NUUTSTE BYDRAES

Gedagtes vir elke dag

Of lees almal by Gedagtes vir elke dag

Daar word beweer dat die besnydenis wat die Jode in die Ou Testamentiese tyd op die seuntjies van 8 dae oud uitgevoer het, die afsterf van die vlees voorstel. Deur besny te word het die Jode verstaan dat hulle nou gesterf het aan die vlees en nuut lewe vir God. Dit is presies wat ons glo van die doop wat later in die plek van die besnydenis gekom het; dit is steeds 'n voorstelling van die afsterf van die vlees.

HOE KINDERS GELEER HET

Dis verbasend hoe goed ons voorgeslag kon lees en skryf, as ons daaraan dink dat daar geen skole was nie.  Die Voortrekkermense en die eerste geslag na hulle, moes self die jeug leer lees en skryf, so goed as wat hulle kon.  Gedurende die trek uit die Kaapkolonie na Natal en Transvaal was daar by verskillende laers ‘n skoolmeester.  Wanneer die trek op een of ander plek moes oorstaan om die osse te laat rus, is eerste vir ‘n plekkie gesorg waar meester die kinders kon leer.   As jy nie kon lees nie, was dit feitlik onmoontlik om belydenis van geloof af te lê en die mense wou nie soos heidene groot word sonder om lidmaat van die kerk te wees nie.

So lank as wat die Trek geduur het, was daar altyd ‘n mooi klompie kinders bymekaar en het die ouers vir ‘n meester gesorg.  Nadat die Trekkers in Transvaal en die Vrystaat op hulle plase gaan woon het, moes elke huisgesin self vir die onderwys van sy kinders sorg.

 

Die onderwyser

Soms was die meester ‘n vrygemaakte slaaf wat leer lees en skryf het en by die boere bly woon het.  ‘n Meester was skaars en die gesinne het ver uitmekaar gewoon.  Van hierdie meesters wat rondgegaan het om die kinders te leer, kon sommige self nouliks lees of skryf, maar hulle is vir ‘n salaris gehuur wat afhanklik was van die aantal kinders in sy klas.  In Transvaaal was die prys vir een kind tien sjielings per maand, maar dan het meester geen losiesgeld betaal nie.

Tussen die jare 1850 tot ongeveer 1855 was daar vanaf Heidelberg tot Potchefstroom net vier meesters te vinde. Hulle was die blinde Marthinus Pretorius, Jan Spruit, W McDonald en Christiaan Homan.  Die blinde een se skoolwerk het gevolglik net bestaan uit vertel van Bybelse geskiedenis, die Bybelboeke voorsê, die vrae aanhoor en sing.  Van lees of skryf het maar min by hom tereggekom.

Baie boere het op sig ‘n “meester” gehuur en dan ontdek dat die persoon ‘n span jongosse beter kon leer as vir kinders.  Hy het beter met die platriem of kweperlat geslaan as om te weet hoe hy die kinders iets aan die verstand moes bring.  Hy het hom net laat huur as meester, omdat hy te lui was om te werk  Baie van hulle wou net ‘n paar goedjies bymekaarmaak om later ‘n eie boerderytjie te kan begin.  Dit was moontlik wanneer hy by ouers beland het wat nie kontandgeld gehad het nie, maar hom dan betaal het met skape, beeste of ander produkte.

Daar was nog geen staatstoesig oor die onderwys nie, sodat daar baie rondlopers rondgegaan het om die eerste  onderwys aan die kinders te gee  Daarom was baie van die ou mense bang om die godsdiensonderrig aan die gehuurde  skoolmeesters op te dra en het hulle liewer self daarvoor gesorg.  Bedags het hulle werk nie toegelaat om ‘n paar uur daaraan te bestee nie en het hulle in die aande vir hulle skoolgehou.

 

1e Trap van onderwys

Na die vee saans versorg, die krale mooi toe en die ryperde in die stal was, het die skool begin. Die pa of ma het dan gesukkel om die kinders die letters van die alfabet te leer. Hulle was nie tevrede voordat die kind dit van A tot Z  en  - let wel -  van Z tot A kon opsê nie.

 

2e Trap van onderwys

Dit het bestaan uit speloefeninge uit die ABC-boekie, woordjies met net een lettergreep, meesal woordjies wat uit net twee letters bestaan.  As die kind die ABC-boekie kon lees, kry hy ‘n moeiliker een:  “De Trap der Jeugd,” wat verdeel was in stukkies volgens die aantal lettergrepe wat die kind moes ken.  Die seuns het dit veld toe geneem en daar aanmekaar geleer en saans kom opsê.  Aan die enkele kinders wat weens gebrek aan die nodige verstandelike vermoëns die nodige woordjies nie kon baasraak nie, is soms deur onkundige ouers onregverdig liggaamstraf  toegedien, met die gevolg dat die arme bloedjies dit gehaat het en analfabete gebly het.  Die kinders wat sagter behandel is met die leer van hulle lesse, het lief geword vir lees en was later die welbelese en goedontwikkelde ou landsvaders.

In die huisgesin is ook elke aand huisgodsdiens gehou. Almal luister hoe die pa ‘n hoofstuk uit die Bybel lees. Daarna moes die kinders van klein tot groot vir hom kom vertel wat hulle onthou van wat hy gelees het. As die jongstetjie maar net één woordjie onthou het, is die pa tevrede.  Daarna word die hele hoofstuk weer behandel en verduidelik.  Daarom het ons oumense die Bybel goed geken en was hulle in hul gebede vertroud met die “tale Kanaäns”.

 

Die derde trap

Nadat die kind die Trap der Jeugd goed geken het, moes hy die Bybel saans as leesboek gebruik

Smôrens moes Borstius se vraeboekie saamgaan veld toe, om daarvan elke dag ‘n “pandjie” of ‘n kolom of ‘n halwe bladsy te leer.  Saans moes uit Hellenbroek vrae beantwoord word en later die Kort Begrip-vrae.  So moes hulle leer tot hulle aangeneem is.

 

Die 4e Trap

Die kinders moes ook leer skryf en reken.  Dit het maar swaar gegaan, want die ouers self het maar swak geskryf en het nie geweet hoe hulle dit vir die kinders moes leer nie.  Die skrywe het toe maar eintlik net daaruit bestaan om die letters volgens voorbeelde te leer skryf .  So het elkeen geleer om ‘n eenvoudige briefie te skryf en sy eie naam te teken.  Wat reken betref het die kinders die syfers leer skryf en eenvoudige sommetjies gemaak, maar in hoofrekene het hulle gewoonlik uitgeblink.

 

Die 5e trap

Die ou mense het meer aandag aan sang gegee as aan lees en skryf.  Hulle het die moeilikste wysies van die psalms en gesange ewe lekker gesing en het vir die kinders die ut, re, me of tonik-solfa volgens die b-mol en b-duur-skaal leer sing, om met die huisgodsdiens te kan saamsing.  Dikwels het die pa ‘n kind aangesê om by die huisgodsdiens ‘n vers wat gesing moes word, in te sit.  Seuns moes die psalmboek saamneem veld toe en agter die skape of beeste op eie houtjie leer om die wysie reg te sing.  Die ouers het nie graag vir hulle kinders ‘n meester aanvaar wat nie goed kon sing nie.  Die oues het vir baie psalms en gesange mooi liederewysies geken, wat later verlore geraak het omdat dit nooit neergeskryf is nie.

 

Die eindeksamen

As die kind volgens die ouers oud genoeg en slim genoeg is, het hulle hom aanneming toe gestuur.

Hulle het gedink hy moes daarna op sy eie bene staan en hy het gedink hulle sal hom nou as volwasse beskou en dat hy aan ‘n huwelik kan dink.  Maar die predikant wou altyd hê dat jy goed moet kan lees, dat jy die Bybelse geskiedenis goed moet kan vertel en die vraeboekie uit jou kop kan opsê, voor hy jou wil aanneem.  Die predikant het altyd die Bybel as leesboek gebruik en jy moet in staat wees om ‘n gegewe hoofstuk vinnig op te soek.  Dit het van die een na die ander uiterste gegaan en dan weer na die middelste Bybelboeke.  Intussen was dit weer lees, vertel en vrae opsê.  Die arme kinders het soms van angs gebewe as hulle aan die beurt kom.  Elkeen wat deurgekom het, se vreugde was groot.

‘n Enkele keer het dit gebeur dat ‘n jongman nie voor sy huwelik belydenis van geloof kon aflê nie.  Indien hy dan later as pa ‘n kind wil laat doop, weier die predikant om die kind te doop tensy ‘n ouderling instaan vir die Christelike opvoeding van die kind  en as getuie gedurende die doopplegtigheid saam voor die preekstoel staan.  As die pa belowe om binne ses maande belydenis af te lê, is hy toegelaat om op die bekende vrae met die doop te antwoord.  Gedurende die ses maande wat dan op die doop van sy eerste kind volg, het hy dan die Bybel en die vraeboekie ywerig bestudeer!

Hierdie streng houding van die kerk het verseker dat ons mense nie in die geloof veragter het nie en nie analfabete geword het nie.  Deur aan die eise wat gestel is te voldoen, was die jongmense later in hul eie huise in staat om in die huisgodsdiens voor te gaan en later die kleinkinders te leer lees.

Opsoek na inligting?

  • BYBEL 1933/53-druk nou gratis

    Gelofteland is dankbaar om aan al ons lesers die 1933/53-uitgawe van die Bybel gratis te voorsien. Al wat u hoef te doen is om 'n e-pos na

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    te stuur met die versoek om die Bybel te ontvang, en ons sal dit aan u stuur.

     

    _____________________

     

     Laserskywe in stelle van 10 te koop

    VRYHEIDSBEDIENING

    Ds. Andre van den Berg werk sedert November 1990 weekliks met volksgenote in die gevangenis in Pretoria-Sentraal. Hy bied ʼn reeks laserskywe teen R200 (posgeld uitgesluit) per stel van 10 aan. Die opbrengs van hierdie verkope gaan vir Gevangenisbediening.

    Dit handel oor aktuele onderwerpe soos:

    1. Die lewe hiernamaals.
    2. Word verantwoordelik oud.
    3. Die pad na die ewigheid.
    4. Bied beproewing die hoof.
    5. Raad vir tieners.
    6. Gelowige kinderopvoeding.
    7. Oorwin depressie.
    8. Kikker jou huwelik op .
    9. Alle mense is nie gelyk nie.
    10. Homoseksualisme - ʼn gruwel vir God.

    Bestel by:

    E-pos: Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    Sel: 074 967 5187

    Bankbesonderhede:

    ABSA

    VRYHEIDSBEDIENING

    9062088855

    _______________

     

    Skryf in vir die gratis e-blad OORSIG EN REPLIEK

    'n Blad wat dmv verduidelikende agtergrond by die kern van ons volk se
    stryd uitkom.

    Kontak die redakteur by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    Lees ons gereelde uittreksels daaruit hier op Gelofteland by OORSIG EN REPLIEK

    __________
     
    DIE HISTORIESE KOMPAS
    _________ 
     
    BOEKRESENSIE:

    Die Legkaart van ons Lewe – ‘n Boodskap van Hoop

    Lees meer oor dié getuienis by:

    DIE LEGKAART VAN ONS LEWE

    __________

    BOEKRESENSIE:

    DIE VOLMAAKTE REPUBLIEK – Christen-Teokratiese Separatisme

    Suid-Afrika verkeer tans in 'n kommerwekkende toestand omdat mense se kennis oor die Bybel en die Staat so verwater het dat land en volk as gevolg hiervan ten gronde gaan.

    Hierdie boek uit die pen van ds AE van den Berg, het in gedrukte vorm verskyn.  Dit bring helder perspektief oor rasseverskille en natuurlike skeiding wat sal lei tot die herstel van Suid-Afrika. Die land het 'n dringende behoefte wat landsburgers van geestelike denke sal laat verander en van onregte en gewaande vryheid sal bevry.

    Sinvolle besluite in die lig van God se Woord, en onophoudelik gebed dat bevryding spoedig verwesenlik word, is noodsaaklik. Politiek is erns en harde werk wat wet en orde handhaaf en durf nie in eerlose hande gelaat te word nie. God is 'n God van orde, en mense word aangemoedig om die koninkryk van God eerste te stel.

    U kan hierdie boek bestel by ds A E van den Berg

    Tel: 074 967 5187  of by

    vryheidsbediening

    @gmail.com

    Prys: R50-00

     
  •                                                                        ______________

     

    BOEKE TE KOOP

    ‘n Nuwe Trek: Terug na u God

    Die Oerteks van die lotsbepalende 1838-Gelofte

    J L du Toit & dr L du Toit

    'n Bundel oor die bronne vir die 1838-Gelofte is nou ook by Exclusive Books in Suid-Afrika beskikbaar: 

    Alhoewel die nuutste prys op Exclusive Books se netwerf tans R191 per boek is kan u dit vir so min as R60 per boek direk by Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.. bestel.

    Lees meer by: 'N NUWE TREK: TERUG NA GOD

    _______________

    ONDERSTEUN U VOLKSGENOTE IN DIE GEVANGENIS

    Wil u meer oor aktuele onderwerpe lees of vir iemand 'n besondere geskenk gee? Goeie voornemens;  Dink reg, leef reg; Moenie bekommer nie; Leuens; Woestyngedagtes, en Niks ontbreek nie, is van die aktuele onderwerpe wat in twee besondere preekbundels behandel word. Vir slegs R60 elk of R100 vir beide kan u 'n waardevolle bydrae maak vir u volksgenote in die gevangenis. Ondersteun hulle asseblief en bestel nou hierdie preekbundels by ds Andrè van den Berg by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

                                                                           ________________

     

    GOD PRAAT MET DIE BOEREVOLK – DEEL 2

    Hierdie bundel, net soos deel I, is saamgestel uit twintig van die beste boodskappe wat sterk op ons volkslewe gerig is. Die inhoud bestaan uit aktuele onderwerpe wat die daaglikse lewe van elke Christen raak. Die koste beloop slegs R60 (posgeld uitgesluit) en is 'n uitstekende geskenk vir die regte persoon. Die inkomste gaan in geheel aan gevangenisdiens vir ons volksgenote.
    Plaas u bestelling per e-pos by ds Andrè van den Berg by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    of skakel hom by 074 967 5187

    ________________

    Bestel 'n uitstekende digbundel deur BOERIUS
    Volledige besonderhede hier:

    Gietoffers van my Siel


    _________________

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

     
  •  

    DIE CHARISMATIESE GEVAAR
    Mense word so maklik deur dwaalleringe mislei. In hierdie boek word talle kwelvrae beantwoord.

VERGADERING-

PROSEDURES

(GRATIS)

Daar is min mense wat nog die waarde van 'n ordelike byeenkoms bedink en kan uitvoer. Sonder hierdie kennis en orde en gedissiplineerde toepassing daarvan sal 'n byeenkoms in wanorde verval en die doel van die vergadering nie bereik word nie. Die boekie kom handig te pas in alle omstandighede waar 'n vergadering van persone plaasvind, ongeag die sakelys of doel van die byeenkoms.

Klik hier om die boekie wat u op hoogte kan bring van korrekte vergaderingprosedures, gratis af te laai. Indien u van Windows 10 gebruik maak sal die inhoud outomaties onder die lêer "Downloads" geberg word en kan dit daar gehaal en gebêre word waar ookal dit maklik gevind kan word.

 

GRATIS E-BOEKE EN VERSBUNDELS OM AF TE LAAI:

 

As God volke aan hul eie lot oorlaat

Die waarheid oor ons volk en die Nuwe SA

Volksverraad geskryf deur adv. P.J. Pretorius

'n Oorblyfsel... deur genade alleen

Christen-Teokratiese Separatisme

Verse van Verset

Vreedsame Naasbestaan = Afsonderlike Ontwikkeling

No Ships in the Harbour

Ons heilsverhaal in die Ou Testament

Daniel

Evolusie - kan ek dit glo?

Petrus, die rots

Romeo en Juliet

Ester

Apokriewe - By modderpoele of suiwer fonteine?

Midsomernagdroom - Shakespeare in Afrikaans

Die Openbaring van Henog

Die Derde Tempel

Macbeth - Shakespeare in Afrikaans

Met ryperd en mauser

Goue strate het nie stof nie

Derdepoort

Die Laaste Pous

Josef

Rut

Drie Eeue van Onreg

Ons Geskiedenis

Engelse skandvlekke

Voortrekker-Pioniers in Oos-Transvaal

_______________

 

 

1919: VRYHEIDSDEPUTASIE KEER TERUG

1800: GRAAFF- REINETSE REBELLE GEVONNIS

1917: OOM JAPIE HELPMEKAAR

SKERP SLAGSPREUKE

(Lees die reeks by SKERP SLAGSPREUKE)

                                                                         __________________

 

AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES

(Lees by AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES - die hele reeks

                                                                         __________________                                                                  

In die sweet van sy aanskyn eet die Adamskind sy brood; in die sweet van 'n ander se aanskyn sy pastei.

Leer jou ambag so goed dat jy jou altyd kan verhuur aan 'n baas wat daar minder kennis van het as jy. Dan sal jy sy baas wees.

'n Presiese baas hou nie nalatige knegte lank nie. Dié wat hy nie wegja nie loop weg.

Maak in die somer hout bymekaar en sit in die winter by die vuur.

Besoekers aanlyn

Ons het 575 gaste aanlyn