omstandighede waar 'n vergadering van persone plaasvind, ongeag die sakelys of doel van die byeenkoms.

Klik hier om die boekie wat u op hoogte kan bring van korrekte vergaderingprosedures, gratis af te laai. Indien u van Windows 10 gebruik maak sal die inhoud outomaties onder die lêer "Downloads" geberg word en kan dit daar gehaal en gebêre word waar ookal dit maklik gevind kan word.

 

GRATIS E-BOEKE EN VERSBUNDELS OM AF TE LAAI:

 

As God volke aan hul eie lot oorlaat

Die waarheid oor ons volk en die Nuwe SA

Volksverraad geskryf deur adv. P.J. Pretorius

'n Oorblyfsel... deur genade alleen

Christen-Teokratiese Separatisme

Verse van Verset

Vreedsame Naasbestaan = Afsonderlike Ontwikkeling

No Ships in the Harbour

Ons heilsverhaal in die Ou Testament

Daniel

Evolusie - kan ek dit glo?

Petrus, die rots

Romeo en Juliet

Ester

Apokriewe - By modderpoele of suiwer fonteine?

Midsomernagdroom - Shakespeare in Afrikaans

Die Openbaring van Henog

Die Derde Tempel

Macbeth - Shakespeare in Afrikaans

Met ryperd en mauser

Goue strate het nie stof nie

Derdepoort

Die Laaste Pous

Josef

Rut

Drie Eeue van Onreg

Ons Geskiedenis

Engelse skandvlekke

Voortrekker-Pioniers in Oos-Transvaal

_______________

 

 

1919: VRYHEIDSDEPUTASIE KEER TERUG

1800: GRAAFF- REINETSE REBELLE GEVONNIS

1917: OOM JAPIE HELPMEKAAR

SKERP SLAGSPREUKE

(Lees die reeks by SKERP SLAGSPREUKE)

                                                                         __________________

 

AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES

(Lees by AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES - die hele reeks

                                                                         __________________                                                                  

In die sweet van sy aanskyn eet die Adamskind sy brood; in die sweet van 'n ander se aanskyn sy pastei.

Leer jou ambag so goed dat jy jou altyd kan verhuur aan 'n baas wat daar minder kennis van het as jy. Dan sal jy sy baas wees.

'n Presiese baas hou nie nalatige knegte lank nie. Dié wat hy nie wegja nie loop weg.

Maak in die somer hout bymekaar en sit in die winter by die vuur.

Besoekers aanlyn

Ons het 1893 gaste aanlyn