NUUTSTE BYDRAES

Gedagtes vir elke dag

Of lees almal by Gedagtes vir elke dag

 

Die dood is die kleedkamer waar gelowiges vir die ewigheid aantrek; dis nie ʼn punt nie, maar eerder ʼn komma in die verhaal van ons lewe.   Dank God daarvoor!

TRANSPORTRY (2)

ONS BOEREVOLK DESTYDS

(Lees reeks by Ons Boerevolk destyds) en vorige aflewering by TRANSPORTRY (1)

Die terugreis

As die vragryer na Kimberley gelukkig was, het hy met die terugreis amper altyd weer ‘n vrag gekry in die vorm van wol of velle. Dan het die man sy bes probeer om ‘n groot terugvrag te kry.  Sommige mense het selfs 36 bale wol of velle opgelaai. Dit het die wa topswaar gemaak. So ‘n wa het eenmaal op ‘n ongelyk pad tweekeer omgeval. Dit was tydrowende teëspoed. Daarom het almal maar baie versigtig gery. By elke wa was drie man om vir alles te sorg: ‘n touleier, ‘n drywer en die baas self. As daar ‘n groot klomp waens bymekaar was, moes die voorste wa die mense waarsku teen slegte plekke soos diep knikke of groot klippe in die pad. Dit was dan ‘n geroep van die een wa na die ander van “keer hot”,  “pas op vir haar,” of ‘n ander waarskuwing. Die drywer het altyd aan die kant van die pad, tussen die agter- en naasagterosse gestap, of soms langs die agterosse en dan altyd aan die hotkant. Die agterosse mag nie saam trek nie maar moes by al die slegte plekke in die pad die wa stuur en daarvoor het die hotagteros dikwels harde stampe in sy ribbetjies gekry om die wa na die haarkant te laat krink. Die agterosse moes dus groot en sterk wees en die hotagteros het dit “hotagter” gekry, want hy moes die heel swaarste werk op die gevaarlike plekke.

Die aand- en môreskof en die uitspanplek

Dit was nodig dat die een wa die ander teen gevare waarsku want die togte het meesal in die nag plaasgevind. Saans met sononder is ingespan en dan deurgery tot elfuur in die nag.  Dan is twee ure lank uitgespan om die osse kans te gee om te slaap en om die touleier en drywer te laat rus.  Om een- of tweeuur in die nag is weer ingespan en dan het hulle deurgery tot die son opkom.  Net voor sonop is uitgespan, want die son mag met die môretrek nie op die osse skyn voordat hulle los was nie. Dan het die osse gedurende ‘n groot gedeelte van die dag kans gekry om te wei, maar die veld was nie altyd van die beste nie. Langs die pad van Kookhuisdrif by Grahamstad tot by Kimberley was altyd so baie waens in die pad dat elke boer wat aan die pad gewoon het, verplig was om ‘n bepaalde plek vir uitspanning aan te wys, ten einde hulle nie geheel en al te laat vertrap nie.  By die uitspanning was altyd drinkwater vir die osse en daar het op ‘n bordjie gestaan dat vir elke span 2/6 betaal moes word vir drinkwater.  As die 2/6 betaal is, mag die osse vry wei op die uitspanplek.  Hier was dit dikwels baie bedrywig wanneer waens wat kom en gaan op die uitspanplekke  bymekaar kom, sodat selfs 25 spanne osse daar deurmekaar geloop het.

Transvaalse transportryery en die mark

Van 1882 af het die togte uit die Baai al minder geword want toe het die trein al geloop tot op Beaufort-Wes, maar toe het die ryery uit Transvaal drukker geword. Vir die Vrystaat was van 1875 tot  1885 Kimberley gewoonlik die beste markplek vir hulle produkte en dan het die transportwaens met voer en graan of groente en hout maar voortdurend gesukkel om so gou moontlik daar te kom.  Die mense het by Kimberley soms baie geld gemaak maar dit weer maklik uitgegee.Voor 1885  (die trein het toe tot op Kimberley geloop)  het die mense in die diamantstad verskillende kere vir ‘n vrag hout veertig goue ponde betaal, sodat ‘n boer met houtry gou ‘n klomp geld kon maak.  Met al die nodige artikels was dit net so. Hulle het daar niks van gedink om vir ‘n sak mielies sewe pond te betaal nie; vir ‘n sak boermeel sewe pond tien, vir aartappels vier pond per sak, vir eiers 12/6 per dosyn, vir een hoender om te slag 7/6 en vir botter 6/- die pond.

 

Vrugte is ook bespotlik duur verkoop: Vir ‘n spanspek was 15/- nie ‘n buitensporige prys nie en vir lemoene twee of drie pond per honderd.  Een koolkop het maklik 9 sjielings gekos.  Die boere het hulle kans waargeneem om af en toe ‘n goeie slag te slaan as hulle ‘n vrag kon kry na Kimberley en die mense in Kimberley hulle geld wou bestee aan iets wat skaars was.  Die mense het geen waarde aan geld geheg nie. Mense wat in dié dae al ‘n huis gehad het in Kimberley en saans ‘n kamer afgestaan het vir ‘n klompie mans waar hulle kon dobbel of kaartspeel, het baie keer die volgende môre, as hulle die kamer weer aan die kant wou maak,  onder die blakers op die tafel ‘n presentjie gekry, bestaande uit ‘n banknoot van vyf of tien pond sterling. In ‘n sekere opsig was dit jammer dat die boere wat vir die eerste keer in aanraking gekom het met mense wat ‘n Europese opvoeding geniet het, hulle swak kant eerste moes leer ken. Die transportryers het deur die besigheidsmense se bedrieëry geen hoë dunk gekoester oor die ou lande se opvoeding nie.

Waterskaarste

Die mense wat uit Transvaal gekom het met hulle spanne osse in die wintermaande, kon vir die laaste keer vir die diere water gee by Vaalrivier en sou ook nie weer kon water kry voor hulle nie by die rivier terug was nie. Om met die diere te kan hou, moes hulle op die dorp water koop. Hulle het dit vir tien sjielings per vat gekry.  Dit was net genoeg vir een span osse en dan het die osse eintlik nie genoeg gedrink nie. Vir huisgebruik moes die eerste mense by Kimberley ook tien sjielings betaal vir ‘n okshoof water. Huise met groot gesinne moes dus suinig met die water werk.

Die spoor na Kimberley en die transportpad

Die vinnige groei van Kimberley nadat die ryk diamantlae daar ontdek is, het die bou van die spoorlyn daarheen noodsaaklik gemaak. Toe dit in 1885 feestelik ingewy is, is die transportryery nie gestaak nie, maar het dit ‘n ander koers ingeslaan.

Dit was gou beperk tot vragte ry van produkte na die Kimberleyse mark, maar net toe die groot karweiery sou ophou, word die transportwa weer nodig vir Johannesburg se goudgrawery. Vir die myne was daar baie swaar masjinerie nodig, sodat in 1886 reeds die transportryery weer met volle krag aangepak is.

Die boere het met hulle produkte, nl. mielies, koring, hawer, aartappels of vrugte Kimberley toe gery, die vrag daar verkoop en dan transportvragte na Johannesburg aangeneem. Vir die myne moes daar groot houtblokke kom en materiaal vir die huise soos vloerplanke en sink. Maar die moeilikste was om die swaar masjinerie te hanteer. Al die ander goed het hulle stuk vir stuk op die waens gelaai,  maar in die geval van masjinerie was een stuk soms alte swaar vir die wa. Die vervoertarief vir die kleiner stukke was van 10 sjielings tot 20 sjielings per 100 pond gewig. Die aantal waens wat beskikbaar was en die hoeveelheid goed wat vervoer moes word, het die pryse beïnvloed.  Dit het op en af gegaan, net soos by ‘n mark.  Dit was afhanklik van vraag en aanbod. Maar as ‘n stuk van ‘n masjien vervoer moes word wat baie swaar was, was elke boer maar huiwerig om dit op te laai as hy nie ekstra betaling daarvoor kry nie.

Swaar vragte

Hy was te jammer vir sy trekdiere en moes dikwels ook sy wa se drakrag in ag neem. Vir sulke swaar stukke is dan tot 2 pond aangebied vir 100 pond gewig.  Met ‘n “boiler” van 12 000 pond het ‘n man dan met een tog baie geld gemaak, maar hy moes groot waag.  Die wa het soms sommer op die laaiplek al inmekaar gesak en dan moes groot onkoste aangegaan word voordat hy weer kon ry.  Ook het dit gebeur dat ‘n punt van die masjien deur die wa se kantrelings sak tot op een van die wiele en die wa so rem dat hy nie kan beweeg nie.  Hulle moes dan met die osse die swaar stuk van die wa afsleep en die wa weer herstel.  Dit het lang oponthoud veroorsaak, want brouwerk sou nie betaal nie. Alles moes nou sterker kom as wat dit was, anders kon dit weer breek.  As na ‘n lang gesukkel die wa weer sterk genoeg was, moes die swaar stuk weer gelaai word.  Dis te swaar om opgetel te word en daar was geen katrolle wat sterk genoeg was byderhand nie. Die boer moes ‘n ander plan maak. Hy grawe langs die masjinerie ‘n gat in die grond, so groot dat die wa daarin kan staan. Aan die voorkant moet dit stadig opdraand wees, sodat die osse die wa daaruit sal kan trek.  Die gat moet onder met klippe uitgevoer word as die grond bietjie sag is, om die insak van die wa te belet.  Die wa staan dan onder in die gat en langs die masjinerie. Dan word die osse aan die yster gehaak om die vrag weer op die wa te sleep. Eindelik is die dinge weer so reg dat hulle verder kan gaan maar dan moet die osse amper bo hul vermoë beur om die wa uit die gat te trek. Geluk dit, en kom die wa weer op die gelykte, kan hy eindelik weer aangaan. Dit was raadsaam om altyd as ‘n groep mans saam te reis, want as een teenspoed kry, kon hulle mekaar help. Dit was op Kimberley se paaie baie keer nodig.

Opsoek na inligting?

  • BYBEL 1933/53-druk nou gratis

    Gelofteland is dankbaar om aan al ons lesers die 1933/53-uitgawe van die Bybel gratis te voorsien. Al wat u hoef te doen is om 'n e-pos na

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    te stuur met die versoek om die Bybel te ontvang, en ons sal dit aan u stuur.

     

    _____________________

     

     Laserskywe in stelle van 10 te koop

    VRYHEIDSBEDIENING

    Ds. Andre van den Berg werk sedert November 1990 weekliks met volksgenote in die gevangenis in Pretoria-Sentraal. Hy bied ʼn reeks laserskywe teen R200 (posgeld uitgesluit) per stel van 10 aan. Die opbrengs van hierdie verkope gaan vir Gevangenisbediening.

    Dit handel oor aktuele onderwerpe soos:

    1. Die lewe hiernamaals.
    2. Word verantwoordelik oud.
    3. Die pad na die ewigheid.
    4. Bied beproewing die hoof.
    5. Raad vir tieners.
    6. Gelowige kinderopvoeding.
    7. Oorwin depressie.
    8. Kikker jou huwelik op .
    9. Alle mense is nie gelyk nie.
    10. Homoseksualisme - ʼn gruwel vir God.

    Bestel by:

    E-pos: Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    Sel: 074 967 5187

    Bankbesonderhede:

    ABSA

    VRYHEIDSBEDIENING

    9062088855

    _______________

     

    Skryf in vir die gratis e-blad OORSIG EN REPLIEK

    'n Blad wat dmv verduidelikende agtergrond by die kern van ons volk se
    stryd uitkom.

    Kontak die redakteur by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    Lees ons gereelde uittreksels daaruit hier op Gelofteland by OORSIG EN REPLIEK

    __________
     
    DIE HISTORIESE KOMPAS
    _________ 
     
    BOEKRESENSIE:

    Die Legkaart van ons Lewe – ‘n Boodskap van Hoop

    Lees meer oor dié getuienis by:

    DIE LEGKAART VAN ONS LEWE

    __________

    BOEKRESENSIE:

    DIE VOLMAAKTE REPUBLIEK – Christen-Teokratiese Separatisme

    Suid-Afrika verkeer tans in 'n kommerwekkende toestand omdat mense se kennis oor die Bybel en die Staat so verwater het dat land en volk as gevolg hiervan ten gronde gaan.

    Hierdie boek uit die pen van ds AE van den Berg, het in gedrukte vorm verskyn.  Dit bring helder perspektief oor rasseverskille en natuurlike skeiding wat sal lei tot die herstel van Suid-Afrika. Die land het 'n dringende behoefte wat landsburgers van geestelike denke sal laat verander en van onregte en gewaande vryheid sal bevry.

    Sinvolle besluite in die lig van God se Woord, en onophoudelik gebed dat bevryding spoedig verwesenlik word, is noodsaaklik. Politiek is erns en harde werk wat wet en orde handhaaf en durf nie in eerlose hande gelaat te word nie. God is 'n God van orde, en mense word aangemoedig om die koninkryk van God eerste te stel.

    U kan hierdie boek bestel by ds A E van den Berg

    Tel: 074 967 5187  of by

    vryheidsbediening

    @gmail.com

    Prys: R50-00

     
  •                                                                        ______________

     

    BOEKE TE KOOP

    ‘n Nuwe Trek: Terug na u God

    Die Oerteks van die lotsbepalende 1838-Gelofte

    J L du Toit & dr L du Toit

    'n Bundel oor die bronne vir die 1838-Gelofte is nou ook by Exclusive Books in Suid-Afrika beskikbaar: 

    Alhoewel die nuutste prys op Exclusive Books se netwerf tans R191 per boek is kan u dit vir so min as R60 per boek direk by Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.. bestel.

    Lees meer by: 'N NUWE TREK: TERUG NA GOD

    _______________

    ONDERSTEUN U VOLKSGENOTE IN DIE GEVANGENIS

    Wil u meer oor aktuele onderwerpe lees of vir iemand 'n besondere geskenk gee? Goeie voornemens;  Dink reg, leef reg; Moenie bekommer nie; Leuens; Woestyngedagtes, en Niks ontbreek nie, is van die aktuele onderwerpe wat in twee besondere preekbundels behandel word. Vir slegs R60 elk of R100 vir beide kan u 'n waardevolle bydrae maak vir u volksgenote in die gevangenis. Ondersteun hulle asseblief en bestel nou hierdie preekbundels by ds Andrè van den Berg by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

                                                                           ________________

     

    GOD PRAAT MET DIE BOEREVOLK – DEEL 2

    Hierdie bundel, net soos deel I, is saamgestel uit twintig van die beste boodskappe wat sterk op ons volkslewe gerig is. Die inhoud bestaan uit aktuele onderwerpe wat die daaglikse lewe van elke Christen raak. Die koste beloop slegs R60 (posgeld uitgesluit) en is 'n uitstekende geskenk vir die regte persoon. Die inkomste gaan in geheel aan gevangenisdiens vir ons volksgenote.
    Plaas u bestelling per e-pos by ds Andrè van den Berg by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    of skakel hom by 074 967 5187

    ________________

    Bestel 'n uitstekende digbundel deur BOERIUS
    Volledige besonderhede hier:

    Gietoffers van my Siel


    _________________

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

     
  •  

    DIE CHARISMATIESE GEVAAR
    Mense word so maklik deur dwaalleringe mislei. In hierdie boek word talle kwelvrae beantwoord.

VERGADERING-

PROSEDURES

(GRATIS)

Daar is min mense wat nog die waarde van 'n ordelike byeenkoms bedink en kan uitvoer. Sonder hierdie kennis en orde en gedissiplineerde toepassing daarvan sal 'n byeenkoms in wanorde verval en die doel van die vergadering nie bereik word nie. Die boekie kom handig te pas in alle omstandighede waar 'n vergadering van persone plaasvind, ongeag die sakelys of doel van die byeenkoms.

Klik hier om die boekie wat u op hoogte kan bring van korrekte vergaderingprosedures, gratis af te laai. Indien u van Windows 10 gebruik maak sal die inhoud outomaties onder die lêer "Downloads" geberg word en kan dit daar gehaal en gebêre word waar ookal dit maklik gevind kan word.

 

GRATIS E-BOEKE EN VERSBUNDELS OM AF TE LAAI:

 

As God volke aan hul eie lot oorlaat

Die waarheid oor ons volk en die Nuwe SA

Volksverraad geskryf deur adv. P.J. Pretorius

'n Oorblyfsel... deur genade alleen

Christen-Teokratiese Separatisme

Verse van Verset

Vreedsame Naasbestaan = Afsonderlike Ontwikkeling

No Ships in the Harbour

Ons heilsverhaal in die Ou Testament

Daniel

Evolusie - kan ek dit glo?

Petrus, die rots

Romeo en Juliet

Ester

Apokriewe - By modderpoele of suiwer fonteine?

Midsomernagdroom - Shakespeare in Afrikaans

Die Openbaring van Henog

Die Derde Tempel

Macbeth - Shakespeare in Afrikaans

Met ryperd en mauser

Goue strate het nie stof nie

Derdepoort

Die Laaste Pous

Josef

Rut

Drie Eeue van Onreg

Ons Geskiedenis

Engelse skandvlekke

Voortrekker-Pioniers in Oos-Transvaal

_______________

 

 

1919: VRYHEIDSDEPUTASIE KEER TERUG

1800: GRAAFF- REINETSE REBELLE GEVONNIS

1917: OOM JAPIE HELPMEKAAR

SKERP SLAGSPREUKE

(Lees die reeks by SKERP SLAGSPREUKE)

                                                                         __________________

 

AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES

(Lees by AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES - die hele reeks

                                                                         __________________                                                                  

In die sweet van sy aanskyn eet die Adamskind sy brood; in die sweet van 'n ander se aanskyn sy pastei.

Leer jou ambag so goed dat jy jou altyd kan verhuur aan 'n baas wat daar minder kennis van het as jy. Dan sal jy sy baas wees.

'n Presiese baas hou nie nalatige knegte lank nie. Dié wat hy nie wegja nie loop weg.

Maak in die somer hout bymekaar en sit in die winter by die vuur.

Besoekers aanlyn

Ons het 936 gaste aanlyn