Gedagtes vir elke dag
Of lees almal by Gedagtes vir elke dag
HERE, u Woord gee hoop aan nasies, ook aan die Afrikanervolk wat tans onder soveel verdrukking staan dat ons sal val as U ons nie te hulp snel nie. Ons smeek dat U ons sal bevry van hierdie juk sodat ons weer as 'n volk U kan aanbid en gehoorsaam.
GEEN GEBEDE VIR DIE DOOIES!
Ds A.E. van den Berg
“Maar al sou ons of ‘n engel uit die hemel julle ‘n evangelie verkondig in stryd met die wat ons julle verkondig het, laat hom ‘n vervloeking wees!” (Gal. 1:8).
Die Roomse Kerk (RK) leer dat daar vir dooies gebid kan word. Dit het geen Bybelse stawing nie en is sonde. As die dood intree, is die mens se ewige bestemming reeds bepaal. Hy is gered of verlore. Niks kan verder aan sy sieleheil gedoen word nie. Die verhaal van Lasarus en die ryk man onderstreep dit al te duidelik.
Daar is niks mee verkeerd nie om vir treurendes te bid, maar nie vir dooies nie. Niemand is in staat om vir iemand na sy dood te bid asof dit 'n gunstige effek vir hom sal hê nie. Die Bybel sê dat die mens se ewige eindbestemming deur sy optrede tydens sy aardse lewe bepaal word: “En net soos die mense bestem is om een maal te sterwe en daarna die oordeel” (Hebr 9:27).
1907: DR ERIK HOLM – VOLKS- NASIONALIS, BITTEREINDER!
Lees volledig by Kultuurdagboek
KULTUURDAGBOEK 19 OKTOBER
Dr Erik Holm, vandag nog 'n wydbekende naam (waarvan een van sy nasate, 'n baie aantreklike donkerkopman en naamgenoot, Erik Holm, akteur en nie lank gelede nie in 'n fratsongeluk verlam) is op hierdie dag in 1907 in Bethulie gebore.
In 1924 gaan dr Erik Holm ná sy matriekeksamen na Duitsland waar hy die klassieke argeologie bestudeer en daarna sy doktorsgraad daarin behaal. Daar maak hy kennis met Adolf Hitler en doen deeglike kennis op van die Nasionaal-sosialisme in Duitsland – dieselfde begeestering wat ons land vir 'n baie lang tyd gered het van die liberalistiese en kommunistiese ondergang wat ons vandag beleef.
In 1933 keer dr Holm na Suid-Afrika terug en vind met veel moeite 'n betrekking as hoof van 'n Duitse skooltjie in Natal. Hy vertrek egter verstaanbaar weer na Duitsland, en in 1933 aanvaar hy 'n pos as deeltydse omroeper in die Duitse uitsaaidiens, waarvandaan hy gedurende die eerste jare van die Tweede Wêreldoorlog in Afrikaans uitsaai ( 'n onontbeerlike radiodiens wat gepoog het om onskuldige lewens te red in sy kontak met die Ossewa-Brandwag wat 'n sterk rol in spioenasie teen Smuts se verraderlike optrede vertolk het.)
1904: STIGTING SA VROUE- FEDERASIE
Lees volledig by Kultuurdagboek
KULTUURDAGBOEK 19 OKTOBER
Die oorlogsjare het Transvaal en die Vrystaat verander in 'n woesteny. Die stoflike bestaansmiddele was grotendeels vernietig en die deel van die Boerevolk wat nie op die slagvelde en in die Konsentrasiekamp-kerkhowe begrawe is nie, was vasgesak in armoede en maatskaplike ellende. Onder hierdie omstandighede word daar onder aansporing van Georgina Solonom, eggenote van 'n Britse pro-Boere parlementariër, en onder leiding van die vrou van genl Louis Botha, uiteindelik in Pretoria gestig: die SA Vrouefederasie, op 19 Oktober 1904, deur 43 vooraanstaande vroue, en wel met die volgende oogmerke:
1687: EERSTE KERKGEBOU TE STELLENBOSCH INGEWY
Lees volledig by Kultuurdagboek
KULTUURDAGBOEK 18 OKTOBER
As stigter van die dorp Stellenbosch het goew Simon van der Stel 'n besondere belangstelling in sy "Kolonie" geopenbaar. Ooreenkomstig die beleid van die VOC, besluit hy om 'n kerkgebou en drosdy hier te laat oprig. Hy het ywerig reëlings getref vir die bouery en persoonlik die vordering dopgehou.
Dit is belangrik om te onthou dat hierdie kerkie die eerste volwaardige kerkgebou in Suid-Afrika was – 'n sigbare teken van die Calvinistiese godsdiens wat uit Nederland aan die Kaap oorgeplant is.
1685: HERROEPING VAN EDIK VAN NANTES
Lees volledig by Kultuurdagboek
KULTUURDAGBOEK 18 OKTOBER
Na 'n reeks godsdiensoorloë in Frankryk in die 16e eeu het koning Hendrik IV in 1598 die Edik van Nantes uitgevaardig. Hiervolgens het die Franse Protestante, bekend as Hugenote, 'n groot mate van geloofsvryheid verkry.
Toe Lodewyk XIV in 1685 die edik herroep was daar vir diegene wat hulle protestantse geloofsoortuiging wou uitleef nie meer plek in die Rooms-Katolieke georiënteerde Frankryk nie. Al uitweg was om te vlug.
BROKKIES UIT DIE BOEK – DROOMLAND (5)
)
Uiteindelik lyk dit asof hulle soeke na ‘n diensbare voertuig vrugteloos gaan wees. Hulle soek al vir meer as ‘n dag na een wat hulle kan gebruik, maar die storie is elke keer dieselfde. Moderne voertuie, wat met Elektroniese Enjinbeheerstelsels werk, het ‘n sleutel wat kodes bevat en daarsonder is dit baie moeilik om die betrokke voertuig aan die gang te kry, natuurlik om juis dit te bereik wat Abel en Nala wil doen – een te kry sonder die eienaar se toestemming. Natuurlik is daar baie maniere om ‘n kat dood te kry en ook om voertuie aan die gang te kry sonder die sleutel, maar dis ‘n ingewikkelde proses wat motordiefstalsindikate onder die knie het, en nie die gewone burger op straat nie, selfs nie een met ‘n ingenieursgraad soos Abel nie. Die frustrasie is uiteindelik op Nala se gesig te lees.
“Ons gaan nie regkom nie.”
Uiteraard is baie van die voertuie uitgebrand, sommige onbruikbaar beskadig met klippe, stokke en staalpype. Wanneer hulle ‘n onbeskadigde een kry, is die sleutel weg, hetsy saam met die huis afgebrand of in die afwesige eienaar se sak.
1911: BYEENKOMS OM UNIALE POLITIEKE PARTY TE STIG
Lees volledig by Kultuurdagboek
KULTUURDAGBOEK 17 OKTOBER
Dit is verbasend hoe gereeld pres MT Steyn deur verskillende politieke partye en kultuurgroepe genader is om sedert 1902 en ook ná 1910 leiding te gee. Toe premier L Botha 'n uniale politieke party wou stig het hy eweneens vir Steyn gevra om teenwoordig te wees, raad te gee en in elke geval vooraf vir Botha met wenke te help.
1948: SA NEEM DEEL AAN BERLYNSE LUGBRUG
Lees volledig by Kultuurdagboek
KULTUURDAGBOEK 17 OKTOBER
Op 24 Junie 1948 het Rusland alle verbindingsweë na Wes-Berlyn gesluit in 'n poging om die Westerse moondhede te dwing om hulle aan die stad te onttrek. As gevolg van die sluiting van die verbindingsweë is die toevoer van voedsel en brandstofvoorrade na 2,3 miljoen Duitsers afgesny. Om 'n gereelde toevoer van hierdie voorrade te verseker het die VSA en Brittanje onmiddellik 'n lugbrug ingestel.
1840: POTCH, WINBURG EN NATALSE REPUBLIEK VERENIG
Lees volledig by Kultuurdagboek
KULTUURDAGBOEK 16 OKTOBER
Die staatkundige oogmerk van die Groot Trek was om iewers buite die toenmalige Kaapkolonie 'n verenigde Voortrekkerstaat in die lewe te roep. Deurgaans is aan 'n enkele staat gedink, en daarom is ooreengekom dat Trekkergroepe ten noorde van die Oranjerivier bymekaar sou kom waar dan oor die toekoms besluit sou word.
Toe Potgieter en Maritz kort na mekaar in 1836 in die omgewing van Winburg aankom, is die eerste Voortrekkerbestuur op 2 Desember 1836 ingestel – op 'n tydstip toe oor die eindbestemming van die Trek nog geen duidelikheid bestaan het nie. Toe Retief hom in April 1837, en kort daarna ook Uys en sy mense, hulle by die Trekkers aangesluit het, het die kwessie van 'n eindbestemming belangrik geword, en daaroor was daar geen eenstemmigheid nie.
1960: REPUBLIKEINSE DANKFEES
Lees volledig by Kultuurdagboek
KULTUURDAGBOEK 15 OKTOBER
Suid-Afrika het op 5 Oktober 1960 met 'n meerderheid van 74 580 stemme ten gunste van 'n republiek gestem, en twee dae later is die FAK gevra om 'n Republikeinse dankfees te reël. Die FAK het ingestem en binne 'n week 'n dankbare skare van 70 000 in die Amfiteater van die Voortrekkermonument byeengebring.
Die fees het uit twee dele bestaan. Presies om drie-uur die middag het die Eerste Minister, dr HF Verwoerd, lede van sy kabinet, die vier administrateurs en die Uitvoerende Komitee van die FAK in die Sarkofaagsaal van die monument hulde gebring aan die leiers van die Afrikanervolk op die pad na Republiekwording. Van daar af het hulle na die Amfiteater gegaan vir die tweede deel van die feesprogram.
1818: MARTHINUS OOSTHUIZEN, VOORTREKKER- HELD
Lees volledig by Kultuurdagboek
KULTUURDAGBOEK 14 OKTOBER
Min van ons hedendaagse jeug dra kennis van die dapper daad van Marthinus Jacobus Oosthuizen, 'n Voortrekkerheld wat met 'n voorraad ammunisie deur 'n Zoeloe-hinderlaag gebreek het om klomp Voortrekkerfamilies te red. Hy is op hierdie dag op Olifantshoek aan die Boesmansrivier, Uitenhage, gebore, en ons vertel graag van sy heldedaad.
In April 1837 het hy as seun van die Voortrekker Marthinus Oosthuizen sr, met Pieter Retief na Natal getrek en by Doornkop, naby die latere Chieveley, uitgespan. Marthinus sr is saam met Retief en die ander onderhandelaars na Dingaan waar hulle op 6 Februarie 1838 by Mgungundlovu wreedaardig deur die Zoeloes vermoor is.
KRUISTOG-KRONIEK VAN MAMELODI
KRUGERDAG 10 Oktober
Saamgestel deur dr. Jeanette van Rensburg en Etienne Hansen
Die woord Mamelodi is saamgestel uit twee Noord-Sotho-woorde wat “moeder van melodieë” beteken en was die bynaam wat swart mense vir Paul Kruger (1825-1904) gegee het omdat hy ʼn uitsonderlike vermoë gehad het om te fluit en voëlgeluide na te boots. Die woonbuurt Mamelodi aan die oostekant van Pretoria, wat in 1953 gestig is, is na Paul Kruger vernoem.
Sammy Marks (1844-1920), die suksesvolle Joodse sakeman, vriend en ondersteuner van Kruger, het in 1895 die bedrag van £10 000 aan die stad van Pretoria beskikbaar gestel vir die oprigting van ʼn marmerstandbeeld van die President, op die plek van sy keuse. Die ZAR-regering het Marks skriftelik bedank “voor deze rijke gift” en aangedui dat Burgerspark in Jacob Maréstraat die gekose plek vir die standbeeld is. Dit was Kruger se begeerte dat enige geld wat moontlik sou oorbly, vir die skep van ʼn dieretuin in Pretoria aangewend sou word. Die Superintendent van Onderwys, Nico Mansvelt (1852-1933), self ʼn kunskenner, het voorgestel dat die beeld eerder van brons gemaak moes word, wat meer bestand as marmer teen Transvaalse klimaatsveranderinge sou wees. Op Marks se aanbeveling is die opdrag aan die toe nog onbekende Nederlandse beeldhouer, Anton van Wouw (1862-1945), opgedra.
1867: 1e DIAMANT IN SA GEVIND
Lees volledig by Kultuurdagboek
KULTUURDAGBOEK 13 OKTOBER
Die kinders van die Jacobs-familie van die plaas De Kalk in die omgewing van die latere Hopetown, het met 'n eienaardige klippie gespeel toe 'n boer, Schalk van Niekerk, dit opmerk en vermoed het dat dit 'n diamant is. 'n Verbygaande handelaar, Johan O'Reilly, het dit ondersoek waarna dit geblyk het 'n damant van 21.25 karaat te wees – die eerste wat in Suid-Afrika gevind is.
Verdere ontwikkelings het tot 'n algehele ekonomiese omwenteling in Suid-Afrika aanleiding gegee. Die diamantdraende gebied het die westelike deel van die Vystaatse Republiek uitgemaak, maar soos verwag kon word van die rowende Brittanje het sir Henry Barkly, die Britse Goewerneur en Hoë Kommissaris in Suid-Afrika, dit skaamteloos as deel van die Kaapkolonie opgeëis.
NET EEN GEESTELIKE VADER
“En julle moet niemand op die aarde julle vader noem nie, want een is julle Vader, Hy wat in die hemele is”. (Mat 23:9).
Jesus het tydens sy aardse bediening mense gereeld op God se wil vir hul lewe gewys en nie geskroom om die Skrifgeleerdes en Fariseërs se skynheiligheid te veroordeel nie. Hulle was juis daarvoor verantwoordelik dat mense Jesus en sy leer verwerp het. In Mat 23 ontbloot Jesus hulle ware kleure.
Die Skrifgeleerdes en Fariseërs was aan die stuur van die Jode se godsdienssake. Jesus sê in vers 2 dat hulle soos leermeesters en verklaarders van die Skrif op die stoel van Moses sit. Hierdie stoel van Moses was 'n gesagsposisie wat hulle vir hulself toegeëien en op tuisgemaak het. Hulle het nie geskroom om mense te mislei nie. Hulle het dit in godsdienstige taal geklee en as God se wil aangebied. Mense het hulle geglo want dominees lieg mos nie vir hul lidmate nie!
1908: UNIFIKASIE- KONGRES IN DURBAN
Lees volledig by Kultuurdagboek
KULTUURDAGBOEK 12 OKTOBER
Op hierdie dag, presies nege jaar nadat die eerste skoot tussen Boer en Brit in die Tweede Vryheidsoorlog geval het, het afgevaardigdes van die vier Britse kolonies in Suid-Afrika en van Rhodesië in Durban vergader om politieke eenwording te bespreek.
Dit was die eerste sitting van die Nasionale Konvensie wat onder voorsitterskap van sir Henry de Villiers tot 5 November byeen was in wat later die Durbanse poskantoor geword het.
1899: EERSTE SKOOT VAN 2e VRYHEIDS- OORLOG
Lees volledig by Kultuurdagboek
KULTUURDAGBOEK 12 OKTOBER
Die heel eerste skoot van die Tweede Vryheidsoorlog is op hierdie dag om ongeveer 22:45 uit die Mauser van veldkornet Coetzee by Kraaipanstasie gevuur nadat 'n spoorstaaf tussen Mafeking en die stasie verwyder is. 'n Lokomotief van die Engelse magte het vroeër die aand daar ontspoor terwyl die Mosquito met twee kanonne wat hy op Vryburg gaan haal het, die lokomotief gevolg het.
Die gepantserde trein, die Mosquito, het tot teenaan die ontspoorde lokomotief gery waarop lt Elliot opdrag gegee het dat sy soldate die spoor moet herstel. Veldkornet Coetzee het die Engelse genoeg kans gebied om met hulle rooi lanterntjies onder die ontspoorde lokomotief in te klim en toe die eerste skoot van die oorlog geskiet.
1899: UITBREEK VAN 2e VRYHEIDS- OORLOG
Lees volledig by Kultuurdagboek
KULTUURDAGBOEK 11 OKTOBER
Twee politieke strewe, Britse Imperialisme en Afrikanernasionalisme, het teen die einde van die 19e eeu in Suid-Afrika gebots. Die Britse Imperialisme het die vereniging van die hele Suid-Afrika onder Britse gesag nagestreef. Die Afrikanernasionalisme het na die uitbouing van hul Republieke gestreef en wou nie deel van 'n verenigde Suid-Afrika onder Britse gesag wees nie. 'n Nuwe fase in die stryd breek in 1886 aan as duisende Britse onderdane na die goudvelde aan die Rand stroom.
Die Transvalers ag hulle bedreig en vereis 'n verblyf van 14 jaar om burgerskap te verkry. Die Britse onderdane, nooit van plan om van hulle burgerskap afstand te doen nie, eis seggenskap in die Republiek op grond daarvan dat hulle die meeste tot sy inkomste bygedra het.
In 1892 stig hulle die Transvaal National Union.
1854: PRES. PAUL KRUGER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Stephanus Johannes Paulus Kruger is waarskynlik op die Plaas Bulhoek, in die teenswoordige distrik Steynsburg, gebore. Hy het behoort aan die sesde geslag Kruger’s in Suid-Afrika en was die derde van sewe kinders van Casper Jan Hendrik Kruger en Elsie Francina Steyn. Hy het grootgeword in die veeleisende pioniersomstandighede van die Kaapse binneland, waar die stryd om selfbehoud gegaan het teen ondier, barbaar en die wisselvallighede van die natuurelemente.
OOTMOED TEENOOR GOD
Hannes Ollewagen
Joh. 18:1-11
“En Simon Petrus wat ’n swaard gehad het, het dit uitgetrek en die dienskneg van die hoëpriester geslaan en sy regteroor afgekap. En die naam van die dienskneg was Malchus. Toe sê Jesus vir Petrus: Steek jou swaard in die skede. Die beker wat die Vader My gegee het, sal Ek dit dan nie drink nie?” (:10&11).
Ons sien uit hierdie gebeure ’n eienskap in Christus waarin God ’n groot welbehae het. Hierdie gesindheid van ootmoed is vir Hom baie kosbaar. En soos wat liefde en selfsug teenoorgestelde pole is, is ootmoed en trots dit ook van mekaar. ’n Gees van ootmoedigheid is een van nederige onderdanigheid – onderworpenheid. En ons moet as ootmoedige kinders van God ook daarna streef om God met hierdie gesindheid te dien.
1847: SJ DU TOIT, 1e AFRIKAANSE NASIONALIS
Lees volledig by Kultuurdagboek
KULTUURDAGBOEK 9 OKTOBER
Stephanus Jacobus du Toit is op hierdie dag op Dal Josafat by die Paarl gebore. Hy het sy skool- en teologiese opleiding respektiewelik aan die Paarlse Gimnasium en die Kweekskool op Stellenbosch ontvang.
SJ du Toit was onder die invloed van Arnoldus Pannevis 'n vurge voorvegter vir Afrikaans as selfstandige taal. Sy politiek-nasionaale doelstelling – "om te staan vir ons taal, ons nasie en ons land" – het hy deur die stigting van die Genootskap van Regte Afrikaners (GRA) op 14 Augustus in 1875, met as spreekbuis Die Afrikaanse Patriot, die Afrikanerbond in 1879 en sy aandeel in die opstel van die Afrikaanse Volkslied, bevorder. Hy kan daarom as die eerste Afrikaanse Nasionalis beskou word.