Gedagtes vir elke dag
Of lees almal by Gedagtes vir elke dag
Daar word beweer dat die besnydenis wat die Jode in die Ou Testamentiese tyd op die seuntjies van 8 dae oud uitgevoer het, die afsterf van die vlees voorstel. Deur besny te word het die Jode verstaan dat hulle nou gesterf het aan die vlees en nuut lewe vir God. Dit is presies wat ons glo van die doop wat later in die plek van die besnydenis gekom het; dit is steeds 'n voorstelling van die afsterf van die vlees.
1919: AFRIKAANS EERSTE KEER IN KERK
KULTUURDAGBOEK 10 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
By die Sinodesitting van die Kaapse NG Kerk in 1919 is op voorstel van dr BB Keet besluit dat Afrikaans naas Hollands op die kansel gebruik kan word. Daar is ook besluit om met die medewerking van ander NG Kerke en die twee susterskerke, naamlik die Gereformeerde Kerk en die Nederduitsch Hervormde Kerk, daadwerklik aandag te gee aan die vertaling van die Bybel in Afrikaans.
Dit was egter nie die eerste besluit wat in dié verband geneem is nie; die Vrystaatse Sinode van die NG Kerk het reeds in Mei 1916 op voorstel van dr NJ van der Merwe 'n derglike besluit geneem.
1917: 1e VIERING VAN AFRIKANERDAG
KULTUURDAGBOEK 10 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Ná die Rebellie van 1914 het hoë bedrae aan eise, boetes en hofkostes teen die rebelle opgebou, veral in die Vrystaat waar ook genl CR de Wet onder diegene was wat verhoor en swaar boetes en tronkstraf opgelê is. Vrystaters het groot bedrae ingesamel om vir die genoemde doel te gebruik maar teen Julie 1917 was daar in dié provinsie en in Transvaal nog R220 000 nodig.
Hierna is die insamelingsveldtog landwyd verder gevoer in 'n grootse Helpmekaar-inspanning om Afrikaners van verarming te red.
1483: MARTIN LUTHER
KULTUURDAGBOEK 10 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Martin Luther is op hierdie dag in Eisleben gebore en op 18 Februarie 1546 oorlede. Die magtige protes van "die monnik wat die wêreld geskud het" teen die dwaalleringe en misbruike van die Kerk van sy tyd het op die groot Kerkhervorming van die sestiende eeu in Europa, met sy verreikende gevolge op kerklike, maatskaplike en staatkundige gebied oor die wêreld heen uitgeloop.
IN SAND GESKRYF
Ds A.E. van den Berg
“..... En Jesus sê vir haar: Ek veroordeel jou ook nie. Gaan heen en sondig nie meer nie” (Joh 8:11)..
Wat het Jesus in die sand geskryf? Die Bybel brei nie daarop uit nie. Dis nie belangrik nie. Johannes is die enigste Evangelie-skrywer wat oor hierdie voorval skryf en dis belangrik omdat Jesus mense 'n belangrike les in Christenskap wou leer.
Waarom het die kerklui die vrou na Jesus gebring? Hulle het nie sy toestemming vir 'n vonnis-voltrekking nodig gehad nie, maar self die volmag gehad om haar te stenig. Hulle het nie raad kom soek nie, maar eerder 'n aanklag teen Hom probeer kry, Die kerklui wou hê dat Hy teen die wet van Moses moes praat wat steniging voorgeskryf het en Hom dan aankla.
1900: WH COETZER – ONTWERPER VAN KUNS IN VOORTREKKER- MONUMENT
KULTUURDAGBOEK 9 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Willem Hermanus Coetzer is op hierdie dag in Tarkastad gebore. Vanaf sy 17e jaar is hy in Johannesburg ook as koetsbouer opgelei. Sy kunsopleiding het hy veral in Londen gehad. Ná verskeie oorsese reise waartydens hy meesal per fiets gereis het, keer hy in 1930 na Suid-Afrika terug. Hier het hy bekendheid begin verwerf met sy kuns en ontwerpe van historiese aard. Hy doen eers historiese navorsing, veral oor die Voortrekkers, versamel Africana en bring al hierdie elemente in sy kuns tot uiting.
Die Simboliese Ossewatrek van 1938 bied vir Coetzer uitstekende geleentheid in hierdie verband; hy ontwerp talle voorwerpe wat tydens die feesjaar gebruik is soos gedenkseëls, eetgerei en boeke. Maar veel belangriker in dié tyd is ontwerpe vir die marmerfriese en sogenaamde tapisserieë (eintlik is dit wolborduurwerk) vir die Voortrekkermonument in Pretoria.
VOLKSVERRAAIERS WAS DAAR ALTYD (2)
BRAM FISCHER
...KOMMUNIS, ATEÏS, OPPORTUNIS, BOMPLANTER EN VOLKSVERRAAIER
Verdere blootlegging van ondermynende bedrywighede
Tydens die Rivonia-verhoor en die polisieondersoek wat dit voorafgegaan het, is 'n menigte aanknopingspunte gevind wat gelei het tot die verdere blootlegging van ondermynende bedrywighede in Suid-Afrika.
Ooreenkomstig 'n praktyk gevolg in ander Westerse lande, het die veiligheidspolisie ook gebruik gemaak van 'n metode wat veel vrugte afgewerp het, naamlik die plant van polisieagente ("spioene") tussen linksgesindes, wat die polisie dan gereeld op hoogte gehou het van ondergrondse aktiwiteite. Een so 'n agent was Gerald Ludi. Hy was besonder suksesvol en daarvoor verantwoordelik dat Kommuniste 'n gevoelige knou toegedien is.1938: DR DF MALAN SE BOODSKAP VIR BLANKE VOORTBESTAAN
Lees volledig by Kultuurdagboek
In die Voortrekkereeufeesjaar het dr DF Malan op die tweede Uniale kongres van die Nasionale Party in Bloemfontein gesê: "Die Eeufeesjaar waarin ons lewe is vir ons 'n Godgegewe geleentheid. Hy is dit, omdat elke volk magteloos is sonder idealisme, en dit die jaar is waarin ons weer uit die doodslaap van materialisme ontwaak tot nuwe lewe en nuwe besielende vergesigte."
Dr Malan het sy boodskap gerig in 'n tyd toe die Afrikanervolk in armoede verval was en juis in daardie omstandighede die groot taak op sy skouers moes neem om te beur teen die magte wat die blankedom bedreig het.
Die Afrikaner het in die Eeufeesjaar as volk weer opgestaan en voortgebeur tot nuwe politieke, ekonomiese en kulturele hoogtepunte.
1679: STELLENBOSCH GESTIG
KULTUURDAGBOEK 8 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Minder as drie weke nadat Simon van der Stel in 1679 as kommandeur van die nedersetting by die Kaap aangekom het, het hy en 'n paar amptenare te perd 'n inspeksietog na Hottentots-Holland (later Somerset-Wes en omgewing) onderneem. 'n Paar vryburgers het daar geboer. Nadat hulle werk in die Hottentots-Holland afgehandel was, het hulle met 'n ompad teruggegaan.
Op 8 November het hulle by 'n landstreek uitgekom wat in die Dagregister beskryf word as 'n "vlacke valeij, in sich begrijpende attelijcke duysent morgen schoon weijlant,mede seer treffelijcke afwaterende verse rivier, ter wedersijde met schoone hooge boomen versiert, beguam tot tuijnen en brandhout."
Hulle het op 'n eiland in die rivier (wat later Eersterivier genoem is) oornag. Op hierdie eiland was baie pragtige hoë bome.
VOLKSVERRAAIERS WAS DAAR ALTYD (1)
In die volgende 5 aflewerings wil ons u graag meer van nog 'n volksverraaier vertel sodat u beter sal begryp hoe hierdie swak karakters meegewerk het om die ANC aan bewind te bring. Was dit nie vir hulle nie sou dit baie moeilik gegaan het om ons dierbare Suid-Afrika aan die ANC te verloor. Vandag sit ons met meer as ooit sulke swak karakters in ons midde - soos u ook onlangs weer in die nuus verneem het van die verraaiersbrief wat die 44 aan die VSA gestuur het. So was Bram Fischer destyds ook 'n :
...KOMMUNIS, ATEÏS, OPPORTUNIS, BOMPLANTER EN VOLKSVERRAAIER
BRAM FISCHER
In die hele proses van die ANC se militante poging om Suid-Afrika oor te neem, was Fischer een van die min wit Suid- Afrikaners wat gedurende die onderhawige tydperk in alle opsigte 'n oortuigde en toegewyde Kommunis was – die ANC is bloot as instrument deur die Kremlin gebruik om sy einddoel hier te bereik.
BROKKIES UIT DIE BOEK –OUMANSLAND (3)
)
“Nee, boet, ek werk vir my geld. Kry vir julle ‘n offisier.”
“Jy is die afgelope jare ons leier. Jy was die reaksiemag se sammajoor. Al wat ons jou nou vra, is wees dan ons bevelvoerder.”
“Bevelvoerder vir wat? Ons is nie in ‘n oorlog nie. Wel, ons is eintlik. Ons is in die pot besig om te kook in hierdie koue oorlog, maar ons kan nie openlik ‘n weermag wees nie. Ons is net ou manne wat ‘n bietjie gesonder word en leer om weer te kan skiet. Nee, die regte leier en bevelvoerder sal nog kom, ‘watch’ net. Intussen kan ons niks doen nie, anders is die veiligheidspolisie op ons en vat hulle ons wapens.”
‘Dawie, dan is daar nog ‘n ander ding.”
“Sê maar.”
1901: 'NATIONAL SCOUTS CORPS' SKANDNAAM IN VOLKSMOND
KULTUURDAGBOEK 7 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Aanvanklik het die Britse militêre owerheid Boere wat in die Tweede Vryheidsoorlog oorgegee het, as spioene en verkenners gebruik maar dan op 'n nie-amptelike basis. Die geringe uitwerking van die Britse proklamasie van 7 Augustus 1901, waarvolgens burgers wat ná 15 September nog met die stryd voortgegaan het, vir altyd uit die land verban sou word of al hulle eiendom sou verloor, het die Britse owerheid egter laat besluit om voortaan meer georganiseerd van hierdie mense wat so moeg vir oorlog was, gebruik te maak.
Invloedryke Boere wat reeds die eed van trou aan die Britse kroon afgelê het soos onder andere generaals APJ Cronjé en Piet de Wet, het in Desember 1900 die sogenaamde Burgervredeskomitees gestig omdat hulle die guerilla-oorlogvoering as sinloos en selfvernietigend beskou het.
BROKKIES UIT DIE BOEK –OUMANSLAND (2)
)
Net soos vissermanne die grootte van ‘n vis (wat natuurlik weggekom het) kan oordryf, so oordryf jagters die afstand waarop ‘n bok geskiet is. ‘n Mens kan sê hulle gaan informeel met die waarheid om, of is oor-optimisties oor hulle skietvermoë. In werklikheid kan meeste mense net nie afstand skat nie. As jy op ‘n honderd meter gaan lê en skiet, voel dit soos twee honderd. Twee honderd voel soos ‘n halfmyl en driehonderd is ‘n ewigheid ver.
Dis waar dat daar veral in die VSA mense is wat tesame met fabrieke en toegespitse geweersmede, kalibers ontwikkel (en natuurlik gewere wat ‘n paar honderd duisend dollar kos) op baie lang afstande skiet, selfs sover as oor vier kilometer. Maar dis die absolute uitsondering. Die meeste mense skiet nie maklik raak verder as twee honderd meter nie, en dan ook net ‘n groterige teiken.
1900: SLAG BY BOTHAVILLE – BOER SWAK VERTOON
KULTUURDAGBOEK 6 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Genl Christiaan de Wet het teen hierdie tyd van die oorlog met sy besondere en suksesvolle wyse van oorlogvoering by die Engelse magte 'n onuitwisbare begeerte laat ontstaan om die vermaarde generaal vas te keer. In die laaste drie maande van die jaar 1900 het hulle twee keer byna daarin geslaag en het genl De Wet ernstige teenslae gely.
Aan die begin van Oktober het genl De Wet se kommando Frederickstadstasie beset en genl Barton vyf dae daar vasgekeer. Vanweë ernstige versuim van die kant van sommige offisiere het Engelse versterkings hulle ongesiens bereik en moes die burgers terugtrek met 'n lewensverlies van 30. Van daar het hulle na Bothaville beweeg. Langs die pad het pres MT Steyn, op weg terug van Transvaal, hom by hulle aangesluit.
Op 5 November het hulle Bothaville bereik, voor die aanrukkende Engelse kolonnes.
1940: HNP IN VRYSTAAT GESTIG
KULTUURDAGBOEK 6 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Op hierdie dag het Vrystaatse verteenwoordigers van dr DF Malan se Nasionale Party en ondersteuners van genl JBM Hertzog, wat by die oorlogverklaring van September 1939 van die Verenigde Party afgeskei het, in 'n kongres in Bloemfontein vergader om die Herenigde Nasionale Party of Volksparty te stig (die woord 'hereniging' hier dui op die byeenkom van Nasionaliste wie se paaie by Samesmelting in 1934 geskei het toe die Nasionale Party onder leiding van dr DF Malan voortgesit is, maar die grootste deel daarvan in die toé gestigte Verenigde Party opgegaan het.)
Onderhandelinge vir die hereniging is onmiddellik na September begin, en dr Malan het aangekondig dat hy genl Hertzog as leier van die nuwe party sou aanvaar.
1605: VERLOOPTE AFRIKANERS, ARROGANTE BRITTE, EN 'GUY FAWKES' - DAG
KULTUURDAGBOEK 5 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Baie jare is die stuk Britse geskiedenis wat hom in 1605 afgespeel het, toe ene Guy Fawkes die Buskruitkomplot teen die Britse vors Jakobus I en sy parlement in werking wou stel, ook in Suid-Afrika en selfs deur Afrikaners wat niks begryp het van die oorsprong van hierdie dag nie, heel vrolik saamgevier.
Klappers is afgeskiet, geld is van huis tot huis deur vuilgesmeerde kinders ingesamel, en vreugdevure is aangesteek. Niemand het eintlik die foltering en verraad rondom die Guy Fawkes-voorval geken nie maar intussentyd is hierdie Britse episode ewe verraderlik in ons land lewend probeer hou.
Algaande het die Afrikaner se nasionale trots en selfkennis egter die oorhand begin behaal en was dit net die waarlik verlooptes en onkundiges wat hierdie dag nog met klappers herdenk het.
BROKKIES UIT DIE BOEK –OUMANSLAND (1)
)
Die damwal is maklik vyftien meter hoog. Dis sterk gebou, met steunstutte elke vyf meter. Altesaam is daar nege stutmure en in die middel loop ‘n stel steil trappe op tot bokant die wal, waar daar ‘n pypreling gebou is vir beskerming. Die wal is nie sigbaar vanwaar die ander wag nie, maar is anderkant twee uitstulpings van die berg. Hierdie voetstukke van die berg is sowat twee honderd meter uitmekaar, maar loop stadig en geleidelik na bo.
“Is julle twee fiks en vinnig?”
“Oom gaan nie doen wat ek dink jy gaan doen nie?”
“Ek weet nie wat jy dink ek gaan doen nie, maar ek weet wat ek gaan probeer. Dit hang alles af van die dikte van die wal, hoe sterk hy gebou is, hoeveel beton daar per vierkante meter is, hoeveel staalversterking binne is. Sit vir my die vier pyle hier langs my, en dan gaan staan jy en Daphne so halfpad teen die bult op. Sodra, en as dit werk, maak julle dat julle so vinnig moontlik wegkom – nie stroom-af nie, hy sal julle inhaal. Gaan berg-op”.
1939: ONTWERP- GRONDWET VIR REPUBLIEK WORD OPGESTEL
KULTUURDAGBOEK 4 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Die Afrikanereenheidskomitee (AEK) wat op 9 Junie 1940 saamgestel is om die breuke in Afrikanergeledere te heel, het 'n bykomende taak gehad: om 'n grondwet vir 'n toekomstige republiek op te stel.
Reeds op 4 November 1939 het 'n groep Afrikaners in dr HF Verwoerd se kantoor by Die Transvaler in Johannesburg byeengekom om 'n ontwerp-grondwet vir 'n moontlike republiek te bespreek. Die ontwerp sou na voltooiing ter beskikking van die Nasionale Party gestel word.
1910: 1e UNIE- PARLEMENT OPEN
KULTUURDAGBOEK 4 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Kaapstad was ryklik versier vir hierdie geleentheid. Dwarsoor Adderleystraat is talle boë opgerig met slagspreuke in Engels en Nederlands. Oor laasgenoemde was baie mense ontevrede want die Afrikaner moes hierdeur sy onderdanigheid aan veral Brittanje toon.
Verder was orkesuitvoerings, danspartye, uitstallings en historiese voorstellings aan die orde van die dag. Ironies genoeg, die embleem vir die feesverrigtinge was die later bekende Nazi-swastika.
Burggraaf Gladstone het as eerste goewerneur-generaal, die hertog van Connaught, sy vrou en hul dogter, prinses Patricia, ontmoet. Oud-president FW Reitz was die eerste President van die Senaat en James Molteno die eerste Speaker van die Volksraad.
Toe Molteno sy plek die eerste keer inneem het baie mense hande geklap en volgens Britse protokol was dit 'n ernstige fout.
BROKKIES UIT DIE BOEK – DROOMLAND (9)
)
Ledigheid is die duiwel se oorkussing en Thomas Mans besef dit net so goed as enigiemand. Sy manne begin rusteloos raak en dit lei tot frustrasie, opgeboude irritasie en natuurlik gevegte onder mekaar. Hierdie bakleiery is ook nie beperk tot vuiste nie, maar sluit ook messe, bajonette en gebreekte bottels in. Hy is opnuut gewalg oor die tipe man wat hy as makkers in hierdie geveg moet aanvaar. Hy beskou homself natuurlik verhewe bo hulle almal en onder gewone omstandighede sou hy hulle vermy het.
Nou het hy egter geen ander keuse nie en die moeilikste om te aanvaar is dat hy weet dat hy nie ‘n beter tipe mens sou kon kry om hom te volg nie. Nadat hy ‘n hele aantal van hierdie gevegte moes opbreek en die kwaaddoeners straf, besef hy dat hy iets sal moet doen om die leeglêery te verbreek en die enigste ding is natuurlik om op te pak en ‘n nuwe stel slagoffers te gaan soek. Die probleem is dat die sagte teikens, soos die mense wat op reis is, nie veel het om te bied nie, behalwe ‘n paar intense minute van doodslag.
LAAT ONS ONSSELF REINING
Hannes Ollewagen
1 Joh. 3:1-24
“En elkeen wat hierdie hoop op Hom het, reinig homself soos Hy rein is.” (:3).
Ons word in hierdie gelese gedeelte weer tot die besef gebring van die groot voorreg wat ons het om kinders van God te wees – ’n voorreg wat ons te beurt geval het sonder enige verdienste van ons kant. In God se liefde het Hy Hom oor ons ontferm en ons losgekoop uit die mag van sonde om ons as sy kinders aan te neem.
Dit is belangrik dat ons daarop let dat die genadegawe van God se redding – ons aanneming tot kinders – sonder verdienste was, maar nie sonder verantwoordelikheid nie. Ons sien dit duidelik in 2 Kor. 6:17&18 – 7:1. “Daarom, gaan onder hulle uit en sonder julle af, spreek die Here; en raak nie aan wat onrein is nie, en Ek sal julle aanneem; en Ek sal vir julle ’n Vader wees, en julle sal vir My seuns en dogters wees, spreek die Here, die Almagtige. TERWYL ons dan hierdie beloftes het, laat ons ons van alle besoedeling van die vlees en die gees reinig, en laat ons die heiligmaking in die vrees van God volbring. Hy het ons in ons ellendige toestand van slawerny onder die sonde aangesien en Hom oor ons ontferm."