Gedagtes vir elke dag
Of lees almal by Gedagtes vir elke dag
Wil jy 'n sterk volk sien? Sorg dat die gesins- en familielewe moraal en moreel sterk is. Nou mag ons vra waarom ons volk vandag in hierdie verknegte, moreel en moraal verdrukte toestand is...
KULTUUR- DAGBOEK 18 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
1. 1883: Thomas Hugo le Roux, gebore op Worcester, was 'n taalgeleerde wat groot invloed op Afrikaanse taalkunde uitgeoefen het. In 1959 ontvang hy 'n eredoktorsgraad van Unisa. In sy 51 jaar as lid van die Taalkommissie van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns lewer hy 'n reusebydrae oa in reëls vir korrekte skryfwyse in Afrikaans.
2. 1834: Maria Margaretha Koopmans-De Wet, Kaapse ondersteuner van die republikeine tydens die Tweede Vryheidsoorlog, is in Kaapstad gebore. Die Koopmans de Wet-huis in strandtraat 23, Kaapstad, waar sy voorrade vir die burgers van die republieke geberg en versteek het, is sedert 1940 'n nasionale monument en museum.
3. 1880: 'n Groot Afrikaner-volksbyeenkoms word by Kleinfontein gehou – lees daaroor by VOLKSBYEENKOMS BY KLEINFONTEIN
4. 1950: Die Universiteit van die Oranje-Vrystaat word gestig – lees daaroor by OVS-UNIVERSITEIT GESTIG
OVS- UNIVERSITEIT GESTIG
18 MAART 1950: STIGTING VAN DIE UNIVERSITEIT VAN DIE ORANJE-VRYSTAAT
Lees volledig by Kultuurdagboek
Reeds in 1896 het pres MT Steyn die ideaal van 'n selfstandige universiteit vir die Vrystaat gekoester. In 1899 besluit die Volksraad om in samewerking met die ZAR 'n eie republikeinse inrigting vir hoër onderwys tot stand te bring. Die uitbreek van die Tweede Vryheidsoorlog sou die verwesenliking van hierdie ideaal egter verhinder.
Intussen het dr Johannes Brill, rektor van die Greykollege, verskeie van sy matrikulante vir die Intermediêre Eksamen van die Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop opgelei, wat die grondslag gevorm het vir die stigting van die Grey-Universiteitskollege in 1904 deur die Oranjerivier-Kroonkolonieregering.
VOLKSBYEEN- KOMS BY KLEINFONTEIN
18 MAART 1880
Lees volledig by Kultuurdagboek
Op die volksbyeenkoms by Wonderfontein op 10 Januarie 1879 het die Transvaalse burgers dit duidelik gestel dat hulle hul nooit gewillig aan Britse gesag sou onderwerp nie. Piet Joubert is daarop deur die burgerkomitee na Natal afgevaardig om die Britse Hoë Kommissaris, sir Bartle Frere, wat hom op daardie tydstip aldaar bevind het, oor die Transvalers se gevoelens in te lig. Joubert moes egter onverrigter sake terugkeer, want Frere het openlik verklaar dat, ofskoon hy bereid is om 'n "liberale" grondwet aan Transvaal toe te ken, daar geen sprake was van 'n terugkeer tot die toestand vóór die anneksasie nie. Hy was egter bereid om na Transvaal te kom om hom persoonlik op die hoogte van sake te stel.
Gevolglik is 'n volksvergadering op die plaas Kleinfontein vir 18 Maart belê, wat deur tussen vier- en vyfduisend burgers bygewoon is. By sy aankoms is Frere deur die Boerevoormanne te perd tegemoet gery en na die tent van die burgerkomitee begelei.
UIT GENADE ALLEEN
Mense word deur al die eeue nog altyd uit genade gered.
Anita Joubert
Het jy ook gedink dat die Israeliete hulle redding moes verdien deur wetsonderhouding en die bring van offers aan God? Kom ons kyk wat sê die Bybel.
In Johannes 8:56 tot 58 het Jesus aan die Jode gesê:
56 Abraham, julle vader, het hom verheug dat hy my dag sou sien; en hy het dit gesien en het hom verbly.
57 Toe sê die Jode vir Hom: U is nog nie vyftig jaar oud nie, en het U Abraham gesien?
58 Jesus sê vir hulle: Voorwaar, voorwaar Ek sê vir julle, voordat Abraham was, is Ek.
KULTUUR- DAGBOEK 17 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
1. 1863: Dr Frans Vredenrijk Engelenburg, advokaat, kultuurleier, dryfkrag agter De Volkstem (1890-1938), korrespondent van die Nieuwe Rotterdamsche Courant tydens die Tweede Vryheidsloorlog, adviseur van pres Kruger en stigterslid van die Zuid-Afrikaansche Akademie voor Taal, Letteren en Kunst, is in Armhem, Nederland, gebore. Sy huis teen Meintjeskop in Pretoria waar die kantore van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gehuisves word is vandag 'n museum. Maria Margaretha Koopmans-De Wet, kultuurleier en republikeinse ondersteuner in die Kaapkolonie, was sy tante aan moederskant.
2. 1820: Die eerste Britse Setlaars kom met die skepe Nautilus en Chapman in Tafelbaai aan.
3. 1890: Die eerste spoorlyn in die ZAR word geopen. Dit verbind Johannesburg met Boksburg.
4. 1951: Die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys verkry volwaardige universiteitstatus – lees daaroor by PUKKE VERKRY STATUS
PUKKE VERKRY STATUS
Lees volledig by Kultuurdagboek
1951: PU VIR CHO KRY VOLWAARDIGE UNIVERSITEITSKAMPUS
Op dié dag het die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys sy status as volwaardige, selfstandige universiteit verkry. Hierdie Universiteit se beginjare lê baie ver terug, want hy het sy ontstaan uit die Teologiese Skool van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika, wat op 29 November 1869 op Burgersdorp, Kaapland, opgerig is.
TRUMP DREIG NOU MET GRONDINVAL IN IRAN
Amerika se Hoop vir 'n Vinnige Oorwinning oor Iran Gaan in Rook Op
Deur Drago Bosnic
Drago Bosnic is 'n geopolitieke en militêre ontleder. Hy is 'n navorsingsgenoot van die Sentrum vir Navorsing oor Globalisering (CRG).
Op die laaste dag van Februarie het die Verenigde State 'n werklik onuitgelokte aggressieoorlog teen Iran van stapel gestuur, wat die grootste konflik in die Midde-Ooste sedert die onwettige Amerikaanse inval in Irak in 2003 veroorsaak het.
Die Iranse Ayatollah Ali Hosseini Khamenei is opslag dood, saam met sy dogter, skoonseun, kleindogter en skoondogter, terwyl sy vrou Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh op 2 Maart aan haar beserings oorlede is.
1852: VERSOENING
KULTUURDAGBOEK 16 MAART
VERSOENING TUSSEN HENDRIK POTGIETER EN ANDRIES PRETORIUS TE RUSTENBURG
Lees volledig by Kultuurdagboek
Andries Pretorius se onderhandelinge met die Britse owerheid het op 17 Januarie 1852 op die ondertekening van die Sandrivier-konvensie uitgeloop, waardeur Pretorius Britse erkenning vir die onafhanklikheid van Transvaal verkry het. Aangesien Potgieter sterk gekant was teen enige vorm van onderhandeling met die Britse owerheid en hy met 'n de facto onafhanklikheid vir die Oorvaalse gebied tevrede was, het Pretorius se optrede en die feit dat hy sonder goedkeuring van die Volksraad met die Britte onderhandel het, hom die gramskap van Potgieter op die hals gehaal.
KULTUUR- DAGBOEK 16 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
1. 'n Kwart van die blanke bevolking aan die Kaap sterf gedurende hierdie tyd in 1713 aan 'n pokke-epidemie.
2. Hans Merensky, geoloog, ingenieur en ontdekker van tin, platinum en diamente in Suid-Afrika, is in 1871 op Botshalbelo in Transvaal gebore.
3. Andries Pretorius en Hendrik Potgieter reik mekaar in 1852 die hand van versoening – lees hieroor in 16 MAART 1852: VERSOENING
4. William Angus Hofmeyr, sakeman, politikus en Afrikanerkultuurleier, onder wie se leiding Nasionale Pers tot stand gekom het, is in 1869 in Montagu in die Kaap gebore.
5. Dr Albertina (Alba) Magdalena Bouwer, onderwyseres, radio-omroepster by die SAUK, joernalis en asst-redakteur van Sarie en Huishouding, vertaler en bekroonde Afrikaanse skrywer van veral kinderboeke, is in 1920 op 'n plaas in die Vredefort-distrik in die Vrystaat gebore. Sy ontvang 'n eredoktorsgraad van die Universiteit van Port Elizabeth en was erelid van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns.
1827: JAN ORRELIS DE VILLIERS
KULTUURDAGBOEK 15 MAART
EERSTE AFRIKAANSE KOMPONIS VAN BELANG
Lees volledig by Kultuurdagboek
Jan de Villiers is in die Paarl gebore. Sy eerste musiekonderwyser was die Stellenboschse – later Paarlse – orrelis, Pieter Hugo. Vanaf 1840 het hy in Kaapstad lesse in klavier, viool, harp en orrel ontvang, waarskynlik van die bekende Kaapse orrelis Frederick Logier. In 1847 begin hy dan in die Paarl met sy werksaamhede as musiekonderwyser, komponis en, as opvolger van Pieter Hugo, orrelis van die Strooidakkerk.
As uiters deeglike musiekonderwyser het hy 'n groot bydrae gelewer tot die opvoeding van die jeug, eers deur private lesse, later aan die Paarlse Gimnasium en vanaf 1872 in sy eie "Ladies Seminary", die voorloper van die Hoër Meisieskool La Rochelle.
WITMAN, WAAR IS JOU VRYHEID? (2)
Dr Willie Lubbe
VRYHEID
...sy spoor in ons geskiedenis
Die Nederlandse erfenis
Die drang na vryheid loop soos ’n goue draad deur die geskiedenis van die Witman in Suid-Afrika. Vir die Afrikaner met sy Nederlandse afkoms en sy Calvinistiese inslag het dit veral gegaan om die vryheid van die individu en die reg van opstand. Ten einde sy vryheid te verseker, het die Afrikaner die grootste mate van seggenskap in die landsbestuur vereis. Ook by die Engelse, wat in die sewentiende eeu ’n hewige stryd tussen koning en parlement beleef het, was daar ’n begeerte om ’n deel aan die landsbestuur te hê. Afgesien van die Engelse se bydrae tot die instelling van selfbestuur in die kolonies, was dit die Afrikaners wat die vryheidstryd gestry het, ’n stryd wat hy ook teen die Engelse moes voer.
1922: RANDSE STAKING FINAAL BEËINDIG
KULTUURDAGBOEK 14 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
Hierdie rampspoedige gebeurtenisse aan die Witwatersrand die eerste drie maande van 1922 het in hoofsaak gewortel in die onvermoë van laegraadse goudmyne om met produksiekoste tred te hou,terwyl die goudprys 'n dalende neiging getoon het. Die Kamer van Mynwese moes derhalwe kies tussen loonverlaging vir mynwerkers of die opheffing van die sogenaamde 'status quo-ooreenkoms', wat sekere werk vir Blankes gereserveer het. 'n Loonverlaging kon nie die laegraadmyne red nie, en die opheffing van die 'status quo-ooreenkoms' is die dus oorweeg. Loonverlaging is terselfdertyd by steenkoolmyne en by enkele groot maatskappye ingestel, en dit het 'n kollektiewe gees van verset by die werkers laat posvat. Die Suid-Afrikaanse Industriële Federasie, spreekbuis van die werkers, het aan die begin van Januarie 1922 'n algemene staking afgekondig, 'n gebeurtenis waarby ook die Randse Afrikaner nou betrokke geraak het aangesien baie mynwerkers Afrikaners was.
KULTUUR- DAGBOEK 14 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
1. 1984: Die Koeberg-kernkragsentrale, die enigste in Afrika, word in gebruik geneem.
2. 1895: Die Hollandse Mannekoor word in Pretoria gestig. Hierdie koor het ontwikkel uit De Hollandsche Club, wat op 25 April sy naam na De Hollandsch Mannekoor, verander het met die doel om die Hollandse taal deur sang te bevorder en daardeur gesellige verkeer van alle Hollanders in Pretoria te bewerkstellig.
3. 1922: Die Randse staking word beëindig. Lees dié rampspoedige gebeurtenis by 14 MAART 1922: RANDSE STAKING FINAAL BEËINDIG
WITMAN, WAAR IS JOU VRYHEID? (1)
Dr Willie Lubbe
"’n Bepaalde gemeenskap of volk wat wrywing of botsing wil vermy of verminder deur homself landelik af te grens - nie in eensame afsondering nie, maar in goeie naasbestaan - mag die voorreg om dit te doen nie ontsê word nie. Wanneer die blanke volk hier in Suid-Afrika, wat ’n selfstandig en erkende volk is met eie nasionale belange, byvoorbeeld vir hom ’n leefruimte wil skep, homself wil bly sonder oneerlike bybedoelings, behoort dit hom gegun te word. Dit is ook vryheid in geregtigheid en liefde."
Is daar nog ’n drang by die mens soos die drang na vryheid? Die begeerte om vry te wees, is oermenslik, is algemeen menslik, is wesensdiep in die mens se natuur ingeskape. Dit kom voort uit die suiwerste en edelste roersele van die mens se gees. Tot watter offers - van goed en bloed - het die wil om vry te wees die mensdom nie al gedryf nie! Wie het dit meer raak en roerend gesê as ons eie Leipoldt oor ons eie konsentrasiekampkind:
“Jy het van ons jou plig geêrwe –
Plig om as kind vir ons land te sterwe!
Al wat jy wen, is dat ons onthou:
Meer was die vryheid as kind of vrou!”
KULTUUR- DAGBOEK 13 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
1. 1900: Die Britse magte neem Bloemfontein in. Ná die skitterende oorwinning by Magersfontein in Desember 1899 het die Boere hul sukses nie opgevolg nie en is lord Robberts toegelaat om sy magte op te bou. Ná die oorgawe van genl Piet Cronjé met 4 000 man by Paardeberg is die opmars na die Vrystaatse hoofstad voortgesit. Aanvanklik wou pres Steyn en genl De Wet die hoofstad verdedig, maar vanweë die lae moreel van die burgers, en hulle lyding te bespaar, is besluit om na Kroonstad uit te wyk. Sonder slag of stoot, is Bloemfontein toe deur Roberts ingeneem.
2. 1903: Genl DJ Joubert (Dawid Johannes), gebore 7 November 1849, sterf op sy terugtog van Shirati na Dar-es-Salaam aan malaria nadat hy grond vir 'n nuwe woongebied by die goewerneur van Duits-Oos-Afrika gekoop het. Hy word in Duits-Oos begrawe.
OUDSTE BAKEN VAN ONS EUROPESE ERFENIS
Lees volledig by Kultuurdagboek
In ons Kultuurdagboek het ons tevore gemeld dat Bartholomeu Dias de Novaes anker gegooi het naby Boesmansrivier.
So bietjie meer oor sy ontdekkingsreise: Hy, as Portugese ontdekkingsreisiger, het koninklike opdrag gehad om die lang soektog na 'n seeroete na Indië suidwaarts langs die Weskus van Afrika suksesvol af te rond. Hy was skoon onbewus dat hy óm Kaappunt geseil het, wat vir hom 'n yslike triomf sou wees, maar die tipiese Kaapse seestorms het gemaak dat hy dit nie eers geweet het nie.
In Desember 1487 was die ongeveer 37-jarige Dias nog regoor Lüderitzbaai, en in Februarie 1488 het hy by Visbaai digby Mosselbaai aan land gegaan.
VERTROUE IN SY NAAM
Hannes Ollewagen
Ps. 9:1-21
“So is die HERE dan ‘n rotsvesting vir die verdrukte, ’n rotsvesting in tye van benoudheid. En hulle wat u Naam ken, sal op U vertrou, omdat U die wat U soek, nie verlaat nie, o HERE!” (:10&11).
Hoe groot en kosbaar is die waarde van ’n goeie naam nie. Ons weet dikwels met die aanhoor van iemand se naam watter eienskappe, deugdes of vaardighede ons van die persoon kan verwag. Ja, ’n goeie naam is seker die bondigste getuigskrif van ’n persoon. Die waarde hiervan wat ook in Spr. 22:1 vir ons gegee word. “’n NAAM is verkiesliker as groot rykdom, guns beter as silwer en as goud.” En is daar ’n NAAM onder die ganse hemel groter as dié van ons Drie-enige God wat is en wat was en wat kom? Die Een wie se majesteit en krag oor die ganse heelal strek.
1910: ONTWIKKELING VAN TAALBOND
KULTUURDAGBOEK 11 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
Die pogings wat gedurende die eerste dekade van hierdie eeu aangewend is om Afrikaans te handhaaf en verder uit te bou, word duidelik weerspieël in die jaarverslag van die Taalbond se sekretaris wat gepubliseer is in De Zuid-Afrikaan van 11 Maart 1910.In die jaarverslag is besonder hulde gebring aan die nagedagtenis van JH Hofmeyr wat gedurende sy lewe van groot betekenis vir die Taalbond was. Om dit in permanente herinnering te roep is besluit om 'n bydrae tot die 'Hofmeyr Gedenkteken Fonds' te maak, terwyl die vier eerste pryse van die vier Taalbond-eksamens mettertyd ook as die Onze Jan Taalbondpryse bekend sou staan.
1850: CC DE VILLIERS - PRINS VAN GENEALOGIE
KULTUURDAGBOEK 10 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
Met reg word Christoffel Coetzee de Villiers nie alleen die vader nie, maar ook die prins van genealogie genoem. Hy het feitlik alleen die geslagregisters opgestel van byna alle Suid-Afrikaanse stamouers wat voor 1880 na die Kaap gekom het. Dit is 'n prestasie wat uniek is in die genealogiese wêreld. De Villiers is ook op hierdie dag gebore en daarom herdenk ons vandag sy nalatenskap.
Om hierdie groot taak te verrig het hy die doop- en trouregisters van die agt oudste gemeentes in ons land van 1665 tot 1810 deurgewerk en die inskrywings onder die betrokke familiename geïndekseer.
GOD IS OP SY TROON!
Ds A.E. van den Berg
“In die eerste jaar van Bélsasar, die koning van Babel, het Daniël 'n droomgesig gesien en gesigte van sy hoof op sy bed. Toe het hy die. droom opgeskrywe, die hoofsaak vertel” (Dan 7:1).
Jare gelede hou ek en my gesin vakansie aan die Natalse noordkus. Een oggend breek ligte branders rondom ons toe my een dogtertjie 'n groter brander sien en bang word. Ek het haar opgetel en verseker dat niks met haar sou gebeur nie. Vir haar was die brander 'n gevaar maar nie vir my nie. Sy was veilig in my arms. Die lewe kan soms soos groot branders vrees aanjaag want ons leef in 'n gebroke wêreld met oorloë, siektes en natuurlike rampe waaroor ons geen beheer het nie. As ons bang raak vir dinge om ons, moet ons nie vergeet dat God sy kinders in sy arms hou nie.